II SA/Wa 1905/20
WyrokWSA w Warszawie2021-05-07
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Danuta Kania, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wychowywanie małoletnich dzieci może być uznane za szczególną okoliczność uzasadniającą przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, mimo braku spełnienia ustawowych warunków do jej uzyskania?Ratio decidendi
Wychowywanie i opieka nad dziećmi, przy dostępności form opieki instytucjonalnej, nie może być uznane za okoliczność niezależną od woli osoby ubezpieczonej, lecz za jej wybór, który nie uzasadnia przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Brak spełnienia ustawowych warunków do uzyskania renty musi wynikać z przyczyn zewnętrznych, obiektywnych i niezależnych od woli wnioskodawcy, a nie z jego subiektywnych decyzji, takich jak poświęcenie się opiece nad dziećmi.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, jednak organ odmówił jej przyznania, uznając, że nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające odstępstwo od ogólnych zasad. Skarżąca argumentowała, że przerwy w zatrudnieniu wynikały z konieczności opieki nad dziećmi oraz złego stanu zdrowia, a także podnosiła zarzuty dotyczące nierozpatrzenia materiału dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwany dalej "Prezesem ZUS") decyzją z [...] lipca 2020r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. U. (zwana dalej "Skarżącą") z 19 maja 2020r. o ponowne rozpatrzenie sprawy renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku utrzymał w mocy decyzję Prezesa ZUS z [...] kwietnia 2020r. nr [...].
W podstawie prawnej odwołał się do art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., zwana dalej "k.p.a.") w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 poz. 53, zwanej dalej "u.e.r.FUS").
W uzasadnieniu Prezes ZUS wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu wszystkich okoliczności sprawy pod kątem przesłanek wynikających z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS nie przyznał Skarżącej renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Przyznanie świadczenia na mocy ww. przepisu jest możliwe jeżeli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki:
- jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,
- nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności,
- nie może podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,
- nie ma niezbędnych środków utrzymania.
Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki, o jakich mowa w tym przepisie, powinny być spełnione łącznie, a brak choćby jednej z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia.
W świetle art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS tylko udowodnione szczególne okoliczności, które spowodowały brak wymaganego okresu ubezpieczenia, połączonego z należytym opłacaniem składek, mogą stanowić podstawę do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Za szczególną, okoliczność uważa się tylko zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Okolicznością szczególną może być jedynie zdarzenie lub trwały stan o charakterze zewnętrznym, obiektywnym i niezależnym od woli danej osoby.
Z przedłożonej dokumentacji wynika, że Komisja lekarska ZUS, na podstawie dokumentacji medycznej, orzeczeniem z [...] lipca 2020r. orzekła u Skarżącej trwałą całkowitą niezdolność do pracy od [...] listopada 2011r. - w wieku 33 lat. Skarżąca podjęła pierwsze zatrudnienie, podlegające opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne [...] marca 2000r. w wieku 22 lat, a w okresie od [...] czerwca 2005r. do [...] maja 2008r. wystąpiła przerwa w wykonywaniu pracy, podlegającej opłacaniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Skarżąca udokumentowała tylko 5 lat, 7 miesięcy, 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 4 lata, 2 miesiące, 13 dni okresów składkowych oraz 1 rok, 4 miesiące, 25 dni okresów nieskładkowych (ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych). Przy ustalaniu prawa do świadczenia w drodze wyjątku bierze się pod uwagę łączny okres ubezpieczenia na przestrzeni całego życia osoby ubezpieczonej. Okres ten powinien być adekwatny do wieku, a niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania świadczenia na zasadach ogólnych musi być skutkiem szczególnych okoliczności, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.
Wprawdzie art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS nie uzależnia przyznania świadczenia od określonego okresu lub długości przerw pomiędzy poszczególnymi okresami zatrudnienia, jednak przyczyny, dla których osoba nie nabyła uprawnień do emerytury lub renty, muszą być takie, że istnieje możliwość potraktowania ich jako okoliczności szczególnych, wyjątkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 października 2009r. sygnatura II SA/Wa 714/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z analizy akt sprawy nie wynika, aby w ww. okresie Skarżąca nie mogła kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. We wskazanej przerwie nie była wobec Skarżącej orzeczona całkowita niezdolność do pracy, bo powstała od [...] listopada 2011r. Przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był więc stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od woli Skarżącej, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec. Ponadto Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy niepodejmowanie zatrudnienia usprawiedliwiła koniecznością sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi. Wychowywania i opiekowania się dziećmi, przy powszechnie znanych formach rozwiązań w tym zakresie (żłobki, przedszkola), nie można uznać za okoliczności uzasadniające brak zatrudnienia lub prowadzenia działalności objętej ubezpieczeniem (por. wyrok NSA z 7 marca 2001r., sygnatura II SA 3123/00, LEX nr 53785). Prezes ZUS ocenił, że zaprzestanie pracy zawodowej i poświęcenie się opiece nad dziećmi nie jest okolicznością niezależną od woli osoby ubezpieczonej, lecz jej wyborem i dokonując takiego wyboru Skarżąca powinna liczyć się z jego konsekwencjami. Nie ziściła się więc przesłanka niezdolności do pracy, określona w art. 83 u.e.r.FUS, w sytuacji niemożności podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad dziećmi (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 czerwca 2008r. sygn. akt II SA/Wa 27/08 LEX nr 488218). Okresy niewykonywania pracy z powodu opieki nad dziećmi w wieku do 4 lat, zgodnie z art. 7 ust. 5 u.e.r.FUS zaliczono do stażu Skarżącej - okresy nieskładkowe, w granicach do 3 lat na każde dziecko. Okresy nieskładkowe ograniczone do 1/3 udowodnionych okresów składkowych.
Prezes ZUS wskazał też, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Świadczenie z art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb, nawet gdy potrzeby te są uzasadnione.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie ww. decyzji Prezesa ZUS z [...] lipca 2020r. i dopuszczenie dowodów z dokumentów załączonych do skargi w postaci: a) pisma ZUS [...]Oddział w [...] z [...] lipca 2020r. nr [...] na okoliczność udokumentowania przez Skarżącą w 10-letnim okresie przed powstaniem niezdolności do pracy (od [...] listopada 2001r. do [...] listopada 2011r.) 3 lat okresów składkowych i 5 lat 2 miesięcy i 20 dni okresów nieskładkowych, które - zgodnie z art. 5 ust. 2 u.e.r.FUS ograniczono do 1/3 okresów składkowych – do roku, a w konsekwencji udokumentowania przez Skarżącą 4 lat okresów składkowych i nieskładkowych w ww. okresie; b) świadectwa pracy Skarżącej wystawionego przez P. Sp. z o. o. z [...] listopada 2011r. na okoliczność zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie bezpośrednio poprzedzającym powstanie całkowitej niezdolności do pracy - od [...] sierpnia do [...] listopada 2011r., a nadto na okoliczność przebywania przez Skarżącą na zwolnieniu lekarskim w ostatnim miesiącu jej zatrudnienia: od [...] października do [...] listopada 2011r.
Skarżąca ww. decyzji Prezesa ZUS zarzuciła naruszenie:
a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 u.e.r.FUS, polegające na nierozpatrzeniu w sposób pełny i wnikliwy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w świetle przesłanki "szczególnych okoliczności" w rozumieniu art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS, a w konsekwencji na nienależytym rozważeniu okoliczności, które mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności pominięciu, że Skarżąca:
- w 10-letnim okresie przed powstaniem niezdolności do pracy - od [...] listopada 2001r. do [...] listopada 2011r., udokumentowała 4 lata okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 3 lat okresów składkowych i 5 lat 2 miesięcy i 20 dni okresów nieskładkowych, które ograniczono do 1/3 okresów składkowych - do roku (art. 5 ust. 2 u.e.r.FUS);
- przez znaczną część okresu od [...] czerwca 2005r. do [...] maja 2008r., a zatem okresu niepodejmowania przez nią zatrudnienia, wychowywała małoletnią córkę samotnie, nie mogąc liczyć na pomoc innych członków rodziny;
- w okresie bezpośrednio poprzedzającym powstanie całkowitej niezdolności do pracy - od [...] sierpnia do [...] listopada 2011r. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy;
- mimo swojej trudnej sytuacji spowodowanej złym stanem zdrowia przez cały czas sprawowała i sprawuje nadal samotnie opiekę nad dwójką swoich dzieci;
b) art. 83 ust. 1 u.e.r.FUS - przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż jedynie stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy usprawiedliwia brak aktywności zawodowej osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, zaś ocena czy w danym przypadku zachodzą "szczególne okoliczności" polega wyłącznie na prostym zsumowaniu okresów składkowych i nieskładkowych wnioskodawcy, wskazaniu przerw w tych okresach i sprawdzeniu, czy w okresie tych przerw wnioskodawca był zdolny do pracy.
3. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), gdyż Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę z 25 września 2020r. wniósł wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a Skarżąca w piśmie z 3 listopada 2020r. nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 ze zm., zwana dalej "P.u.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).
Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą Skarżąca zaskarżyła, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.
Sąd wyjaśnia ponadto, że stosownie do art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
3. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS w świetle wskazanych wyżej kryteriów, stwierdził, że brak było podstaw do stwierdzania naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa i to zarówno procesowego, jak i materialnego.
Z akt sprawy wynika, że Prezes ZUS, wbrew stanowisku prezentowanemu w skardze, w sposób należyty, z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zgromadził obszerny materiał dowodowy sprawy oraz wziął pod rozwagę wszelkie okoliczności faktyczne z niego wynikające. Prezes ZUS zasadnie i zgodnie z art. 80 k.p.a. wskazał w związku z tym, że z akt sprawy wynika, że Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z [...] lipca 2020r. orzekła u Skarżącej trwałą całkowitą niezdolność do pracy w wieku 33 lat, czyli od [...] listopada 2011r. Trafnie również ZUS wskazał, że Skarżąca pierwsze zatrudnienie, podlegające opłacaniu składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne i rentowe), podjęła [...] marca 2000r. - w wieku 22 lat, a ponadto w okresie od [...] czerwca 2005r. do [...] maja 2008r. Skarżącą nie wykonywała pracy, podlegającej opłacaniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Sąd podziela również ocenę Prezesa ZUS, że wprawdzie art. 83 ust. 1 u.z.e.FUS nie uzależnia przyznania świadczenia od określonego okresu lub długości przerw pomiędzy poszczególnymi okresami zatrudnienia, jednak przyczyny, dla których osoba nie nabyła uprawnień do emerytury lub renty, muszą być takie, że istnieje możliwość potraktowania ich jako okoliczności szczególne, wyjątkowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 października 2009r. sygnatura II SA/Wa 714/09, dostępny na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powoływane przez Skarżącą w skardze, jak również we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy okoliczności nie mogą być uznane - na co prawidłowo zwrócił uwagę Prezes ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - za okoliczności szczególne, wyjątkowe.
Z dokonanej przez Prezesa ZUS analizy akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca w okresach przerwy w zatrudnieniu nie mogła kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia. We wskazanych w zaskarżonej decyzji okresach przerw w zatrudnieniu wobec Skarżącej nie orzeczono całkowitej niezdolność do pracy. Niezdolność ta powstała dopiero [...] listopada 2011r. Racjonalna i zgodna z art. 80 k.p.a. była więc ocena Prezesa ZUS, że przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia lub zdarzenie zewnętrzne, niezależne od woli Skarżącej, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec.
Dodatkowo Prezes ZUS racjonalnie przyjął, że wprawdzie Skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy usprawiedliwiała niepodejmowanie zatrudnienia koniecznością sprawowania opieki nad małoletnimi dziećmi w wieku do 4 lat, tym niemniej okresy te – jako nieskładkowe – zostały zaliczone - zgodnie z art. 7 ust. 5 u.z.e.FUS - do stażu pracy Skarżącej, w granicach do 3 lat na każde dziecko, na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Okresy niewykonywania pracy z powodu opieki nad dziećmi zostały, jako okresy nieskładkowe ograniczone, zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.e.FUS, do 1/3 udowodnionych okresów składkowych.
Przeprowadzenie więc przez Sąd, stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a., dowodu z dokumentu w postaci pisma ZUS [...] Oddział w [...] z [...] lipca 2020r. nr [...] na okoliczność udokumentowania przez Skarżącą w 10-letnim okresie przed powstaniem niezdolności do prac (od [...] listopada 2001r. do [...] listopada 2011r.) 3 lat okresów składkowych i 5 lat 2 miesięcy i 20 dni okresów nieskładkowych, które - zgodnie z art. 5 ust. 2 u.z.e.FUS ograniczono do 1/3 okresów składkowych – do roku, a w konsekwencji udokumentowania przez Skarżącą 4 lat okresów składkowych i nieskładkowych w ww. okresie - nie było zasadne. Po pierwsze pismo to było znane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, a po drugie Prezes ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyjął, że okresy nieskładkowe Skarżącej to rok 4 miesiące i 25 dni, zaś okresy składkowe to 4 lata, 2 miesiące i 13 dni. Powyższe w sposób należyty, z uwzględnieniem powołanego w skardze przepisu art. 5 ust. 2 u.e.r.FUS, posłużyło Prezesowi ZUS do ustalenia, że Skarżąca udokumentowała w okresie 33 lat – kiedy stwierdzono całkowitą niezdolność do pracy – jedynie 5 lat 7 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
W zaskarżonej decyzji Prezes ZUS trafnie ponadto wyjaśnił Skarżącej, że zaprzestanie pracy zawodowej i poświęcenie się opiece nad dziećmi nie jest okolicznością niezależną od woli osoby ubezpieczonej, lecz jej wyborem i dokonując takiego wyboru powinna liczyć się ona z jego konsekwencjami. Tak więc rację miał Prezes ZUS przyjmując, w związku z dotychczasowym stanowiskiem prezentowanym w judykaturze, że określona w art. 83 u.e.r.FUS przesłanka niezdolności do pracy, nie ziściła się w sprawie, w sytuacji niemożności podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad dziećmi (por. wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 13 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Wa 27/08, LEX nr 488218).
Sąd stwierdza ponadto, że niezasadny był wniosek zawarty w skardze o dopuszczenie, na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a., do akt sprawy dowodu w postaci świadectwa pracy Skarżącej wystawionego przez P. Sp. z o. o. z [...] listopada 2011r. na okoliczność zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie bezpośrednio poprzedzającym powstanie całkowitej niezdolności do pracy - od [...] sierpnia do [...] listopada 2011r., a nadto na okoliczność przebywania przez Skarżącą na zwolnieniu lekarskim w ostatnim miesiącu jej zatrudnienia: od [...] października do [...] listopada 2011r. Dowód ten również znany był Prezesowi ZUS, gdyż znajdował się w aktach sprawy – k. 138 akt administracyjnych sprawy. Dodatkowo warto zauważyć, że okoliczności wynikające z tego dokumentu były przedmiotem analizy Prezesa ZUS, który uwzględnił je w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Potwierdza to m.in. dokument znajdujący się na k. 125 akt administracyjnych, w którym wyraźnie wskazano, że Skarżąca była pracownikiem podlegającym ubezpieczeniu w okresie od [...] sierpnia 2011r. do [...] listopada 2011r.
Tym samym powoływane w skardze zarzuty braku należytego zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, przez pominięcie niektórych okoliczności w sprawie nie mogły być uznane za zasadne.
Sąd w świetle powyższych rozważań nie znalazł też podstaw w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, należycie ustalonym i rozpatrzonym, do zakwestionowania stanowiska Prezesa ZUS w zakresie wykładni art. 83 u.e.r.FUS, powołanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Prawidłowe było wskazanie przez Prezesa ZUS, że za szczególną okoliczność w rozumieniu ww. przepisu uważa się tylko zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożliwości przezwyciężania ich skutków. Okolicznością szczególną może być zdarzenie lub trwały stan o charakterze zewnętrznym, obiektywnym i niezależnym od woli danej osoby. Skarżąca w dorosłym życiu, do czasu powstania trwałej całkowitej niezdolność do pracy – [...] listopada 2011r. - w wieku 33 lat (wynika z orzeczenia Komisja lekarska ZUS z [...] lipca 2020r.), wykazała jedynie 5 lat, 7 miesięcy, 8 dni okresów składkowych (4 lata, 2 miesiące, 13 dni) i nieskładkowych okresów składkowych (rok, 4 miesiące, 25 dni), a pierwsze zatrudnienie podjęła w wieku 22 lat.
Tym samym nie można uznać za zasadne podnoszonych w uzasadnieniu skargi zarzutów, że Skarżąca tylko z uwagi na stan zdrowia nie podejmowała zatrudnienia, jak również, że organ wadliwie ocenił, że brak podejmowania zatrudnienia nie był skutkiem szczególnych okoliczności, na które Skarżąca nie miała wpływu. Powołane w zaskarżonej decyzji okoliczności wskazywały bowiem, że brak podejmowana zatrudnienia przez Skarżącą był zależny od woli Skarżącej.
Prezes ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie kwestionował przy tym ani obecnej niezdolności do pracy Skarżącej, ani jej trudnej sytuacji materialnej. Sąd stwierdza ponadto, że Prezes ZUS prawidłowo podniósł, że sama w sobie niezdolność do pracy spowodowana ww. niezdolnością do pracy, nawet w powiązaniu ze szczególną i wyjątkową jej obecną sytuacją życiową, nie jest wystarczającą podstawą do przyznania świadczenia. Rację ma także Prezes ZUS, podnosząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że trudna sytuacja materialna, choć jest brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia, nie jest to bowiem świadczenie socjalne, przyznawane tylko stosownie do potrzeb wnioskodawczyni, nie jest też świadczeniem należnym każdej osobie, której stan zdrowia, po dłuższym okresie pozostawania przez nią poza wszelkim ubezpieczeniem, obecnie się pogorszył. Wbrew przekonaniu Skarżącej fakt, że jest obecnie - niezaprzeczalnie - całkowicie niezdolna do pracy i pozbawiona prawa do świadczeń w trybie zwykłym, nie daje jej automatycznie prawa do świadczenia w drodze wyjątku.
4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie uznał, że zasadne było oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło