II SA/Wa 1900/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.), Andrzej Góraj, , , Protokolant specjalista Elwira Sipak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej oddala skargę Decyzją z [...] sierpnia 2012 r., nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] czerwca 2012 r., nr [...], odmawiającą zmiany decyzji tego organu z [...] listopada 2008 r., nr [...] cofającej Z. G. (dalej jako skarżący) pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej. Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych oraz prawnych. Pismem z [...] marca 2012 r., doprecyzowanym pismem z [...] kwietnia 2012 r., skarżący wniósł o zmianę, w trybie art. 154 K.p.a. decyzji ostatecznej cofającej mu uprawnienia do posiadania broni palnej bojowej do ochrony osobistej. Cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni nastąpiło w związku z toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniem o popełnienie czynu przeciwko mieniu. Skarżący swój wniosek uzasadnił tym, że wyrokiem z [...] lipca 2011 r. Sądu Rejonowego w W., sygn. akt [...] został uniewinniony od stawianych mu zarzutów. W uzasadnieniu wniosku wskazał ponadto okoliczności, które jego zdaniem potwierdzają istnienie stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia dla jego życia lub zdrowia. Decyzją z [...] czerwca 2012 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w P. odmówił zmiany decyzji z [...] listopada 2008 r. cofającej skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej, uznając, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki umożliwiające zastosowanie trybu określonego w art. 154 K.p.a. Zdaniem organu decyzja nie mogła zostać zmieniona w powyższym trybie z uwagi na to, że ma charakter decyzji związanej. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 154 K.p.a. poprzez pominięcie okoliczności mającej istotne znaczenie w niniejszej sprawie, a mianowicie, że [...] marca 2011 r. nastąpiła zmiana treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, na podstawie którego nastąpiło wydanie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] listopada 2008 r. cofającej skarżącemu pozwolenie na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej. Z przepisu tego usunięty został zapis wskazujący na konieczność obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osoby, wobec której toczy się postępowanie karne. Tym samym z obrotu prawnego wykluczona została główna przesłanka, w oparciu o którą wydana została decyzja z [...] listopada 2008 r. W ocenie skarżącego za wzruszeniem decyzji cofającej pozwolenie na broń przemawia zarówno słuszny interes strony, dla której obowiązujące od 2011 r. przepisy ustawy o broni i amunicji usunęły obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne. Wzruszenie decyzji cofającej pozwolenie na broń stałoby również w zgodnie z szeroko rozumianym interesem społecznym. Wskazaną na wstępie decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że postępowaniu prowadzonemu w trybie przewidzianym w art. 154 K.p.a. towarzyszą konkretne ograniczenia, które uniemożliwiają zastosowanie nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznych. Po pierwsze w trybie tym mogą być wzruszane decyzje ostateczne oparte na uznaniu administracyjnym, jego zastosowanie wyłączone jest zaś w odniesieniu do decyzji związanych. Po drugie, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej może nastąpić przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu wydania decyzji (i z udziałem tych samych stron), stanowiącej przedmiot postępowania weryfikacyjnego. Odwołując się do poglądów wyrażonych w orzecznictwie organa zauważył, że zmiana okoliczności faktycznych w stosunku do pierwotnie istniejących, może mieć znaczenie dla oceny zasadności i celowości uchylenia lub zmiany tej decyzji, z punku widzenia przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W rozpoznawanej sprawie zmiana decyzji ostatecznej nie jest możliwa z uwagi na zmianę stanu prawnego zaistniałą po wydaniu przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń. Nadto organ zważył, że decyzja, której zmiany domagał się skarżący, miała charakter decyzji związanej i z tego względu tryb nadzwyczajny przewidziany w przepisie art. 154 K.p.a. nie ma do niej zastosowania. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 154 K.p.a. w zw. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez niezasadne utrzymanie w mocy przez Komendanta Głównego Policji decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] czerwca 2012 r., który całkowicie pominął okoliczności mające istotne znaczenie w niniejszej sprawie, w szczególności fakt prawomocnego uniewinnienia skarżącego od zarzucanych mu czynów, art. 8 K.p.a. w zw. art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez nieuwzględnienie przez Komendanta Głównego Policji, że 10 marca 2011 r. nastąpiła zmiana treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, na podstawie którego nastąpiło wydanie decyzji przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] listopada 2008 r. cofającej pozwolenia na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej, art. 7 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez pominięcie przez Komendanta Głównego Policji załączonych do akt sprawy dokumentów w postaci niezbędnych badań lekarskich oraz psychologicznych jak również treści wniosku o wydanie pozwolenia na broń i załączonych dokumentów w postaci oświadczeń, które to okoliczności w pełni uzasadniałyby ponowne wydanie pozwolenia na broń, art. 154 K.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] listopada 2008 r. i poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, że decyzja ta miała charakter związany. Mając na uwadze powyższe skarżący wnosił o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z [...] sierpnia 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy zmiany w trybie art. 154 K.p.a. decyzji ostatecznej [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z [...] listopada 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną bojową dla celów ochrony osobistej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu akcentując, iż w realiach rozpoznawanej sprawy zmiana stanu prawnego pozwala na zmianę decyzji cofającej pozwolenie na broń w trybie art. 154 K.p.a. Nie zgodził się też z założeniem organu, że w trybie art. 154 § 1 K.p.a. można dokonać zmiany tylko decyzji, w której organ miał możliwość podjęcia rozstrzygnięcia w granicach "luzu decyzyjnego". W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Artykuł 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej P.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności skargi Z. G. na decyzję Komendant Głównego Policji, Sąd uznał, że skarga ta nie zawiera uzasadnionych podstaw. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest decyzja ostateczna wydana w trybie art. 154 § 1 K.p.a. Przepis art. 154 K.p.a. reguluje jednen z trybów nadzwyczajnych, dających możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej. Tak jak wzruszenie decyzji ostatecznej w drodze wznowienia postępowania, czy też stwierdzenia jej nieważności, dotyczy decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi, tak przepisy art. 154 i 155 K.p.a. dotyczące wzruszenia (uchylenia, zmiany) decyzji dotkniętych wadami niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych – niedotkniętych żadnymi wadami. Na podkreślenie zasługuje, że celem stosowania trybu wzruszenia decyzji ostatecznych, o którym mowa w art. 154 K.p.a., nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zakończonej już decyzją ostateczną niejako w kolejnej – trzeciej instancji. Przedmiotem postępowania w tym trybie jest – co do zasady - nie owo ponowne rozpatrzenie sprawy, ale byt prawny dotychczasowej decyzji (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Istota postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 154 K.p.a. sprowadza się do zbadania, czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji zostały spełnione szczególne przesłanki wymienione w tym przepisie, tzn. czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest przy tym pogląd, że omawiany ryb może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Jego zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2007 r., II OSK 232/06, wyrok NSA z 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10, wyrok NSA z 29 lutego 2012 r., II GSK 26/11, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). W realiach rozpoznawanej sprawy istotne jest również odwołanie się do utrwalonego już w orzecznictwie stanowiska, że uchylenie albo zmiana decyzji ostatecznej może nastąpić jedynie przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym istniejącym w dniu wydania decyzji (i z udziałem tych samych stron), stanowiącej przedmiot omawianego postępowania weryfikacyjnego. W wyroku z 20 grudnia 1991 r., II SA 893/91, Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że zagadnienia zmiany okoliczności faktycznych i stanu prawnego w stosunku do daty podjęcia pierwotnie wydanej w sprawie decyzji, jako przesłanek, od których zależy dopuszczalność uchylenia lub zmiany decyzji dotychczasowej, jest bezprzedmiotowe. Przesłankami rozstrzygnięcia podejmowanego w trybie art. 154 § 1 K.p.a. są bowiem interes społeczny lub słuszny interes strony. Zmiana okoliczności faktycznych, jaka nastąpiła po wydaniu decyzji dotychczasowej, jakkolwiek może mieć znaczenie tylko dla oceny występowania w danej sprawie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, to jednak zmiana stanu prawnego, to jest zmiana obowiązującego prawa, w ogóle nie może być elementem rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 154 K.p.a. Zawsze powoduje ona bowiem to, iż powstaje nowa sprawa nie tylko w sensie formalnoprawnym (procesowym), lecz również w znaczeniu materialnoprawnym, która podlega całkowicie autonomicznemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu bez potrzeby bezpośredniego nawiązywania do wcześniejszej decyzji ostatecznej, wydanej na podstawie odmiennego stanu prawnego (por. też wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, publ. https://cbois.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zważyć należy, iż skarżący nie kwestionuje poglądu organu, aprobowanego również przez Sąd, że decyzja cofająca skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej ma charakter decyzji związanej. Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) w wersji sprzed nowelizacji, która weszła w życie 10 marca 2011 r., do osób, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego należało zaliczyć osoby, wobec których toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Przy zaistnieniu powyższej przesłanki organy, na mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, były zobligowane do cofnięcia pozwolenia na broń. Ustalone okoliczności faktyczne – toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu determinowało rozstrzygnięcie organu. Uwzględniając zatem charakter decyzji ostatecznej, o zmianę której wnioskował skarżący, organ nie mógł zastosować trybu nadzwyczajnego określonego w art. 154 K.p.a., gdyż jego wykorzystanie jest wyłączone w przypadku decyzji związanych. Jako niemnącą znaczenia dla sprawy należy potraktować podnoszoną przez skarżącego zmianę charakteru decyzji wydanej przy zaistnieniu okoliczności faktycznych, które legły u podstaw decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń. Okoliczność, że zmianie uległ przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i w obowiązującym stanie prawnym toczące się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu nie stanowi przesłanki obligującej organ do cofania pozwolenia na broń, wyłącza natomiast możliwość zastosowania trybu zmiany decyzji przewidzianego w art. 154 K.p.a. Nie został bowiem zachowany warunek tożsamości stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji pierwotnej i decyzji, którą miałaby być ona wzruszona. Powyższe oznacza, wbrew zarzutowi skargi, że organ uwzględnił, iż nastąpiła zmiana treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co w konsekwencji skutkowało odmową zmiany decyzji ostatecznej cofającej pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej. W związku z tym, w zaistniałej sytuacji, wobec powstania wraz ze zmianą normatywną nowej sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, tworzą się, jak wynika z przywołanego powyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, nowe prawne warunki i przesłanki do autonomicznego jej rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarżący może, na co z resztą wskazał organ w zaskarżonej decyzji, wystąpić o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej do ochrony osobistej i wówczas okolicznością istotną w sprawie będzie prawomocne uniewinnienie skarżącego od stawianych mu zarzutów. W sprawie zainicjowanej takim wnioskiem organ będzie uprawniony, a wręcz zobowiązany do analizy dokumentacji lekarskiej i psychologicznej (stosownych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego) skarżącego, a także do badania, czy okoliczności podnoszone przez stronę uzasadniają wydanie wnioskowanego pozwolenia. Okoliczności te są natomiast prawnie obojętne z punktu widzenia rozpoznania przedmiotowej sprawy, co czyni zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego niezasadnymi. Przedmiot postępowania, tj. zmiana decyzji ostatecznej cofającej pozwolenie na broń palną bojową do ochrony osobistej w trybie art. 154 K.p.a., został wyraźnie określony przez skarżącego w jego piśmie z [...] kwietnia 2012 r. Skoro zatem organ procesował w trybie nadzwyczajnym wskazanym przez skarżącego, jako nieuprawnione należy uznać sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów ustawy o broni i amunicji. Przepisy tego aktu prawnego nie były przez organ w rozpoznawanej sprawie stosowane, gdyż, jak wskazano powyżej, przedmiotem nadzwyczajnego postępowania prowadzonego w trybie art. 154 K.p.a. nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej cofnięcia lub wydania pozwolenia na broń palną. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, wobec wystąpienia ograniczeń uniemożliwiających zastosowanie nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznych określonego w art. 154 K.p.a., organ nie był zobligowany do badania, czy za zmianą decyzji przemawia istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przesłanki te nie mają bowiem, w realiach sprawy niniejszej, znaczenia dla sposobu jej rozstrzygnięcia. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i wobec uznania sformułowanych wobec niej zarzutów za nieuzasadnione, skargę, na zasadzie art. 151 P.p.s.a., oddalił.