II SA/Wa 1914/24

WyrokWSA w Warszawie2025-04-07

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Iwona Maciejuk, Anna Pośpiech-Kłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym udziałowcem jest jednostka samorządu terytorialnego, może odmówić udostępnienia informacji publicznej powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli nie wykazała materialnej przesłanki tej tajemnicy?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym udziałowcem jest jednostka samorządu terytorialnego, nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, jeśli nie wykaże zarówno formalnej, jak i materialnej przesłanki tej tajemnicy. Brak wykazania materialnej wartości informacji dla przedsiębiorcy, tj. jej wartości gospodarczej, uniemożliwia skuteczne zastosowanie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżąca A. H. wniosła o udostępnienie informacji publicznej w postaci umowy licencyjnej. Spółka Tramwaje [...] Sp. z o.o. odmówiła jej udostępnienia, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, która została formalnie ustanowiona uchwałą zarządu po złożeniu wniosku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd administracyjny uznał, że spółka nie wykazała materialnej przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Tramwaje [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] , 2. zasądza od Tramwaje [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej A. H. kwotę 200 (słownie: dwieście złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Tramwaje [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], zw. dalej "Spółką" decyzją z dnia [...] września 2024 r. nr [...] - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zw. dalej "k.p.a.", w zw. z art. 17 ust. 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zw. dalej "u.d.i.p." – utrzymały decyzję własną w mocy z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej w postaci umowy z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia Spółce licencji do dokumentacji projektowej, zw. dalej "umową licencyjną". W uzasadnieniu decyzji Spółka wskazała, że w aspekcie formalnym i materialnym przesłanki objęcia informacji publicznej tajemnicą przedsiębiorstwa zostały wyczerpująco wyjaśnione i uzasadnione w decyzji I instancji i w tym zakresie po ponownym rozpoznaniu sprawy Spółka uznała, że nie zachodzą okoliczności, które powodowałyby odpadnięcie którejś z przesłanek dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa. Spółka podkreśliła, że odmowa udostępnienia umowy licencyjnej nastąpiła wyłącznie w wyniku sytuacji jaka powstała wcześniej po złożeniu innych wniosków osób postronnych współpracujących z kancelarią reprezentującą klienta będącego w sporze m.in. ze Spółką. Powstała sytuacja wynikająca z poprzednich wcześniejszych ww. wniosków doprowadziła do konieczności zwiększenia ochrony informacji, posiadanych przez Spółkę i podjęcia dalszych stanowczych działań zwiększających stopień zachowania poufności tych informacji. Wzmożenie ochrony nie oznacza jednak, że wcześniej umowa licencyjna nie była zabezpieczona przed ogólnym dostępem. Spółka prowadzi zbiór zawieranych umów tzw. repozytorium umów, a dostęp do tych umów w repozytorium odbywa się wg. restrykcyjnych zasad. Dostęp do umów posiada zidentyfikowany krąg osób określony co do tożsamości z imienia i nazwiska, którym przyznano dostęp do zasobu repozytorium umów. Dostęp do umów jest ściśle nadzorowany i reglamentowany. Dostęp do tych umów jest wyłączony dla osób, którym nie przyznano dostępu do zasobu repozytorium umów. W tym też zakresie Spółka przejawia wolę, żeby treść umów nie był poznawalna dla osób trzecich tj. dla osób, którym nie przyznano specjalnego dostępu. Podkreślono, iż umowa licencyjna nie była dotychczas przekazywana osobom postronnym. W Spółce nie występuje automatyzm w zakresie dostępu do informacji w tym również w odniesieniu do rozpatrywanych wniosków o dostęp do informacji publicznej. Każdorazowo wszelkie wnioski dotyczące dostępu do informacji są analizowane pod kątem możliwości udostępnienia informacji w tym również są badane okoliczności czy nie zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji. Pewien stan poufności treści umowy licencyjnej występował już na etapie poprzedzającym intensyfikację stopnia zachowania poufności prowadzącą do objęcia umowy licencyjnej tajemnicą przedsiębiorcy. Stan poufności ma miejsce już wówczas gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji, czyli ma wolę, by pozostały one tajemnicą dla pewnych odbiorców np. konkurentów. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie działania winien podjąć przedsiębiorca, aby wolę tę uzewnętrznić. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację zalecenia ustawowego wynikającego z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (u.z.n.k). Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie określonego kręgu pracowników. Po ustaleniu, że poprzednie wnioski zostały złożone przez osoby współpracujące z kancelarią uznano, że służyły one wyłącznie wydobyciu informacji w celu zapewnienia ochrony interesu indywidualnego klienta kancelarii. W konsekwencji tych ustaleń umowa licencyjna nie mogła zostać udostępniona tym wnioskodawcom na podstawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jednakże po zaistnieniu sytuacji wynikającej z poprzednich wniosków osób postronnych współpracujących z kancelarią reprezentującą klienta będącego w sporze m.in. ze Spółką uznano, że umowę licencyjną należy objąć formalnie tajemnicą przedsiębiorstwa zwiększając tym samym poziom jej poufności. Jest to proces rozłożony w czasie i ostatecznie wymagał podjęcia przez zarząd Spółki uchwały w dniu [...] sierpnia 2024 r. Spółka wskazała, że objęcie tajemnicą przedsiębiorstwa danych informacji wymaga spełnienia zarówno przesłanki formalnej, jak też przesłanki materialnej. Przez pierwszą z nich rozumie się wykazanie, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Poufność danych musi więc być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. Wskazano, że wola objęcia określonych danych klauzulą poufności nie musi być wyrażona w sposób sformalizowany, a ocena działań przedsiębiorcy w konkretnych sprawach nie może być oderwana od celu, któremu działania te mają służyć, tj. od zachowania poufności określonych informacji. Realizacja elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy powinna mieć zatem charakter proporcjonalny do okoliczności. Wskazano, że wymaganie w każdym przypadku opatrywania dokumentu opatrzonego klauzula tajemnicy przedsiębiorcy byłoby niezasadne. Przedsiębiorca musi jednak podjąć określone działania w celu zabezpieczenia poufności informacji, nie może bowiem być poufną informacja ogólnie dostępna. Odnosząc się do drugiej przesłanki Spółka podkreśliła, że informacje utajnione muszą posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy. Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci. Organ rozpoznający wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien ocenić, czy istnieją przesłanki zarówno formalne, jak i materialne dla uznania, że dana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i czy możliwe jest zastosowanie art. 11 ust. 2 u.z.n.k. dla odmowy jej udostępnienia. Co więcej, podmiot zobowiązany, do którego zwrócono się o udostępnienie informacji, powinien ocenić, czy określone dane podlegają ujawnieniu, a w ramach takiej oceny może podjąć działania zmierzające do uzyskania stanowiska przedsiębiorcy. Podniesiono, że w sytuacji, gdy po złożeniu wniosku o udostępnienie informacji skierowane zostanie do przedsiębiorcy pytanie o szczegóły dotyczące tajemnicy przedsiębiorcy lub o ewentualną rezygnację z ochrony konkretnych informacji, to nie będzie ono spóźnione. Można je bowiem traktować jako element swoistego postępowania wyjaśniającego. Tym samym nie znajduje uzasadnienia stanowisko, iż po wpłynięciu wniosku o dostęp do informacji publicznej nie jest możliwe sformułowanie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Ponadto ustawa o dostępie do informacji publicznej nie stanowi o obowiązku zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorcy przez oświadczenie złożone w określonym czasie poprzedzającym złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej. Również z treści art. 11 ust. 2 (u.z.n.k) nie wynika, aby istniała swego rodzaju prekluzja w zakresie wskazania momentu, w którym informacja gospodarcza powinna zostać zastrzeżona. Jeżeli nie stanowią o tym przepisy szczególne, trudno jest wywodzić rezygnację z tej tajemnicy (art. 5 ust. 2 zd. 2 u.d.i.p.). Spółka - mając na względzie, że przepisy nie określają terminu końcowego w jakim zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorcy miałoby zostać poczynione, aby było skuteczne jako formalna przesłanka jej zaistnienia oraz, że przed złożeniem wniosku skarżącej (w dniu [...] sierpnia 2024 r.) powstała sytuacja uzasadniająca podjęcie czynności w celu objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa umowy z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] - stwierdziła, że nie ma przeszkód do objęcia tej umowy tajemnicą przedsiębiorstwa. Na tę tajemnicę złożyły się dwa elementy: materialny (wartość informacji posiadającej wymierną postać) oraz formalny (wola utajnienia danych informacji), dlatego też Spółka rozpoznając ponownie sprawę, utrzymała w mocy decyzje o odmowie udostepnienia żądanej informacji publicznej bowiem objęcie danych informacji tajemnicą przedsiębiorcy powoduje, że nie mogą być one upubliczniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skargę na decyzję Spółki wniosła A. H., zw. dalej "skarżącą". Zaskarżonej decyzji w całości zarzucono naruszenie art. 2 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1 oraz art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Nadto wniesiono o zobowiązanie Spółki do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę, Spółka podtrzymując dotychczasową argumentację, wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jej uchylenia stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.". Poza sporem w przedmiotowej sprawie pozostaje kwestia tego, że Tramwaje [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a żądane dane odnośnie do udzielenia Spółce licencji do dokumentacji projektowej, będącymi autorskimi prawami majątkowymi, stanowią informację publiczną. Dla porządku należy jedynie przypomnieć, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są nie tylko władze publiczne, ale również podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Tramwaje [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest spółką jednostki samorządu terytorialnego, której wyłącznym udziałowcem jest Miasto [...]. Co więcej, Spółka ta działa w sferze zadań publicznych, wykonując zadania Miasta [...], dotyczące zaspokajania potrzeb mieszkańców w zakresie lokalnego transportu zbiorowego (vide: odpis z KRS). Niesporne jest również, co wskazywano powyżej, że żądania informacja stanowi informację o sprawach publicznych (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny tego, czy Spółka prawidłowo powołała się na ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Fundament sporu leży zatem w prawidłowym rozstrzygnięciu w uwarunkowaniach konkretnej sprawy, kolizji zachodzącej między dwiema wartościami: transparentnością życia publicznego i koniecznością ochrony informacji, których ujawnienie mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla dysponenta tych informacji, będącego przedsiębiorcą. Jest to zatem kolizja między konstytucyjnym prawem do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji) i koniecznością ochrony innych, nie mniej cennych wartości konstytucyjnych, w tym przypadku wywodzonych z wolności działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji; w doktrynie wskazuje się, że tajemnica przedsiębiorstwa może być traktowana jako prawo podmiotowe o treści majątkowej – zob. A. Michalak (w:) Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, red. M. Sieradzka, M. Zdyb, Warszawa 2016, wer. el. SIP LEX, art. 11; pkt 18-19). Sam ustrojodawca w art. 61 ust. 3 Konstytucji zastrzegł, że ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Regulacja konstytucyjna znalazła odzwierciedlenie w treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Zgodnie z powszechnie akceptowanym poglądem, poszukując znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W świetle tego przepisu, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. W świetle przywołanego przepisu art. 11 ust. 2 u.z.n.k., ochrona danych jako tajemnicy przedsiębiorstwa wymaga spełnienia dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. Aspekt formalny sprowadza się do podjęcia przez przedsiębiorcę stosownych działań w celu utrzymania informacji w poufności. Tajemnica przedsiębiorstwa nie obejmuje takich danych, które są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo są dla nich łatwo dostępne. Aspekt materialny wymaga dokonania oceny spornych informacji pod kątem tego, czy są to takie informacje (techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne), które mają wartość gospodarczą. W aspekcie formalnym Spółka wskazywała, że żądane informacje zostały objęte tajemnicą przedsiębiorcy na podstawie uchwały zarządu z dnia [...] sierpnia 2024 r., a dostęp do tego rodzaju dokumentów mają tylko ściśle określone osoby. Skarżąca kwestionuje to stanowisko podnosząc, że uchwała z dnia [...] sierpnia 2024 r. została podjęta po złożeniu przez nią wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Odnosząc się do powyższego aspektu Sąd podkreśla, że sam fakt uchwalenia powyższej uchwały nie przesądza o tym, że żądana informacja może być objęta tajemnicą przedsiębiorcy, jakim jest Spółka jednostki samorządu terytorialnego, której jedynym udziałowcem jest Miasto [...]. Oczywiście z samego faktu wykonywania przez Spółkę części zadań publicznych za pomocą powołanej spółki prawa handlowego nie wynika, aby wszystkie dane będące w jej dyspozycji musiały być udostępniane publicznie, jednakże spółki jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do szerszego udostępniania informacji publicznej niż "zwykłe" spółki prawa handlowego. Wniosek ten wynika w szczególności z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a-h u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o: a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych; b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach; c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych; d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach; e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat; f) długu publicznym; g) pomocy publicznej; h) ciężarach publicznych. Mając na względzie, że ustawodawca w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit a-h u.d.i.p. wprost wskazuje na konieczność udostępniania informacji o majątku publicznym w których jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą w rozumieniu k.s.h. ograniczenie prawa do uzyskania informacji o prawach majątkowych Spółki tylko na podstawie uchwały zarządu Spółki nie wydaje się dopuszczalne. Dla uruchomienia ochrony wskazanej w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. konieczne jest aby dana informacja była poufna, a więc nieujawniona. W tym celu powinna być odpowiednio zabezpieczona. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ze względu zarówno na znaczenie społeczne takich informacji, jak i mając na uwadze interes chronionego w powyższy sposób przedsiębiorcy, zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności informacji publicznej i z tego względu podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o jej istnieniu (por. wyroki: WSA w Poznaniu z 10 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 467/13, WSA w Warszawie z 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 296/13 oraz NSA z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 759/14). Powołany przepis art. 5 ust. 2 zd. 1 ustawy określa bowiem wyjątek od zasady, jawności informacji publicznych (art. 61 Konstytucji, art. 1 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie może być zatem interpretowany w sposób naruszający tę zasadę. W konsekwencji, wykładnia dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa informacji publicznej na podstawie wyłącznie samej arbitralnej decyzji przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą. Przyjęcie takiego stricte formalistycznego stanowiska czyniłoby bowiem fikcyjnym konstytucyjnie chronione prawo obywatela do uzyskania informacji publicznej, ponieważ dla pozbawienia go dostępu do szerokiego kręgu informacji wystarczające byłoby formalne i niepodlegające jakiejkolwiek kontroli zadeklarowanie przez przedsiębiorcę zastrzeżenie, że określone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Złożone zatem przez niego zastrzeżenie może stać się skuteczne dopiero w sytuacji, gdy podmiot zobowiązany do ujawnienia informacji, po przeprowadzeniu stosownego badania, zgodnie z obowiązującym prawem ustali, że zastrzeżone informacje mają rzeczywiście charakter tajemnicy przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2112/13 wyjaśnił, że przesłanka formalna jest spełniona wówczas, gdy zostanie wykazane, iż przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania poufności tych informacji. Nie wystarczy samo przekonanie podmiotu dysponującego informacją o działalności przedsiębiorcy, że posiadane przez niego dane mają charakter poufny. Poufność danych musi być wyraźnie lub w sposób dorozumiany zamanifestowana przez samego przedsiębiorcę. To na nim bowiem spoczywa, w razie sporu, ciężar wykazania, że określone dane stanowiły tajemnicę przedsiębiorcy. Analiza elementu formalnego tajemnicy przedsiębiorcy obrazuje, że stanowić ją mogą z zasady informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą przy tym posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy i nie są składnikiem wiedzy powszechnej, ogólnie lub łatwo dostępnej. Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci. Informacja staje się tajemnicą przedsiębiorcy, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa, czy też osoby ściśle z przedsiębiorstwem współpracujące przy realizowaniu określonej umowy). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania, lecz w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że chodzi o każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie określonego kręgu osób, a także w odniesieniu do informacji dotyczących treści umów zawieranych przez przedsiębiorców - zastrzeżenie przez strony danej umowy warunki w zakresie poufności określonych postanowień umownych. W aspekcie materialnym, z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji wynika, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowi poufna informacja posiadająca szeroko rozumianą wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna. Zastrzeżenie tajemnicy winno zatem dotyczyć informacji mających taki walor, a nie jakichkolwiek. Rodzaj informacji chronionych przez art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a co za tym idzie, także art. 5 ust. 2 u.d.i.p., jest zatem różny, albowiem niektóre mają charakter techniczny lub technologiczny, a inne dotyczą szeroko rozumianej organizacji przedsiębiorstwa (jego struktury, przepływu dokumentów, sposobu kalkulacji cen, zabezpieczenia danych itp.). Wyliczenie ustawowe zawarte w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie jest przy tym wyczerpujące. Co istotne, w ramach analizy organ rozpoznający wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien ocenić, czy istnieją przesłanki zarówno formalne, jak i materialne dla uznania, że dana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i czy możliwe jest zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dla odmowy jej udostępnienia. Nie jest w tym wypadku decydująca wyłącznie subiektywna wola przedsiębiorcy co do nadania danej informacji klauzuli poufności oraz uznanie jej za mającą walor tajemnicy i sprzeciwianie się przez niego udostępnianiu informacji. W takim przypadku organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony danych i tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę i w czym znajduje ona uzasadnienie (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 119 i powołane tam orzecznictwo). W świetle powyższego, Spółka zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji powinna wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają dla niej określoną wartość gospodarczą (w aspekcie materialnym) i w czym się ona wyraża. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie sposób doszukać się odniesienia przez Spółkę do aspektu materialnego. Zdaniem Sądu, przyjąć należy, że wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest to, że ww. informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi, a prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu, czyli wartość gospodarcza musi mieć charakter obiektywny i odnosić się do danego przedsiębiorcy. Spółka uzasadniając zaskarżoną decyzję w sposób ogólnikowy, dopuściła się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, dlaczego przyjęto, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, nie rozważyła wszystkich okoliczności sprawy. Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej. W świetle powyższego Spółka nie wyjaśniła w uzasadnieniu decyzji odmownej jaki interes (gospodarczy) przedsiębiorcy przemawia za brakiem udostępniania informacji. Nie sposób wywieść czy żądane dane dotyczą informacji o charakterze technicznym, technologicznym i organizacyjnym. Dlatego też w zakresie materialnym nie można uznać, że żądane we wniosku dane objęte są tajemnicą przedsiębiorcy. Informacje żądane przez wnioskodawcę mają niewątpliwie pewną wartość gospodarczą, jednakże Spółka w żaden sposób tego nie wykazała. Wskazywanie na charakter danych bez uwzględnienia szerszego aspektu funkcjonowania Spółki nie jest wystarczające do dowiedzenia o gospodarczo ważnym charakterze żądanych informacji. Z tych względów powoływanie się na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest w odniesieniu do przedmiotowego wniosku co najmniej przedwczesne. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, iż Spółka odmawiając udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, nie dokonała prawidłowych ustaleń co do zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję. Konsekwencją uchylenia decyzji o odmowie udostępnienia informacji przez Spółkę jest konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej. Spółka powinna wziąć pod uwagę ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku, którą stosownie do art. 153 p.p.s.a. jest związana. Rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić poprzez udostępnienie informacji publicznej za pomocą czynności materialno-technicznej lub wydanie decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło