II SA/Wa 1915/09

WyrokWSA w Warszawie2010-04-16

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Sławomir Antoniuk, Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską jest uzasadnione w sytuacji, gdy posiadacz został skazany za przestępstwa skarbowe i przeciwko mieniu, a także toczą się przeciwko niemu postępowania karne o podobne czyny, mimo braku związku tych przestępstw z użyciem broni?
Ratio decidendi
Pozwolenie na broń palną może zostać cofnięte, gdy wobec posiadacza toczy się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu. Ustawodawca wprowadził w tym zakresie swoisty automatyzm, gdzie sam fakt oskarżenia o popełnienie tego rodzaju przestępstwa jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia pozwolenia, niezależnie od tego, czy przestępstwo miało związek z użyciem broni. Prawo do posiadania broni jest uprawnieniem ściśle reglamentowanym, a cofnięcie pozwolenia ma charakter prewencyjny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Powodem cofnięcia pozwolenia było prawomocne skazanie J. P. za przestępstwa skarbowe i przeciwko mieniu, a także toczące się przeciwko niemu postępowania karne o podobne czyny. Skarżący argumentował, że przestępstwa te nie miały związku z użyciem broni i nie stanowią zagrożenia dla porządku publicznego, a jego dotychczasowe postępowanie daje rękojmię bezpiecznego posiadania broni. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.) WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr PA [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] orzekającą o cofnięciu J. P. pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, iż Komendant [...] Policji wydał decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. o cofnięciu wymienionemu pozwolenia na broń palną myśliwską w związku z ustaleniem, że wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. sygn. akt [...] J. P. został skazany za przestępstwo z art. 56 § 2 k.k.s. (uszczuplenie podatku), następnie wyrokiem tego samego Sądu z dnia [...] października 2006 r. sygn. akt [...] został skazany za dwa czyny z art. 77 § 2 k.k.s. (niewpłacenie pobranego podatku) oraz z dnia [...] września 2008 r. sygn. akt [...] ponownie z art. 56 § 2 k.k.s., a wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2006r. sygn. akt [...] za przestępstwo z art. 272 k.k., tj. wyłudzenie poświadczenia nieprawdy. Organ I instancji ustalił ponadto, że przeciwko wymienionemu toczą się postępowania karne o czyny z art. 218 § 1 k.k., tj. przeciwko prawom pracowniczym oraz z art. 284 2 k.k., tj. o przywłaszczenie rzeczy powierzonej. Z powodu wielokrotności karalności za czyny prawem zabronione oraz ze względu na toczące się postępowanie karne o przestępstwo przeciwko mieniu organ I instancji uznał stronę za osobę, w stosunku do której zachodzi uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co dało podstawę do cofnięcia jej pozwolenia na broń palną myśliwską (oraz sportową, co orzekł odrębną decyzją) w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. J. P. wniósł od tej decyzji odwołanie, w którym odniósł się obszernie do swych spraw karnych. Wyjaśnił, iż były one następstwem trudności finansowych, w które popadł z powodu niewywiązywania się ze zobowiązań przez jego kontrahentów, w tym przedstawicieli instytucji państwowych. Podkreślił, iż skazania ulegną zatarciu za kilka lat, a ponadto wszystkie wskazane wyżej czyny nie wiązały się z użyciem przemocy, bądź stworzeniem zagrożenia związanego z bronią. Dlatego też strona uważa, iż w jej przypadku obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie występuje, a tym samym nie ma podstaw do cofnięcia jej pozwolenia na broń myśliwską. Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy, Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia z dnia [...] września 2009 r. podniósł, iż stosując wykładnię językową przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji należało stwierdzić, że uzasadniająca cofnięcie pozwolenia na broń obawa możliwości użycia broni w celu sprzecznym z prawem istnieje w szczególności wobec osób prawomocnie skazanych za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których chociażby toczy się postępowanie karne o takie przestępstwa. Oznacza to, iż w takim przypadku organy Policji z woli ustawodawcy zobowiązane są cofnąć pozwolenie na broń, i to niezależnie od innych dowodów, nawet świadczących o jego posiadaczu pozytywnie, tj. opinia środowiska lokalnego, łowieckiego czy wieloletnie, zgodne z prawem dysponowanie bronią. Przedmiotową prawidłowość organ I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podkreślając, iż przeciwko J. P. toczy się postępowanie karne o przestępstwo z art. 284 § 2 k.k., a więc o czyn godzący w mienie. Nadto organ ten uwzględnił, że wymieniony popełnił kilka przestępstw skarbowych oraz toczy się przeciwko niemu inne jeszcze postępowanie karne o czyn z art. 218 § k.k. Organ odwoławczy stanowisko organu I instancji w pełni podzielił, wskazując na umyślność wszystkich tych przestępstw, implikującą stwierdzenie, że strona nie może powoływać się na "przypadkowość" ich popełnienia. Trudno bowiem kłopotami natury finansowej tłumaczyć chociażby niezgodne z prawdą oświadczenia składane przed notariuszem co do ewentualnych obciążeń nieruchomości. Sąd orzekający w tej sprawie karnej uznał argumentację strony za przewrotną, stwierdzając iż działała ona z góry powziętym zamiarem. Organ stwierdził, że osoba mająca "liczne kłopoty z prawem" nie może zachować pozwolenia na broń, i to niezależnie od faktu, iż żadne z przestępstw, które popełniła lub którego popełnienie jej zarzucono nie było związane z używaniem broni. Ustawodawca w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ustanowił bowiem warunku, zgodnie z którym cofnięcie pozwolenia na broń byłoby dopuszczalne wyłącznie w przypadku użycia jej do popełnienia przestępstwa. W ustalonym stanie faktycznym i prawnym, Komendant Główny Policji nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. Uznał za słuszne i celowe skorzystanie z dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który to przepis ma z woli ustawodawcy charakter obligatoryjny, co oznacza, iż nie pozostawia organom Policji swobody wyboru rozstrzygnięcia. Powyższa decyzją Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi wniesionej przez pełnomocnika J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust.1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz błędną wykładnię art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, iż J. P. nie stanowi i nigdy nie będzie stanowił zagrożenia dla porządku publicznego. Skarżący wykonując od 1992 r. uprawnienie posiadania broni palnej nigdy nie stworzył żadnego zagrożenia związanego z posiadaną bronią, tym samym udowodnił, że jego osoba daje rękojmię, że nie posłuży się bronią palną w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wobec tego należy uznać, że organ II instancji, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, postąpił contra legem, gdyż z ustawy o broni palnej i amunicji wynika, że do cofnięcia pozwolenia na broń nie wystarczy samo stwierdzenie faktu skazania czy prowadzenia przeciwko zainteresowanemu postępowania karnego, lecz koniecznym jest również udowodnienie, że posiadanie przez taką osobę broni zagraża porządkowi prawnemu. Skarżący stoi na stanowisku, że powołane w uzasadnieniach decyzji, prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne oraz wyroki karne, nie świadczą o tym, że tezy organu administracji są zgodne z rzeczywistością. Skarżący bowiem został skazany za przestępstwa skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym i rozliczeniom z tytułu dotacji lub subwencji oraz za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów. Jak wynika z powyższego, brak wśród tych przestępstw czynów, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ponadto Komendant Główny Policji nie uwiarygodnił, a tym bardziej nie udowodnił, że posiadanie broni przez skarżącego stanowi jakiekolwiek zagrożenie dla porządku prawnego. Skarżący jest przedsiębiorcą i całe swoje dorosłe życie był obywatelem terminowo regulującym wszelkie zobowiązania oraz zawsze uczciwie wykazywał swoje zyski. Cechy jego osobowości oraz dotychczasowe postępowanie wskazują jednoznacznie, że skarżący nie posiada cech dyskwalifikujących go jako posiadacza broni, takich jak skłonność do wszczynania awantur, brak kontroli nad swoimi działaniami, czy nadużywanie alkoholu, albowiem nie posiada żadnych nałogów. Nadto skarżący posiada pozytywną opinię w miejscu swojego zamieszkania, dał się poznać jako osoba kulturalna oraz świadcząca innym niezbędną pomoc, co potwierdzają osoby będące z nim we wspólnocie domowej oraz sąsiedzi. Ponadto, z opinii [...] Koła Łowieckiego [...] wynika, iż J. P. aktywnie uczestniczył w pracach społecznych na rzecz koła oraz był etycznym i koleżeńskim myśliwym. Zatem zebrany w sprawie materiał oraz uzasadnienie Komendanta Głównego Policji w żadnym wypadku nie uzasadniają zaliczenia skarżącego do grona osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy zostały spełnione przez skarżącego przesłanki uzasadniające cofnięcie mu pozwolenia na broń. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który znajduje zastosowanie w sprawie niniejszej, w myśl regulacji zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Mając na względzie powołany przepis należy stwierdzić, iż aby możliwym było cofnięcie pozwolenia na broń jej posiadacz musi należeć do kategorii osób skazanych prawomocnym wyrokiem za ww. przestępstwa, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Treść omawianego przepisu wskazuje na to, iż szczególną kategorią są osoby skazane lub wobec których toczy się postępowanie karne dotyczące oskarżenia o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Wobec tej grupy posiadaczy broni (lub kandydatów do posiadania tego uprawnienia) nie jest bowiem konieczne prowadzenie specjalnego postępowania dowodowego, mającego na celu ustalenie, czy cechy charakteru lub sposób postępowania konkretnego człowieka budzą obawę co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sam fakt, iż czyn za popełnienie którego zostali skazani lub o popełnienie którego zostali oskarżeni, należy do kategorii wymienionych w omawianym przepisie przestępstw sprawia, iż istnieje obawa użycia przez te osoby broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Ustawodawca wprowadził bowiem w przedmiotowym przepisie swoistego rodzaju automatyzm w ustalaniu skutków ściśle oznaczonych zachowań. Wyżej przytoczona wykładnia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest zgodna z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, m. in. przedstawionym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 330/08, w którym to Sąd przesądził, iż: "w świetle dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, lub wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". Podkreślenia także wymaga to, iż prawo do posiadania broni nie należy w Polsce do kategorii praw i wolności obywatelskich. Jest to bowiem uprawnienie ściśle reglamentowane i to także w zakresie korzystania z prawa przyznanego już wcześniej prawomocną decyzją administracyjną. Z powyższego punktu widzenia, warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny. Możliwość cofnięcia pozwolenia na broń nie może zaś być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1296/07). W niniejszej sprawie wszczęto postępowania o cofnięcie pozwolenia na broń palną w stosunku do osoby, która w sposób świadomy, wielokrotnie naruszyła porządek prawny. To z kolei czyni ze skarżącego osobę, wobec której podjęcie środków prewencyjnych należało uznać za celowe. W ocenie Sądu, organ administracji prawidłowo zakwalifikował rodzaj popełnionego przez skarżącego przestępstwa, jako spełniającego dyspozycję przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc w konsekwencji, jako budzącego uzasadnioną obawę, iż posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wobec skarżącego toczy się bowiem postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Prokurator - jako organ władny do oceny popełnionego czynu w kategoriach przestępstwa – postawił skarżącego w stan oskarżenia, a więc stwierdził podstawy do przypisania mu winy popełnienia czynu wymienionego w powołanym przepisie ustawy o broni i amunicji. Ta zaś okoliczność sprawia, iż po stronie organu administracji istniała obligatoryjna przesłanka uzasadniająca cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni. W świetle powyższego, za nietrafny uznać należy zarzut skargi, iż organ nie zbadał tego, czy przestępstwo, o popełnienie którego skarżący został oskarżony, ma związek z bronią i czy może to budzić obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taka obawa wynika już bowiem z faktu oskarżenia o popełnienie tego rodzaju przestępstwa. W tym stanie sprawy, uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło