IV SA/Po 467/13
WyrokWSA w Poznaniu2013-10-10
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost, Anna Jarosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ekspertyza techniczna określająca wpływ instalacji fotowoltaicznej na system elektroenergetyczny, sporządzona na zlecenie przedsiębiorstwa energetycznego, stanowi informację publiczną, która podlega udostępnieniu na wniosek, czy też może być chroniona jako tajemnica przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Ekspertyza techniczna dotycząca wpływu instalacji fotowoltaicznej na system elektroenergetyczny, sporządzona na zlecenie przedsiębiorstwa energetycznego, stanowi informację publiczną. Jednakże, udostępnienie tej informacji może zostać ograniczone ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, jeśli przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania jej poufności, a informacje te posiadają wartość gospodarczą i ich ujawnienie mogłoby narazić przedsiębiorcę na szkodę lub naruszyć zasady konkurencji. W niniejszej sprawie, sąd uznał, że ekspertyza zawierała dane stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, uzasadniając odmowę udostępnienia.Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Energetyczne zwróciło się do E. O. Sp. z o.o. o udostępnienie ekspertyzy technicznej dotyczącej wpływu instalacji fotowoltaicznej na system elektroenergetyczny. Spółka odmówiła udostępnienia, powołując się na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa i zawarte w ekspertyzie dane wrażliwe. Przedsiębiorstwo wniosło skargę do WSA w Poznaniu, argumentując, że ekspertyza jest informacją publiczną, a Spółka jako przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące zadania publiczne jest zobowiązana do jej udostępnienia. Spółka podtrzymała swoje stanowisko, wskazując na przepisy Prawa energetycznego i ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. sprawy ze skargi P. E. G. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na pismo E. O. Sp. z o.o. z siedzibą w P. z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], nr sprawy [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r., Przedsiębiorstwo Energetyczne [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej "Przedsiębiorstwo") powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwróciło się do E. O.Sp. z o.o. (dalej "Spółka") udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przedstawienia ekspertyzy technicznej określającej wpływ instalacji fotowoltaicznej w ramach inwestycji PN. "E. S. [...]" na system elektroenergetyczny, w szczególności na rozdzielnię SN, zlokalizowaną w G. przy ul. L..
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...], nr [...] Spółka odmówiła udostępnienia informacji wskazując, że zgodnie z art. 7 ust. 8e ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2006 r. nr 89, poz. 625 ze zm.), to przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej zapewnia sporządzenie ekspertyzy. Wobec treści powyższego art. 7 ust. 8e Prawa energetycznego należy uznać za celowe dążenie przez ustawodawcę do zapewnienia przedsiębiorstwu energetycznemu możliwości kontroli udostępniania osobom trzecim, w tym wnioskodawcom, danych sensytywnych.
Dalej Spółka wskazała, że w związku z powyższym nie przekazuje nigdy wnioskodawcy pełnej treści ekspertyzy, ani pełnego zakresu danych sieciowych udostępnionych autorowi ekspertyzy w celu jej sporządzenia.
Spółka podkreśliła, że podejmuje liczne działania w celu zachowania poufności treści zawartych w ekspertyzach, przede wszystkim poprzez rygorystyczne przestrzeganie procedur tajności danych wrażliwych wewnątrz przedsiębiorstwa, jak też umieszczenie odpowiednich klauzul w umowach zlecających wykonanie ekspertyzy podmiotom zewnętrznym. Spółka poinformowała, że przedmiotowa ekspertyza zawiera dane o charakterze wrażliwym dla przedsiębiorstwa energetycznego, bowiem dotyczą one m.in. stanu jego infrastruktury, analizy stanu pracy sieci, jej występujących lub przewidywanych obciążeń. Co istotne, informacje dotyczą urządzeń o strategicznym znaczeniu winny podlegać szczególnej ochronie z uwagi na w szczególności bezpieczeństwo szerokiej grupy odbiorców energii elektrycznej z obszaru działania E. O..
Spółka podniosła, że powyższe stanowisko jest zbieżne z orzecznictwem sądów powszechnych. Dla przykładu Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w prawomocnym postanowieniu z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt XVII Amz 5/12 rozstrzygnął, że ekspertyza wpływu przyłączenia na sieć nie podlega udostępnieniu podmiotowi, który złożył wniosek o określenie warunków przyłączenia. Sąd Okręgowy potwierdził jednoznacznie, że ekspertyza wpływu przyłączenia obiektu na sieć stanowi dokument wewnętrzny, podlegający ochronie ze względu na zawarte w nim dane sensytywne stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa energetycznego.
W związku z powyższym Spółka nie może przekazać sporządzonych ekspertyz wpływu na system elektroenergetyczny.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Przedsiębiorstwo złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], nr [...] Spółka podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w poprzednim piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. w przedmiocie informacji sensytywnych znajdujących się w sporządzonej ekspertyzie. Spółka podniosła, że zawarte tam dane dotyczące w szczególności danych technicznych, w tym mocy indywidualnie wydanych technicznych warunków przyłączenia do sieci, w tym między innymi moce przyłączeniowe planowanych i przyłączonych do sieci obiektów oraz typ i rodzaj zainstalowanych urządzeń wytwórczych stanowią dane, które zgodnie z obowiązującym w Spółce Programem Zgodności winny być chronione. Nie zmieni tego także konstatacja, że przedmiotowa ekspertyza nie została wymieniona w powołanym wyżej Programie. Zwróciła także uwagę, że postanowienie z dnia 19 czerwca 2012 r. wydane przez Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygnaturze XVII Amz 5/12 nie zostało również zaskarżone, co może oznaczać, że strona powodowa uznała za właściwe argumenty Sądu orzekającego w sprawie.
Natomiast odnosząc się do kwestii ustalenia podmiotu zobowiązanego do sporządzenia ekspertyzy Spółka wyjaśniła, że zgodnie z obowiązującym art. 7 ust 8e Prawa energetycznego, Przedsiębiorstwo Sieciowe zobowiązane jest do sporządzenia ekspertyzy wpływu przyłączanych urządzeń, instancji lub sieci na system elektroenergetyczny. Powyższy wymóg został wprowadzony ustawą z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 21, poz. 104), zgodnie z którą do art. 7 ustawy dodano między innymi ust. 8e. W konsekwencji powyższych zmian legislacyjnych Spółka pismem z dnia [...]lutego 2011 r. wystąpił do Prezesa URE z wnioskiem o zatwierdzenie Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej (IRiESD). Do dnia dzisiejszego zmieniona Instrukcja nie weszła w życie.
Dalej Spółka wskazała, że w związku z powyższym, nadal obowiązuje Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej (IRiESD) wprowadzona z mocą obowiązującą od dnia [...] lipca 2007 r., lecz z wyłączeniem zapisów sprzecznych z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa tj. z Prawem energetycznym. Tym samym, odwołując się do hierarchii źródeł prawa zapis o konieczności sporządzania przez podmioty zaliczane do II grupy przyłączeniowej ekspertyzy wpływu przyłączanych urządzeń, instalacji lub sieci na system elektroenergetyczny zawarty w § 7 ust 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. z 2007 r., Nr 93, poz. 623 ze zm.), a także zapis p.II. 1.3 IRiESD zostały derogowane przez normę prawną wynikającą z treści art. 7 ust 8e Prawa energetycznego. Spółka podniosła, że Potencjalny Użytkownik Sieci zaliczony do II lub III grupy przyłączeniowej na podstawie art. 7 ust 8e ustawy Prawo energetyczne nie jest zobowiązany do sporządzenia na własny koszt i doręczenia Przedsiębiorstwu Sieciowemu ekspertyzy wpływu przyłączanych urządzeń, instalacji lub sieci na system elektroenergetyczny, bowiem tym ustawowym obowiązkiem obciążone jest Przedsiębiorstwo Sieciowe.
Pismem z dnia [...] marca 2013 r. Przedsiębiorstwo wniosło do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skargę na odmowę udzielenia informacji publicznej wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności odmowy udzielenia informacji publicznej, zobowiązanie spółki do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że odmowa wydania przez Spółkę warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej została ustalona w oparciu o sporządzoną ekspertyzę techniczną, dlatego też brak wglądu w przedmiotową ekspertyzę uniemożliwia weryfikację niespełnienia jednego z trzech kryteriów - wymogu lokalnego charakteru źródła - oraz odmowy wydania warunków przyłączeniowych, pod kątem ich legalności i rzetelności.
Strona po przytoczeniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej podniosła, że zgodnie ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zawartym w wyroku z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 112/09, szeroki krąg uprawnień przedstawicieli przedsiębiorstw energetycznych w zestawieniu z brzmieniem art. 1 ust. 1 Prawa energetycznego, w którym mowa o polityce energetycznej państwa, a także rola jakie przedsiębiorstwa te odgrywają w systemie gospodarczym kraju, muszą prowadzić do wniosku, że wykonują one zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, są zatem podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej.
Przedsiębiorstwo podniosło, że zgodnie z art. 3 pkt 12 Prawa energetycznego przedsiębiorstwem energetycznym jest podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi. Jak wynika z umowy spółki E. O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, podstawowym celem działalności spółki jest świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej. Należy zatem uznać, że posiada ona status przedsiębiorstwa energetycznego działającego w oparciu o przepisy tej ustawy. Stosownie do art. 1 ust. 1 powyższej ustawy określa ona zasady kształtowania polityki energetycznej państwa, zasady i warunki zaopatrzenia i użytkowania paliw i energii, w tym ciepła oraz działalności przedsiębiorstw energetycznych, a także określa organy właściwe w sprawach gospodarki paliwami i energią. W doktrynie zwraca się trafnie uwagę, że z przepisów Prawa energetycznego, a zwłaszcza z jej art. 1 wynika, iż państwo ma ściśle określone obowiązki w zakresie gospodarki energetycznej, lecz nie realizuje ich wszystkich przez własne organy np. przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, ale część zadań przekazało zakładom energetycznym wyposażając je jednocześnie w uprawnienia władcze (tak R, Stefański, Glosa do postanowienia SN z dnia 15 listopada 2002 r., IV KKN 570/99, OSP 2003/9/103).
Trzeba nadto wskazać, że na szczególną rolę przedsiębiorstw energetycznych w systemie gospodarczym konsekwentnie zwraca uwagę orzecznictwo. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt P 24/05, OTK-A 2006/7/87 podniesiono, że obowiązkiem władz publicznych jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, a więc dążenie do zaspokojenia zarówno istniejących, jak i przewidywanych potrzeb energetycznych, a realizacja tego obowiązku uzasadnia poddanie gospodarki energetycznej ograniczeniom wolności działalności gospodarczej charakterystycznym dla rynku regulowanego.
W ocenie strony spółka E. O. sp. z o.o. będąca przedsiębiorstwem energetycznym - osobą prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, jest obowiązana do udostępniania informacji publicznej.
Dalej strona podniosła, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną będzie zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona m.in. do podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zakres pojęcia informacji publicznej interpretować przy tym należy szeroko, uwzględniając okoliczność, iż prawo do dostępu do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
Trzeba podkreślić, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez m.in. podmioty o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. W ocenie skarżącego takim dokumentem jest także ekspertyza sporządzona na zlecenie spółki, która jest podstawowym dokumentem, określającym wytyczne w odniesieniu do możliwości technicznych przyłączenia źródła do sieci elektroenergetycznej.
Zgodnie z najnowszym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 6 ustawy konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo, jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Informacja publiczna obejmuje swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe i nie można zawężać i utożsamiać dostępu do informacji publicznej z dostępem do dokumentów, informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te dokumenty, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Pojęcie dokumentu urzędowego różni się od dokumentu zawierającego informację publiczną. Istotne znaczenie ma zatem nie to, czy dokument został sporządzony przez funkcjonariusza publicznego w znaczeniu przepisów Kodeksu karnego, lecz przede wszystkim to, czy zawiera on informację publiczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11).
Skarżąca podkreśla, że argumentację podniesioną w pismach z dnia [...] i [...]lutego 2013 r. ocenia jako pozbawioną podstaw faktycznych i prawnych i nie zasługującą na uwzględnienie.
Zdaniem Przedsiębiorstwa całkowicie bezzasadne jest twierdzenie OSD, jakoby z art. 7 ust. 8e ustawy Prawo energetyczne w zakresie nałożenia na OSD obowiązku sporządzenia ekspertyzy wynikał fakt, iż ustawodawca celowo dąży do zapewnienia przedsiębiorstwu energetycznemu możliwości kontroli udostępniania danych sensytywnych osobom trzecim w tym także skarżącej. Skarżąca podniósła, że przepisy Prawa energetycznego wyraźnie stanowią o obowiązkach OSP oraz OSD, których nie trzeba w sztuczny sposób kreować, dokonując analizy poszczególnych norm prawnych. Zgodnie z art. 9d ust. 4, 4a i 4b oraz 5 Prawa energetycznego operatorzy są zobowiązani opracować programy (Program Zgodności), w których określą przedsięwzięcia, jakie należy podjąć w celu zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu oraz szczegółowe wymagania dla pracowników. Operatorzy przedkładają Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki Programy Zgodności z własnej inicjatywy lub na jego żądanie. Zgodnie z Wytycznymi Dyrekcji Generalnej ds. Energii i Transportu w sprawie Dyrektyw 2003/54/WE i 2003/55/WE dotyczących rynku wewnętrznego energii elektrycznej i gazu ziemnego, celem programu zgodności jest stworzenie formalnych ram zapewniających działanie przedsiębiorstwa sieciowego jako całości, jak również poszczególnych jego pracowników i członków zarządu, zgodnie z zasadą niedyskryminacji. Zawartość Programu zgodności powinien zatem odnosić się do kwestii związanych z obowiązkami przedsiębiorstwa energetycznego, obowiązkami pracowników, w tym również sposobem postępowania z ochroną informacji sensytywnych. Jeśli chodzi o definicję informacji sensytywnych to zgodnie z art. 12 i art. 16 dyrektywy energetycznej 2003/54/WE są to informacje istotne z handlowego punktu widzenia, uzyskane w trakcie prowadzenia działalności przez operatorów systemów sieciowych. Do informacji sensytywnych należą dane, których udostępnienie przez operatora stawia użytkownika systemu w uprzywilejowanej pozycji wobec innych użytkowników.
W OSD ww. Program Zgodności został przyjęty Uchwałą Zarządu nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., a następnie zatwierdzony przez Prezesa URE decyzją [...]z dnia [...] marca 2011 r. Program Zgodności obowiązuje od dnia [...]czerwca 2011 r.
Zgodnie z przyjętą definicją w Programie Zgodności spółki E. O. sp. z o.o. Informacje Sensytywne, to informacje uzyskane w związku z wykonywaniem działalności OSD, dotyczące Użytkowników Systemu lub Potencjalnych Użytkowników Systemu, których nieuprawnione udostępnienie może przyczynić się do uzyskania przewagi rynkowej jednego lub niektórych Użytkowników Systemu, wymienione w rozdziale I pkt 1.6. Należy przy tym zaznaczyć, że wnioskodawca, jako podmiot ubiegający się o przyłączenie do sieci jest zgodnie z zawartą w Programie Zgodności Potencjalnym Użytkownikiem Systemu.
Z przyjętego przez OSD Programu Zgodności, zatwierdzonego przez Prezesa URE wynika zamknięta lista informacji sensytywnych. Zapisy Programu Zgodności jednoznacznie wskazują na dane, które uznawane są przez Spółkę E. O. sp. z o.o. za Informacje Sensytywne, przy czym żaden z zapisów pkt 1.6. Programu Zgodności nie odnosi się do ekspertyzy wpływu urządzeń, instalacji lub sieci na system elektroenergetyczny, sporządzaną na skutek złożenia wniosku przez Potencjalnego Użytkownika Systemu.
Ponadto strona skarżąca wskazała, że Spółka przyjmując Instrukcję ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnej (IRiESD) na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, przerzuca na niektórych Potencjalnych Użytkowników Systemu sporządzenie przedmiotowej ekspertyzy. Strona po przytoczeniu treści IRiESD podniosła, iż powyższe zapisy wskazują, że przyłączany podmiot zaliczany do II grupy przyłączeniowej przygotowuje własnym kosztem i staraniem taką ekspertyzę, w oparciu o dostarczone dane techniczne sieci OSD, a niekiedy również OSP. Posiada zatem pełny dostęp i prawo wglądu w ten dokument, który jak wskazano powyżej jest obligatoryjnym załącznikiem wniosku o określenie warunków przyłączenia do sieci.
Przedsiębiorstwo wyjaśniło, że całkowicie nieprawdziwe jest stwierdzenie, jakoby ekspertyza zawierała dane sensytywne, stanowiące tajemnice przedsiębiorstwa energetycznego. Gdyby tak było, to niewątpliwie nie byłoby możliwe sporządzenie przez Potencjalnego Użytkownika Systemu, należącego do II grupy przyłączeniowej, ekspertyzy wpływu przyłączanych urządzeń, instalacji lub sieci na system elektroenergetyczny.
Trzeba zaznaczyć, że OSD wyraźnie zapomina o ciążącym na nim obowiązku wynikającym z Prawa energetycznego, o którym stanowi art. 7 ust. 81 (zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw Dz. U. Nr 205, poz. 1208,pierwsze podanie do publicznej wiadomości informacji, o której mowa w art. 7 ust. 81 ustawy - Prawo energetyczne, nastąpi w terminie do 90 dni od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej), zgodnie z którym "Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej jest obowiązane sporządzać informacje dotyczące: 1) podmiotów ubiegających się o przyłączenie źródeł do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym 1 kV, lokalizacji przyłączeń, mocy przyłączeniowej, rodzaju instalacji, dat wydania warunków przyłączenia, zawarcia umów o przyłączenie do sieci i rozpoczęcia dostarczania energii elektrycznej, 2) wartości łącznej dostępnej mocy przyłączeniowej dla źródeł, a także planowanych zmian tych wartości w okresie kolejnych 5 lat od dnia ich publikacji, dla całej sieci przedsiębiorstwa o napięciu znamionowym powyżej 1 kV z podziałem na stacje elektroenergetyczne lub ich grupy wchodzące w skład sieci o napięciu znamionowym 110 kV i wyższym; wartość łącznej mocy przyłączeniowej jest pomniejszana o moc wynikającą z wydanych i ważnych warunków przyłączenia źródeł do sieci elektroenergetycznej - z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych lub innych informacji prawnie chronionych. Informacje te przedsiębiorstwo aktualizuje co najmniej raz na kwartał, uwzględniając dokonaną rozbudowę i modernizację sieci oraz realizowane i będące w trakcie realizacji przyłączenia oraz zamieszcza na swojej stronie internetowej."
W ocenie skarżącego powyższe oznacza, że przytoczone w piśmie OSD z dnia [...] lutego 2013 r. informacje dotyczące mocy przyłączeniowych planowanych i mocy przyłączonych do sieci obiektów (kiedyś były planowanymi), typ i rodzaj zainstalowanych urządzeń wytwórczych nie podlegają ochronie. Przedmiotowe wykazy nie zawierają nazw podmiotów, określając je jako osoba fizyczna lub prawna z precyzyjną lokalizacją przyłączenia.
Skarżąca ponadto wyjaśniła, że nie kwestionuje faktu, iż to OSD wykonuje ekspertyzę co wynika z art. 7 ust. 8e ustawy Prawo energetyczne.
Przedsiębiorstwo wskazało, że powyższa argumentacja znajduje pełne potwierdzenie i uznanie Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który w postępowaniu o sygn. akt XVII Amz 18/12 wypowiedział się w materii ograniczenia stronie postępowania wglądu do akt i uchylił postanowienie Prezesa URE odmawiające inwestorowi wglądu do ekspertyzy. Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych, by ograniczyć stronie postępowania przed Prezesem URE wgląd do akt tego postępowania na postawie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w odniesieniu do pełnej treści ekspertyzy wpływu planowanego przyłączenia źródła na sieć. Sąd nie doszukał się także podstawy do ograniczenia wglądu do akt na postawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zaś nie zidentyfikował ważnego interesu państwowego, którego ochrona mogłaby usprawiedliwić ograniczenie inwestorowi wglądu do ekspertyzy. Zdaniem wnioskodawcy, w aktualnym stanie prawnym ograniczenie wglądu do dokumentów o stanie sieci mogłoby być zasadne tylko w przypadku konieczności zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju (a więc wystąpienia ważnego interesu państwowego), co jednak zdaniem autorów nie ma miejsca w przypadku typowych ekspertyz wpływu przyłączenia zamierzenia inwestycyjnego na sieć.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że ekspertyza zawiera informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa E. O. Sp. z o. o. Bowiem stosowne zapisy zawiera Wykaz informacji stanowiących tajemnica przedsiębiorstwa E. O.Sp. z o. o. zawarty w Załączniku nr 1 do Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w . O. Sp. z o.o. przyjętej Uchwałą nr [...] Zarządu E.O.Sp. z o.o. z dnia [...] marca 2011 r. Przedmiotem ochrony są między innymi Plany rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną (Pozycja 7 Wykazu) oraz Sensytywne informacje handlowe (Pozycja 10 Wykazu). Sensytywne informacje handlowe zostały wyczerpująco wskazane w Programie Zgodności - Programie zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu dystrybucyjnego (Pkt 1.6), przyjętego Uchwałą nr [...] Zarządu E. O. Sp. z o.o. z dnia [...] marca 2011 r., a zatwierdzonego Decyzją Prezesa URE z dnia [...]czerwca 2011 r.
W zakresie Sensytywnych informacji handlowych sporządzona Ekspertyza zawiera między innymi wielości mocy, w tym kryterium obciążalności, ograniczenia występujące w dostarczaniu energii elektrycznej dla odbiorców oraz indywidualne warunki techniczne przyłączenia do sieci elektroenergetycznej podmiotów trzecich, obejmujące typ i rodzaj zainstalowanych urządzeń wytwórczych podmiotów trzecich (uczestników rynku bilansującego), moce przyłączeniowe przyłączonych do sieci obiektów wytwórczych i odbiorczych oraz typy (rodzaje) zainstalowanych urządzeń wytwórczych. Tylko z powyższych danych Skarżąca mogłaby pozyskać informacje korzystne dla siebie, zarazem z pokrzywdzeniem konkurencyjnych dla niej podmiotów gospodarczych. To z kolei narażałoby OSD na zarzut nierównego traktowania podmiotów gospodarczych w procesie ich przyłączania do sieci dystrybucyjnej OSD.
Spółka podniosła, że na bieżąco podejmuje działania faktyczne i prawne, mające na celu ochronę swoich dany wrażliwych, które opiera na niżej wskazanych przepisach ustaw. Przede wszystkim prawo do informacji publicznej w postaci udostępniania treści Ekspertyzy podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 w związku z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z dnia 06 września 2001 r. (Dz. U. z 2001 r., Nr 12, poz. 1198 ze zmianami) i w związku z art. 7 ust.81 pkt 1 ustawy Prawo energetyczne.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 Ustawy o dostępie do informacji publicznej ,,Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi." To oznacza, że pierwszeństwo przed przepisami ustawy mają regulacje ustawy Prawo energetyczne, dotyczące przedmiotowej materii. Powyższe stanowisko bezsprzecznie potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w uzasadnieniu Wyroku z dnia 8 czerwca 2011 r. - sygnatura akt: IOSK 478/11, stwierdził co następuje:
" W przypadku rozwiązań regulujących kwestie informacji publicznych i dostępu do tych informacji zawartych w innych ustawach, stanowią one lex specialis w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie zaś z zasadą lex specialis derogat legi generali, mają zastosowanie właśnie rozwiązania szczególne."
Ograniczenie w zakresie dostępu do informacji publicznej określone w art. 7 ust. 81 pkt 1 ustawy prawo energetyczne, wynika również z nałożonego przez ustawodawcę na operatorów systemów dystrybucyjnych obowiązku ochrony informacji niejawnych, wyrażonym w art. 9c ust. 4 ustawy Prawo energetyczne "Operatorzy systemu, o których mowa w ust. 1-3, wykonując działalność gospodarczą, są obowiązani w szczególności przestrzegać przepisów o ochronie informacji niejawnych i innych informacji prawnie chronionych". Zakres przedmiotowy pojęcia ,,Inne informacje prawnie chronione" właśnie obejmuje tajemnicę przedsiębiorstwa OSD. Wobec powyższego, jednocześnie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczania nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. nr 153, poz.1503 ze zm.), gdzie w art. 11 ust. 4 zdefiniowana jest tajemnica przedsiębiorstwa. Przypominając tylko, zgodnie z powołanym przepisem przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Zważywszy na wyżej wskazaną definicję, w pełni uprawnionym jest uznanie, że przedmiotowa Ekspertyza zwiera takie właśnie informacje, które są jednocześnie chronione przez OSD poprzez stosowanie Instrukcji bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w E. O. Sp. z o.o. oraz Programu Zgodności - Programu zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu dystrybucyjnego, w tym z wykazem Sensytywnych informacji handlowych.
Podkreślić należy, że prawo podmiotowe jakim jest prawo do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa ma charakter bezwzględny to jest skuteczny erga omnes, w związku z czym obowiązek nienaruszania przedmiotowej tajemnicy obciąża wszystkie osoby, które weszły w posiadanie takich informacji. Bowiem ujawnienie tych danych skarżącej, skutkowałoby narażeniem bezpieczeństwa sieci elektroenergetycznej oraz zachwianiem równowagi na konkurencyjnym rynku odnawialnych źródeł energii elektrycznej w tym przypadku energii odnawialnych. Mogłoby także, prowadzić do działań spekulacyjnych, szkodliwych dla rozwoju i bezpieczeństwa sieci, na przykład poprzez wcześniejsze wykupywanie gruntów na terenach niezbędnych do inwestycji rozwojowych i wzmocnień sieci w celu blokowania możliwości przyłączania podmiotów konkurencyjnych na rynku wytwórców energii odnawialnej. Udostępnienie Skarżącej danych dotyczących planowanych inwestycji innych podmiotów (wytwórców energii odnawialnej) stanowiłoby przy okazji naruszenie tajemnic handlowych tych podmiotów, co stanowiłoby z kolei naruszenie fundamentalnych dla OSD zasad równoprawnego traktowania podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej OSD, co wynika z treści art. 7 ust 1 ustawy Prawo energetyczne. W niniejszej sprawie zostały więc wypełnione przesłanki art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej uzasadniające ograniczenie prawa dostępu do tych informacji, ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy E. O.Sp. z o.o. spełniająca przesłanki art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Spółka wyjaśniła, że niezależnie od treści art. 11 ust 4 o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji obowiązek zachowania przez organ administracji publicznej tajemnicy przedsiębiorstwa ujawnionej mu, w związku z toczącym się postępowaniem wynika z treści art. 39 ust 1 i 2 Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (Agreement on Trade - Related Aspekts of Intellectual Property Rights - zwany dalej TRIPS). Wskazane Porozumienie Rzeczpospolita Polska notyfikowała w dniu 27 grudnia 1995 r. i jest związana tą międzynarodową umową od dnia 19 marca 1996 r. (Dz. U. z 1996 r., Nr 32, poz. 143). Przepisy art. 39 ust 1 i 2 TRIPS mają charakter samo wykonalny, co oznacza, że nie wymagają one transponowania do prawa wewnętrznego. Co istotne, zgodnie z ustanowioną w art. 91 ust 2 Konstytucji RP hierarchią źródeł prawa, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy nie da się pogodzić z umową. Porozumienie TRIPS zostało ratyfikowane przez RP na podstawie oświadczenia rządowego z dnia 31 lipca 1995 r..
Odnosząc się do kwestii ustalenia podmiotu zobowiązanego do sporządzenia ekspertyzy, Spółka wyjaśniła, że zgodnie z obowiązującym art. 7 ust 8e Prawa energetycznego Przedsiębiorstwo Sieciowe zobowiązane jest do sporządzenia ekspertyzy wpływu przyłączanych urządzeń, instancji lub sieci na system elektroenergetyczny. W konsekwencji powyższych zmian legislacyjnych, E. O. Sp. z o.o. pismem z dnia [...] lutego 2011 r. wystąpiło do Prezesa URE z wnioskiem o zatwierdzenie IRiESD. Prezes URE Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. po rozpatrzeniu przedmiotowego Wniosku odmówił zatwierdzenia przedłożonej przez E. O. Sp. z o.o. Instrukcji Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej (IRiESD). W tej sprawie aktualnie toczy się postępowanie sądowe przed Sądem Okręgowym w Warszawie XVII Wydział Gospodarczy Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
W związku z powyższym na obszarze koncesyjnym E. O. Sp. z o.o. nadal obowiązuje IRiESD, zatwierdzona Uchwałą Zarządu E. O. Sp. z o.o. nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. (z mocą obowiązującą od dnia [...] lipca 2007 r.), lecz z wyłączeniem zapisów sprzecznych z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa tj. z ustawą Prawo energetyczne i wydanymi na podstawie zwartych delegacji Rozporządzeniami wykonawczymi. Tym samym, odwołując się do hierarchii źródeł prawa, zapis o konieczności sporządzania przez wskazane podmioty Ekspertyzy wpływu przyłączanych urządzeń, instancji lub sieci na system elektroenergetyczny zawarty w § 7 ust 5 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz. U. z 2007 r., Nr 93, poz. 623 ze zmianami), a także zapis p.II. 1.3 IRiESD zostały derogowane przez normę prawną wynikającą z treści ort, 7 ust 8e ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 1997 r. Nr 54, poz. 348 z późniejszymi zmianami). Dlatego Strona przeciwna stoi na stanowisku, że Potencjalny Użytkownik Sieci zaliczony do II lub III grupy przyłączeniowej, na podstawie art. 7 ust 8e ustawy Prawo energetyczne nie jest zobowiązany do sporządzenia na własny koszt i doręczenia Przedsiębiorstwu Sieciowemu ekspertyzy wpływu przyłączanych urządzeń, instancji lub sieci na system elektroenergetyczny. Ustawowym obowiązkiem obciążone jest Przedsiębiorstwo Sieciowe, co też w toku prowadzonej działalności gospodarczej jest realizowane przez OSD.
Spółka podniosła, że dotychczasowa praktyka OSD w przedmiocie nieudostępniania sporządzonych na jej zlecenie Ekspertyz wpływu źródła energii odnawialnej na KSE jest zbieżna z treścią Programu Zgodności, obowiązującego w Spółce. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 9d ust 4b ustawy przedmiotowy Program jest zatwierdzany przez Prezesa URE, czego zdaje się nie dostrzega Skarżąca twierdząc, że "Operatorzy przedkładają Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki Program Zgodności z własnej inicjatywy lub na jego żądanie." Program Zgodności zawiera listę Sensytywnych informacji handlowych, które zgodnie z art. 12 i art. 16 Dyrektywy energetycznej 2003/54/WE stanowią informacje istotne z punktu widzenia handlowego, uzyskane przez OSD w czasie i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jednocześnie w przypadku ich udostępnienia następuje naruszenie art. 9c ust 3 ustawy Prawo energetyczne, bowiem OSD w zakresie systemów dystrybucyjnych zobowiązane jest stosować obiektywne kryteria i przejrzyste zasady zapewniające równe tj. niedyskryminacyjne, traktowanie użytkowników systemu. Podkreślić należy, że dotychczasowa praktyka OSD dotyczy wszystkich Ekspertyz, to znaczy: Ekspertyz dotyczących III grupy przyłączeniowej jak w przypadku Skarżącej oraz Ekspertyz sporządzanych na potrzeby II grypy przyłączeniowej, kiedy obok danych OSD agregowane są dane i modele obliczeniowe P.S. E. S.A z siedzibą w W.. PSE nakłada na OSD zobowiązanie do zachowania w tajemnicy przekazywanych danych i modeli obliczeniowych.
Skarżąca podniosła, że dane potrzebne do sporządzenia Ekspertyzy, tak przed dniem wejścia w życie Ustawy z dnia 8 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r., Nr 21, poz. 104), jak i pod rządami znowelizowanych przepisów art. 7 ustawy Prawo energetyczne nigdy nie były przekazywane potencjalnym użytkownikom systemu zaliczonym do II grupy przyłączeniowej, co było i jest zgodne z obowiązującymi OSD przepisami ustawy oraz obowiązującym Programie Zgodności. Przed wspomnianą zmianą przepisów, przedmiotową Ekspertyzę wykonywał podmiot trzeci, dysponujący specjalistyczną wiedzą i doświadczeniem zawodowym w tym względzie, który zawierał umowę cywilną z podmiotem ubiegającym się o przyłączenie. Natomiast dane (modele obliczeniowe) wykorzystywane do tworzenia tych Ekspertyz były bezpośrednio przekazywane przez OSD podmiotowi wykonującemu przedmiotową Ekspertyzę. Z tym zastrzeżeniem, że jednocześnie zobowiązywał się on do nieujawniania danych otrzymanych od OSD na potrzeby sporządzenia Ekspertyzy, wykonywanej na zlecenie podmiotu ubiegającego się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej E. O. Sp. z o.o.
Dotychczasowe Stanowisko prezentowane przez Stronę przeciwną w przedmiocie odmowy udostępnienia treści Ekspertyzy zostało potwierdzone przez Sąd Okręgowy w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów prawomocnym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r. - sygn. akt XVII Amz 5/12. Zwracam uwagę, że powyższe Postanowienie nie zostało również zaskarżone, co może oznaczać, że strona powodowa uznała za właściwe argumenty Sądu orzekającego w sprawie. Sąd jednoznacznie rozstrzygnął, że Ekspertyza wpływu przyłączenia na sieć elektroenergetyczną nie podlega udostępnieniu podmiotowi, który złożył Wniosek o określenie warunków przyłączenia. Jednocześnie rozstrzygając, że Ekspertyza wpływu przyłączenia obiektu na sieć stanowi dokument wewnętrzny E. O., podlegający ochronie ze względu na zawarte w nim Sensytywne informacje, stanowiące tajemnicę tego przedsiębiorstwa energetycznego. Zdaniem Sądu, zarówno Sąd, jak i Prezes URE są zobowiązani szanować tajemnice przedsiębiorstwa, chronione przez art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, a E. O. poczyniła stosowne zastrzeżenia przed przekazaniem przedmiotowej ekspertyzy.
Spółka podniosła, że kwestia bezpieczeństwa energetycznego, sprawności i wytrzymałości Krajowego Systemu Elektroenergetycznego (KSE) ma podstawowe znaczenie dla bezpieczeństwa i suwerenności państwa. Potwierdził to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2006 r. - sygnatura akt: P 24/05 (OTK-A 2006/7/87), który w jego uzasadnieniu zwrócił uwagę na służebny charakter dostępu do zasobów energetycznych kraju w stosunku do takich wartości jak istnienie społeczeństwa oraz zachowanie suwerenności i niepodległości państwa. Wskazując na interferencję różnych wartości i zasad konstytucyjnych Trybunał Konstytucyjny zauważył, że obowiązkiem władz publicznych jest "zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego państwa". Stwierdził również, że specyfika działalności energetycznej stanowi uzasadnienie poddania tego obszaru specjalnej, daleko idącej reglamentacji etatystycznej, skoro przedsiębiorstwa energetyczne są "wprawdzie nie de iure, ale de facto przedsiębiorstwami użyteczności publicznej".
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2013 r. strona skarżąca po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazała, że ekspertyza ma charakter techniczny, a nie prawny, a jej zakres dotyczy w szczególności przedmiotu i podstawy opracowania, opisu instalacji PV, położenia instalacji PV, składu projektowanej instalacji PV, danych technicznych elektrowni, analizy istniejącej sieci energetycznej, oceny istniejącego stanu zasilania etc. Wskazując na powyższe skarżący wskazał, że żądana ekspertyza jest informacją publiczną i w żadnym wypadku nie ma ona charakteru prywatnego, a tym bardziej nie stanowi danych sensytywnych.
Na rozprawie w dniu 26 września 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi wskazując, że dnia [...] września 2013 r. weszła w życie nowelizacja Prawa energetycznego i jej mocą do art. 9c dodano ustęp 4a. Przepis ten jeszcze bardziej nakazuje Spółce chronić określone dane ze względu na istniejącą konkurencyjność na rynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Rozpoznając niniejszą sprawę należy ustalić czy żądany dokument (Ekspertyza wpływu oddziaływania na system elektroenergetyczny) jest informacją publiczną oraz czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do aspektu podmiotowego tzn. czy w przedmiotowej sprawie Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Powyższa kwestia była badana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Adminmistracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10 (publ. LEX nr 737513), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 powołanej ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.
Na gruncie niniejszej sprawy należy mieć również na uwadze, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok TK z 25 lipca 2006 r., P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Do tych ostatnich należy również zaliczyć przedsiębiorstwa energetyczne, które de facto posiadają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej.
Zgodnie z przedłożonym do akt odpisem KRS-u przedmiotem działalności Spółki jest dystrybucja energii elektrycznej.
W tym miejscu wskazać należy, że obowiązki operatora systemu dystrybucyjnego wymienia art. 9c ust. 3 Prawa energetycznego. Zgodnie z tym przepisem operator systemu dystrybucyjnego lub systemu połączonego elektroenergetycznego w zakresie systemów dystrybucyjnych, stosując obiektywne i przejrzyste zasady zapewniające równe traktowanie użytkowników tych systemów oraz uwzględniając wymogi ochrony środowiska, jest odpowiedzialny za:
1) prowadzenie ruchu sieciowego w sieci dystrybucyjnej w sposób efektywny, z zachowaniem wymaganej niezawodności dostarczania energii elektrycznej i jakości jej dostarczania oraz we współpracy z operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego, w obszarze koordynowanej sieci 110 kV;
2) eksploatację, konserwację i remonty sieci dystrybucyjnej w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego;
3) zapewnienie rozbudowy sieci dystrybucyjnej, a tam gdzie ma to zastosowanie, rozbudowy połączeń międzysystemowych w obszarze swego działania;
4) współpracę z innymi operatorami systemów elektroenergetycznych lub przedsiębiorstwami energetycznymi w celu zapewnienia spójności działania systemów elektroenergetycznych i skoordynowania ich rozwoju, a także niezawodnego oraz efektywnego funkcjonowania tych systemów;
5) dysponowanie mocą jednostek wytwórczych przyłączonych do sieci dystrybucyjnej, z wyłączeniem jednostek wytwórczych o mocy osiągalnej równej 50 MW lub wyższej, przyłączonych do koordynowanej sieci 110 kV;
6) bilansowanie systemu, z wyjątkiem równoważenia bieżącego zapotrzebowania na energię elektryczną z dostawami tej energii, oraz zarządzanie ograniczeniami systemowymi;
7) zarządzanie przepływami energii elektrycznej w sieci dystrybucyjnej oraz współpracę z operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego w zakresie zarządzania przepływami energii elektrycznej w koordynowanej sieci 110 kV;
8) zakup energii elektrycznej w celu pokrywania strat powstałych w sieci dystrybucyjnej podczas dystrybucji energii elektrycznej tą siecią oraz stosowanie przejrzystych i niedyskryminacyjnych procedur rynkowych przy zakupie tej energii;
9) dostarczanie użytkownikom sieci i operatorom innych systemów elektroenergetycznych, z którymi system jest połączony, informacji o warunkach świadczenia usług dystrybucji energii elektrycznej oraz zarządzaniu siecią, niezbędnych do uzyskania dostępu do sieci dystrybucyjnej i korzystania z tej sieci;
9a) umożliwienie realizacji umów sprzedaży energii elektrycznej zawartych przez odbiorców przyłączonych do sieci poprzez:
a) budowę i eksploatację infrastruktury technicznej i informatycznej służącej pozyskiwaniu i transmisji danych pomiarowych oraz zarządzaniu nimi, zapewniającej efektywną współpracę z innymi operatorami i przedsiębiorstwami energetycznymi,
b) pozyskiwanie, przechowywanie, przetwarzanie i udostępnianie, w uzgodnionej pomiędzy uczestnikami rynku energii formie, danych pomiarowych dla energii elektrycznej pobranej przez odbiorców wybranym przez nich sprzedawcom i podmiotom odpowiedzialnym za bilansowanie handlowe oraz operatorowi systemu przesyłowego,
c) opracowywanie, aktualizację i udostępnianie odbiorcom oraz ich sprzedawcom ich standardowych profili zużycia, a także uwzględnianie zasad ich stosowania w instrukcji, o której mowa w art. 9g,
d) udostępnianie danych dotyczących planowanego i rzeczywistego zużycia energii elektrycznej wyznaczonych na podstawie standardowych profili zużycia dla uzgodnionych okresów rozliczeniowych,
e) wdrażanie warunków i trybu zmiany sprzedawcy energii elektrycznej oraz ich uwzględnianie w instrukcji, o której mowa w art. 9g,
f) zamieszczanie na swoich stronach internetowych oraz udostępnianie do publicznego wglądu w swoich siedzibach:
– aktualnej listy sprzedawców energii elektrycznej, z którymi operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego zawarł umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej,
– informacji o sprzedawcy z urzędu energii elektrycznej działającym na obszarze działania operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego,
– wzorców umów zawieranych z użytkownikami systemu, w szczególności wzorców umów zawieranych z odbiorcami końcowymi oraz ze sprzedawcami energii elektrycznej;
10) współpracę z operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego przy opracowywaniu planów, o których mowa w ust. 2 pkt 13;
11) planowanie rozwoju sieci dystrybucyjnej z uwzględnieniem przedsięwzięć związanych z efektywnością energetyczną, zarządzaniem popytem na energię elektryczną lub rozwojem mocy wytwórczych przyłączanych do sieci dystrybucyjnej;
12) stosowanie się do warunków współpracy z operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego w zakresie funkcjonowania koordynowanej sieci 110 kV;
13) opracowywanie normalnego układu pracy sieci dystrybucyjnej w porozumieniu z sąsiednimi operatorami systemów dystrybucyjnych elektroenergetycznych oraz współpracę z operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego przy opracowywaniu normalnego układu pracy sieci dla koordynowanej sieci 110 kV;
14) utrzymanie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pracy sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej oraz współpracę z operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub systemu połączonego elektroenergetycznego w utrzymaniu odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pracy koordynowanej sieci 110 kV.
Ponadto rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć na uwadze, że należy, że budowa i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 nr 102 poz.651 ze zm.).
Wobec powyższego stwierdzić należy, że szeroki krąg uprawnień przypisanych takim przedsiębiorstwom i ich przedstawicielom, w zestawieniu z brzmieniem art. 1 ust. 1 i 2 Prawa energetycznego – w którym mowa o polityce energetycznej i bezpieczeństwie energetycznym państwa – a także rola, jakie przedsiębiorstwa te odgrywają w systemie gospodarczym kraju, muszą prowadzić do wniosku, że wykonują one zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pogląd, że przedsiębiorstwo energetyczne w sprawach związanych z dystrybucją energii elektrycznej oraz innymi zadaniami przezeń wykonywanymi, noszącymi znamiona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest zobowiązane do przekazywania odnośnych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, można już uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np.: wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10; a także orzeczenia WSA: wyrok z 02 lutego 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 112/09; postanowienie z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 268/10; postanowienie z 05 grudnia 2012 r., sygn. akt II SAB/Sz 49/12; wyrok z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SAB/Po 87/12; wyrok z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 70/12; wyrok z 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 65/12 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
Wobec powyższego zgodzić należy się ze skarżącym, że przedsiębiorstwo energetyczne E. O. Sp. z o.o. jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznych.
Odnosząc się natomiast do aspektu przedmiotowego sprawy tzn. do kwestii czy wnioskowana ekspertyza stanowi informacje publiczną wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej określone jest w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP, przewidującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007r. sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, dostępny w Internecie jw.). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.
W orzecznictwie wskazuje się, że art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Informacja publiczna obejmuje bowiem swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe i nie można zawężać i utożsamiać dostępu do informacji publicznej z dostępem do dokumentów.
Podkreślić należy, że informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te dokumenty, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań.
Mając na uwadze przywołane poglądy i przedstawioną wykładnię prawa, stwierdzić należy, że żądane przez stronę skarżącą informacje tj. ekspertyza wpływu oddziaływania na system elektroenergetyczny są informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a zatem ustawa znajduje w sprawie zastosowanie. Treść wniosku wskazuje bowiem, że dotyczy ona dokumentu, który został wytworzony na zlecenie podmiotu wykonującego zadania publiczne i w celu realizacji tych zadań.
Wobec ustalenie, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną, następnie rozważyć należy, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające udzielenie powyższej informacji na mocy przepisów szczególnych, na co wskazywała Spółka.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że niedopuszczalne jest stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wówczas, gdy żądane informacje, mające charakter informacji publicznych, osiągalne są w innym trybie. O ile prawo do informacji jest zasadą, to jednak wyjątki od niej powinny być ściśle interpretowane. Nie tylko bowiem sama ustawy o dostępie do informacji publicznej zawiera ograniczenia w jej stosowaniu, ale również nie uchybia w tym względzie przepisom innych ustaw odmiennie regulującym te kwestie.
Oznacza to, że pewne rodzaje informacji publicznej mogą być ujawnione tylko w specjalnym trybie, bądź na odmiennych zasadach. Informacje publiczne dzieli się na dwie kategorie: podlegające udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz takie, które podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Tom 2002, s. 27). Ograniczenie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie oznacza, że nie stanowi ona informacji publicznej, ale że została ona wyłączona z kategorii informacji podlegających ujawnieniu w tym trybie.
W razie obowiązywania odmiennych regulacji prawnych dotyczących udostępniania określonego rodzaju informacji publicznych, na zasadzie lex specialis mają one pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej, która nie może naruszać szczególnych zasad dostępu do tego rodzaju informacji (patrz wyrok NSA z 20 marca 2012 r, I OSK 2451/11, publ. cbois).Uzyskanie dostępu do informacji publicznej w szczególnym trybie związane jest ze specyfikacją regulacji ustaw szczególnych względem ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz odrębnymi wymogami uzyskania tego typu informacji w sposób fachowy i rzetelny. Jeżeli ustawodawca określił szczególne sposoby uzyskiwania określonego rodzaju informacji, zastosowanie ogólnej regulacji ustawy o dostępie do informacji publicznej prowadziłoby do obejścia tych zasad, co mogłoby przełożyć się również na jakość i rzetelność udzielanej informacji publicznej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że kwestia wglądu do ekspertyzy wpływu przyłączenia na sieć elektroenergetyczną jest też przedmiotem orzecznictwa sądu powszechnego tj. Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na które powołuje się zarówno skarżący jak i Spółka. Sąd powszechny rozpoznaje zażalenia na postanowienia Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o odmowie udostępnienia ekspertyzy, które to postanowienie wydawane jest na podstawie art. 74 Kpa.
W tym miejscu wskazać należy, że strony postępowania administracyjnego mają zapewniony dostęp do akt sprawy, który odbywa się na zasadach i w trybie określonym w Rozdziale 3 w art. 73 i 74 Kpa. W myśl art. 73 § 1 Kpa strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Natomiast w myśl art. 74 § 2 Kpa odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Stronie postępowania udostępnia się zatem akta administracyjne na zasadach procesowych. Kodeks postępowania administracyjnego wyłącza więc w tym względzie stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do akt postępowania administracyjnego, na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, ograniczony jest zatem do podmiotów niebędących stronami postępowania administracyjnego.
Jednakże zauważyć należy, że do wszczęcia postępowania przed Prezesem URE dochodzi na wniosek strony. Zgodnie z art. 8 ust. 1 Prawa energetycznego W sprawach spornych dotyczących odmowy zawarcia umowy o przyłączenie do sieci, umowy sprzedaży, umowy o świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, umowy o świadczenie usług transportu gazu ziemnego, umowy o świadczenie usługi magazynowania paliw gazowych, umowy, o której mowa w art. 4c ust. 3, umowy o świadczenie usługi skraplania gazu ziemnego oraz umowy kompleksowej, a także w przypadku nieuzasadnionego wstrzymania dostarczania paliw gazowych lub energii rozstrzyga Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, na wniosek strony.
Wobec powyższego aby doszło do wszczęcia postępowania, w którym zastosowanie znajdują przepisy Kpa, strona musi wejść w spór. W przeciwnym wypadku nie dochodzi do wszczęcia postępowania i tym samym nie ma możliwości udostępnienia przedmiotowej ekspertyzy na mocy art. 73 Kpa.
Z nadesłanych do Sadu dokumentów jak również z odpowiedzi na skargę i skargi nie wynika aby strony obecnie pozostawały w sporze i toczyło się jakieś postępowanie przed Prezesem URE, stąd nie mają w niniejszej sprawie zastosowania przepisy Kpa, a dostęp do ekspertyzy wpływu przyłączenia na sieć elektroenergetyczna winna zostać rozważona na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Kolejna kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest kwestia odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnice przedsiębiorstwa.
Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. W świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej ograniczenie takie przewiduje art. 5 ust. 2, który stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Ponadto wskazać należy, że tajemnica przedsiębiorstwa zdefiniowana została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.) jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2003 r. sygn. akt IV CKN 211/01 (Lex nr 585877), informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Wśród tych działań wymienia się konieczność poinformowania pracownika o poufnym charakterze wiedzy, techniki, urządzenia. Nie oznacza to jednak, że osoby, które przypadkowo weszły w posiadanie danej informacji, są zwolnione z obowiązku zachowania tajemnicy. Tajemnicę przedsiębiorstwa należy przy tym odróżnić od specjalistycznej wiedzy, chociaż granica pomiędzy taką wiedzą dostępną określonemu kręgowi osób, a tajemnicą jest nieostra. Istotna jest więc tutaj wola przedsiębiorcy, gdyż to właśnie "tajemnica przedsiębiorcy" objęta jest ochroną prawną przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, która ogranicza prawo do informacji publicznej ze względu na "tajemnicę przedsiębiorcy", czyli chroni prawo tego podmiotu, który dysponuje informacją, a która ma znaczenie dla prowadzenia określonego przedsięwzięcia gospodarczego i pragnie zachować ją w poufności wyłączając z ochrony tego przedsiębiorcę, który rezygnuje z przysługującego mu prawa oraz informację o osobach pełniących funkcje publiczne.
Zatem, aby ochrona prawa podmiotowego przedsiębiorcy przewidziana w art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy "zafunkcjonowała", zastrzeżone przez przedsiębiorcę informacje nie mogą być podane do publicznej wiadomości. Istotna jest więc tutaj wola przedsiębiorcy, gdyż to właśnie "tajemnica przedsiębiorcy" objęta jest ochroną prawną przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, która ogranicza prawo do informacji publicznej ze względu na "tajemnicę przedsiębiorcy", czyli chroni prawo tego podmiotu, który dysponuje informacją, a która ma znaczenie dla prowadzenia określonego przedsięwzięcia gospodarczego i pragnie zachować ją w poufności wyłączając z ochrony tego przedsiębiorcę, który rezygnuje z przysługującego mu prawa oraz informację o osobach pełniących funkcje publiczne. Zatem, aby ochrona prawa podmiotowego przedsiębiorcy przewidziana w art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy "zafunkcjonowała" zastrzeżone przez przedsiębiorcę informacje nie mogą być podane do publicznej wiadomości.
Powyższe oznacza, iż zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności informacji publicznej i z tego względu podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 192/13 (orzeczenie dostępne w CBOSA), wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej.
Natomiast jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012r., sygn. akt II SA/Wa 1483/12 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy ustalić czy w odniesieniu do ekspertyzy wpływu przyłączenia na sieć elektroenergetyczną przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania poufności powyższego dokumentu.
Jak wynika z akt sprawy w Spółce obowiązuje Instrukcja bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w E. O. Sp. z o.o. przyjęta Uchwałą nr [...] Zarządu E. O. Sp. z o.o. z dnia [...] marca 2011r. Natomiast w załączniku nr 1 do tej Instrukcji zawarty jest wykaz informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w E. O. Sp. z o.o. Wśród tych dokumentów wymieniono m.in. Plany rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną (Pozycja 7 Wykazu) oraz Sensytywne informacje handlowe (Pozycja 10 Wykazu). Jak wynika z nadesłanych do sądu dokumentów sensytywne informacje handlowe zostały wskazane w Programie Zgodności - Programie zapewnienia niedyskryminacyjnego traktowania użytkowników systemu dystrybucyjnego E. O. Sp. z o.o., przyjętego Uchwałą nr [...] Zarządu E. O. Sp. z o.o. z dnia [...]marca 2011 r., a zatwierdzonego Decyzją Prezesa URE z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]. Zgodnie z pkt. I.6 Programu zgodności za informacje sensytywne uznaje się informacje o Użytkownikach Systemu lub potencjalnych Użytkownikach Systemu, których posiadanie stawia Użytkownika Systemu lub Potencjalnego Użytkowania Systemu w uprzywilejowanej pozycji wobec innych Użytkowników Systemu lub Potencjalnych Użytkowników Systemu, dotyczące: wielkości mocy umownej, danych odczytowych urządzeń pomiarowych mocy energii i energii elektrycznej, zużycia energii elektrycznej i struktury jej poboru, umownych ograniczeń występujących w dostarczaniu energii elektrycznej, terminów płatności faktur i okresów rozliczeniowych, zadłużenia i windykacji należności, historii płatności, indywidualnie wydane techniczne i finansowe warunki przyłączenia do sieci z wyłączeniem informacji określonych w art. 7 ust. 8l ustawy.
Wobec powyższego uznać należy, że Spółka podjęła kroki mające na celu ochronę określonych informacji.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 8l Prawa energetycznego Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej jest obowiązane sporządzać informacje dotyczące:
1) podmiotów ubiegających się o przyłączenie źródeł do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, lokalizacji przyłączeń, mocy przyłączeniowej, rodzaju instalacji, dat wydania warunków przyłączenia, zawarcia umów o przyłączenie do sieci i rozpoczęcia dostarczania energii elektrycznej,
2) wartości łącznej dostępnej mocy przyłączeniowej dla źródeł, a także planowanych zmian tych wartości w okresie kolejnych 5 lat od dnia ich publikacji, dla całej sieci przedsiębiorstwa o napięciu znamionowym powyżej 1 kV z podziałem na stacje elektroenergetyczne lub ich grupy wchodzące w skład sieci o napięciu znamionowym 110 kV i wyższym; wartość łącznej mocy przyłączeniowej jest pomniejszana o moc wynikającą z wydanych i ważnych warunków przyłączenia źródeł do sieci elektroenergetycznej
- z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych lub innych informacji prawnie chronionych. Informacje te przedsiębiorstwo aktualizuje co najmniej raz na kwartał, uwzględniając dokonaną rozbudowę i modernizację sieci oraz realizowane i będące w trakcie realizacji przyłączenia oraz zamieszcza na swojej stronie internetowej.
Powyższy przepis nakazuje sporządzić określone informacje i udostępnić je na stronie internetowej nakładając jednocześnie na Spółkę obowiązek ochrony informacji niejawnych lub innych informacji prawnie chronionych.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie argumentacja Spółki jak i dokumenty nadesłane przez nią zasadnie wskazują, że mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorstwa, która wyłącza możliwość udostępnienia przedmiotowej ekspertyzy.
Co prawda brak jest ustawowego określenia zakresu ekspertyzy, to jednakże już sam fakt, że ekspertyza dotyczy wpływu przyłączenia na istniejącą sieć powoduje, że w ekspertyzie tej winny znaleźć się dane odnoszące się do istniejącej sieci i istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego.
Skoro ekspertyza zawiera takie informacje jak wielości mocy, w tym kryterium obciążalności, ograniczenia występujące w dostarczaniu energii elektrycznej dla odbiorców oraz indywidualne warunki techniczne przyłączenia do sieci elektroenergetycznej podmiotów trzecich, obejmujące typ i rodzaj zainstalowanych urządzeń wytwórczych podmiotów trzecich (uczestników rynku bilansującego), moce przyłączeniowe przyłączonych do sieci obiektów wytwórczych i odbiorczych oraz typy (rodzaje) zainstalowanych urządzeń wytwórczych.
Ponadto wskazać należy, na co wskazuje pismo P. S. E. S.A. (k. 48 akt), że Spółka może wykorzystywać otrzymane informacje, w tym dane dotyczące rozwoju systemu przesyłowego, wyłącznie jedynie do wykonania ekspertyzy i nie mogą być przekazywane osobom trzecim.
W ocenie składu orzekającego udostępnienie danych rozwoju systemu elektroenergetycznego, jak zasadnie wskazała to Spółka, mogłoby prowadzić do działań spekulacyjnych, szkodliwych dla rozwoju i bezpieczeństwa sieci, na przykład poprzez wcześniejsze wykupywanie gruntów na terenach niezbędnych do inwestycji rozwojowych i wzmocnień sieci w celu blokowania możliwości przyłączania podmiotów konkurencyjnych na rynku wytwórców energii odnawialnej.
Ponadto w tym miejscu zwrócić należy uwagę, że Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/54/WE z dnia 26 czerwca 2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 96/92/WE (Dz. U. U.E.EL z dnia 15 lipca 2003 r., nr 176, poz. 37, ze zm.). na która powołują się skarżący, aktualnie nie obowiązuje, została ona uchylona mocą Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE (Dz. U. UE L z dnia 14 sierpnia 2009 r., nr 211, poz. 55).
W art. 16 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE wskazano, że bez uszczerbku dla art. 30 lub jakiegokolwiek innego prawnego obowiązku ujawnienia informacji każdy operator systemu przesyłowego oraz każdy właściciel systemu przesyłowego zachowuje poufność informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie, które uzyskał w trakcie swojej działalności, oraz zapobiega ujawnieniu w sposób dyskryminacyjny informacji o swojej własnej działalności, które mogą być źródłem korzyści handlowych. W szczególności nie ujawnia on żadnych informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie pozostałym częściom przedsiębiorstwa, o ile nie jest to niezbędne do przeprowadzenia transakcji handlowej. W celu zapewnienia pełnego poszanowania zasad rozdziału informacyjnego państwa członkowskie zapewniają, aby właściciel systemu przesyłowego oraz pozostała część przedsiębiorstwa nie korzystali ze wspólnych służb, takich jak wspólna obsługa prawna, z wyjątkiem funkcji czysto administracyjnych lub informatycznych.
Zatem na Spółce na mocy nie tylko przepisów prawa krajowego i międzynarodowego spoczywają szczególne obowiązki w zakresie nieujawniania określonych informacji, które w ocenie składu orzekającego zawiera również przedmiotowa ekspertyza.
W tym starze rzeczy w ocenie składu orzekającego Spółka zasadnie odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji.
Ponadto na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2 art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.
Z powyższego wynika, że rozstrzygnięcie podmiotu nie będącego organem administracji publicznej winno spełniać wymagania określone w art. 107 § 1 Kpa.
Jako minimum elementów koniecznych dla zakwalifikowania pisma jako decyzji uznaje się cztery składniki: oznaczenie organu administracji wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1981r., sygn. akt SA 791/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 91). Rozstrzygnięcie powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie i winno w sposób precyzyjny wskazywać stanowisko, jakie zajął w sprawie organ.
W ocenie składu orzekającego zarówno pismo z dnia [...] lutego 2013 r. jak i z dnia [...] lutego 2013 r. zawierają wszelkie elementy niezbędne do uznania, iż zostały wydane z poszanowaniem art. 107 Kpa. Pisma te zostały podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentowania spółki zawierają również oznaczenia organu i strony, do której są kierowane. W pismach tych zawarte jest także rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło