II SA/Wa 1916/17
WyrokWSA w Warszawie2018-11-15
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Przemysław Szustakiewicz, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który zmienił garnizon pełnienia służby, jest zobowiązany do zwrotu świadczenia mieszkaniowego wypłacanego w poprzednim garnizonie, jeśli nie powiadomił o zmianie miejsca służby?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zmiana miejsca pełnienia służby przez żołnierza zawodowego skutkuje nabyciem nowych uprawnień do świadczenia mieszkaniowego w nowym garnizonie, realizowanych na wniosek. Brak powiadomienia organu o zmianie miejsca służby, zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, obciąża żołnierza i może prowadzić do uznania świadczenia wypłacanego w poprzednim garnizonie za nienależne, co uzasadnia jego zwrot.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Agencji Mienia Wojskowego uchylającej decyzję organu I instancji, która zobowiązywała żołnierza A.K. do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego. A.K. otrzymywał świadczenie przez okres, gdy pełnił służbę w garnizonie [...]. Po zmianie garnizonu na [...] i braku powiadomienia o tym fakcie, organ I instancji wydał decyzję o zwrocie świadczenia. Organ II instancji uchylił tę decyzję, korygując wysokość należności do zwrotu, ale podtrzymując zasadę obowiązku zwrotu. A.K. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących świadczenia mieszkaniowego i procedury administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz(spr.), Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu świadczenia mieszkaniowego oddala skargę.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 17 ust. 3 i 4, art. 120 i art. 121 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (t. j. Dz. U. z 2017 poz. 1456) oraz art. 48d ust. 1, 12 i 13 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2016. poz. 207 ze zm.), decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] nr [...] z dnia [...].08.2017 r. zobowiązującą A.K. do zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego za okres od dnia [...].04.2015 r. do dnia [...].04.2017 r., w łącznej kwocie 16 500,00 zł, i do zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego za okres od [...].04.2015 r. do dnia [...].04.2017 r., w łącznej kwocie 15 994,00 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że A.K., żołnierz służby stałej, pełniąc służbę w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...] i wykonując obowiązki służbowe w garnizonie [...], w dniu [...].11.2010 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z wnioskiem o wypłatę świadczenia mieszkaniowego. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] w okresie od [...].12.2010 r. do [...].06.2012 r., realizując wniosek o wypłatę świadczenia, dokonywał na rzecz żołnierza comiesięcznych wypłat tego świadczenia według współczynnika 2,2 dla garnizonu [...]. Po przedstawieniu dokumentów, zgodnie z którymi żołnierz nadal pełni obowiązki służbowe w garnizonie [...], wypłata świadczenia mieszkaniowego była kontynuowana od [...].07.2012 r. również według współczynnika dla garnizonu [...].
W dniu [...].12.2016 r. Jednostka Wojskowa nr [...] w [...] poinformowała Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...], że żołnierz pełni służbę w Jednostce Wojskowej nr [...] w [...], jednak w garnizonie [...]. W związku z powyższym Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] pismem z dnia [...].03.2017 r. nr [...] zwrócił się o informację, w jakim garnizonie oraz w jakim okresie został wyznaczony i objął stanowisko służbowe Pan A.K..
W dniu [...].04.2017 r. Dowódca JW Nr [...] w [...] doprecyzował, że [...] A.K. pełni służbę wojskową w garnizonie [...] i ostatnie wyznaczenie nastąpiło z dniem [...].04.2015 r. Na potwierdzenie powyższego Dowódca przesłał kopię rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] Batalionu [...] z dnia [...].02.2015 r., zgodnie z którym [...] A.K. został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego [...], obsługa stacji [...] Kampania [...], [...] Batalion [...] ([...]) i z dniem [...].04.2015 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe [...], obsługa stacji [...] Kampania [...], [...] Batalion [...] ([...]).
W dniu [...].05.2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] pismem nr [...] wezwał A.K., na podstawie art. 48d ust. 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, do zwrotu świadczenia mieszkaniowego wypłaconego nienależnie od [...].04.2015 r. do [...].04.2017 r. w kwocie 16 500,00 zł (wezwanie zostało doręczone w dniu [...].05.2017 r.).
A.K. nie dokonał zwrotu świadczenia.
Zawiadomieniem z dnia [...].06.2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] poinformował A.K. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie "wypłaty świadczenia mieszkaniowego w trybie art. 48d ust. 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP" w związku z niezastosowaniem się do wezwania z dnia [...].05.2017 r. Zawiadomienie zostało doręczone stronie w dniu [...].06.2017 r.
W dniu [...].08.2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] wydał decyzję nr [...], zobowiązując A.K. do zwrotu należności z tytułu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego za okres od dnia [...].04.2015 r. do dnia [...].04.2017 r. w łącznej kwocie 16 500,00 zł. Decyzja została doręczona w dniu [...].08.2017 r.
A.K. wniósł do Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odwołanie od tej decyzji w dniu [...].08.2017 r.
Organ II instancji, rozpatrując ponownie merytorycznie sprawę, podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 120 i art. 121 ustawy o AMW, połączona Agencja Mienia Wojskowego i Wojskowa Agencja Mieszkaniowa otrzymała nazwę Agencji Mienia Wojskowego. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa była stroną przejmującą. Wskazał, że na podstawie art. 120 ust. 3 ustawy o AMW nastąpiła również sukcesja generalna, tj. Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w związku z przejęciem Agencji Mienia Wojskowego wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki Agencji Mienia Wojskowego. Umożliwia to m.in. prowadzenie spraw dotyczących zwrotu świadczenia mieszkaniowego zaistniałych przed połączeniem, tj. przed dniem 1 października 2015 r. przez organy pod nazwą Agencja Mienia Wojskowego.
Organ stwierdził, że A.K. przytoczył w odwołaniu przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2016. poz. 207 ze zm.), zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości. Na tej podstawie zainteresowany uznał, że świadczenie mieszkaniowe należne jest do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej.
W ocenie organu, szczegółowe zasady, dotyczące prawa do zakwaterowania, zostały określone w dalszych przepisach ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych i wskazują jednoznacznie, że od rodzaju wybranej przez żołnierza formy, zależy tryb i procedura przyznawania tego prawa, zaś ramy czasowe, w zależności od wybranej na wniosek żołnierza formy, to "na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości" lub "na czas pełnienia służby wojskowej w danym garnizonie". Gdyby było tak, jak wskazuje w odwołaniu A.K., to żołnierz byłby zobligowany do złożenia jedynie wniosku informującego o wyznaczeniu go na pierwsze stanowisko służbowe oraz o zwolnieniu go ze służby wojskowej. W takiej sytuacji, w ocenie organu, pod znakiem zapytania stałoby ratio legis większości przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych precyzujących sposób, tryb i czas przyznawania każdej z form zakwaterowania. Jednocześnie organ podkreslił, że niezależnie od formy zakwaterowania przyznawana jest ona jedynie na wniosek żołnierza, a nie z urzędu.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że instytucja świadczenia mieszkaniowego - jako jedna z form prawa żołnierza do zakwaterowania - została wprowadzona w dniu 01.07.2010 r. i uregulowana w art. 48d ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz.U z 2010 r. Nr 28 poz. 143). Zgodnie z ust. 1 ww. artykułu, obowiązującym w dniu rozpoczęcia wypłaty świadczenia A.K., świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługiwało żołnierzowi zawodowemu w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu. Stosownie do ust. 2 zd. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoczęcia wypłaty żołnierzowi świadczenia mieszkaniowego, było ono wypłacane w terminie do dziesiątego dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe, przez czas wykonywania obowiązków w danym garnizonie, chyba że wcześniej nastąpiła zmiana jego uprawnień, lub żołnierz zawodowy skorzystał z możliwości przydziału lokalu mieszkalnego.
Ponadto przepis art. 48d ust. 3 wyraźnie wskazywał, że świadczenie mieszkaniowe było wypłacane przez dyrektora oddziału regionalnego właściwego miejscowo dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową.
Organ wskazał, że dniu 1 października 2015 r. nastąpiła zmiana przepisów, dotyczących świadczenia mieszkaniowego, zgodnie z którą przepis art. 48d ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 207 z późn. zm.) uzyskał następujące brzmienie: świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu przez czas pełnienia służby w danym garnizonie w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu. Stosownie zaś do ust. 7 tego przepisu, (który zastąpił w tym zakresie ust. 2), świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane za miesiąc kalendarzowy w terminie do dziesiątego dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od pierwszego dnia miesiąca, w którym wpłynął wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego do właściwego oddziału regionalnego Agencji, do dnia zakończenia kadencji lub kontraktu, albo w przypadku żołnierza zawodowego przeniesionego do rezerwy kadrowej lub dyspozycji - do dnia zakończenia pełnienia służby w danym garnizonie określonym w rozkazie personalnym. Zdaniem organu, ustawodawca wiąże zatem przesłankę materialną do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, w tym również ustalenia jego wysokości, z faktem pełnienia przez żołnierza służby w danym garnizonie i złożeniem stosownego wniosku.
Istotą sprawy jest fakt, że zarówno przed 1 października 2015 r., jak i po tym dniu, przepisy ustawy o zakwaterowaniu tożsamo określały, że świadczenie mieszkaniowe jest należne tylko w czasie pełnienia służby (wykonywania obowiązków) w danym garnizonie (por. art. 48d ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu z art. 48d ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym przed 01.10.2015 r. - tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 206 poz. 1367 ze zm.).
W przedmiotowej sprawie najistotniejszą kwestią, w ocenie organu, pozostaje ustalenie faktycznego przebiegu pełnienia zawodowej służby wojskowej przez skarżącego. Wskazał, że co do zasady określonej w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej (t. j. Dz. U. 2016 r., 1726 ze zm.), żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową:
1) na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej,
2) w rezerwie kadrowej;
3) w dyspozycji.
Natomiast, zgodnie z treścią § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 września 2014 r. w sprawie trybu wyznaczania żołnierzy zawodowych na stanowiska służbowe i zwalniania z tych stanowisk (Dz. U. 2014 r., poz. 1292 ze zm.), wyznaczenie żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe uważa się za dokonane po spełnieniu łącznie następujących warunków:
1) wydaniu decyzji o wyznaczeniu żołnierza na stanowisko służbowe,
2) stwierdzeniu przez dowódcę jednostki wojskowej, w rozkazie dziennym, daty objęcia przez żołnierza obowiązków na stanowisku służbowym.
Organ wskazał, że w realiach rozpatrywanej sprawy, bezspornym jest, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] prawidłowo podjął od [...] grudnia 2010 r. wypłatę świadczenia mieszkaniowego A.K., pełniącemu wówczas służbę w garnizonie [...]. Zakończenie wypłaty nastąpiło z dniem [...] marca 2017 r. w związku z powziętą przez organ I instancji informacją, że A.K. pełni służbę w garnizonie [...].
W dniu [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] uzyskał informację od Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...], że [...] A.K. z dniem [...] kwietnia 2015 r. został wyznaczony do pełnienia służby w garnizonie [...].
Jak wynika z treści rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] Batalionu [....] z dnia [...].02.2015 r. Pan A.K. został zwolniony z zajmowanego stanowiska służbowego w kompanii [....] w [...] Batalionie [....] i z dniem [...].04.2015 r. wyznaczony na stanowisko służbowe kompanii [...] w [...] Batalionie [...]. Z tym że zwalniane stanowisko znajdowało się w garnizonie [...], zaś wyznaczone nowe stanowisko w garnizonie [...].
Organ stwierdził, że z wyjaśnień Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] września 2017 r., uzyskanych w trakcie postępowania odwoławczego wynika, że A.K. objął stanowisko w garnizonie [...] w dniu [...] kwietnia 2015 r., co zostało ujęte w rozkazie dziennym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego A.K. był wielokrotnie informowany o brzmieniu przepisu art. 24 ust. 5 ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, zgodnie z którym żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają żołnierza. A.K. nie informował organów Agencji o zmianie garnizonu, w którym pełni służbę, w związku z tym Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji w [...] nadal wypłacał żołnierzowi świadczenie mieszkaniowe, należne w związku
z pełnieniem służby w garnizonie [...]. Świadczenie to od dnia [....] kwietnia 2015 r., w związku ze zmianą garnizonu przez żołnierza i brakiem wniosku, było nienależne.
Organ wskazał, że zwrot świadczenia mieszkaniowego, wypłaconego nienależnie lub w nienależnej wysokości, następuje w formie decyzji administracyjnej, jak stanowi przepis art. 48d ust. 12 ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Natomiast zgodnie z art. 48d ust. 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w przypadku stwierdzenia nadpłaty świadczenia mieszkaniowego, dyrektor oddziału regionalnego Agencji wzywa do zwrotu należności w terminie 14 dni od otrzymania przez żołnierza wezwania, a po bezskutecznym upływie terminu wydaje decyzję administracyjną.
Tak więc zdaniem Prezesa WAM analiza ww. przepisów wskazuje, że powstanie nadpłaty powoduje konieczność podjęcia ściśle określonych prawem czynności, a następnie, przy braku zwrotu nienależnego świadczenia przez zobowiązanego, organ wydaje decyzję o zwrocie. Decyzja o zwrocie nadpłaty nie jest decyzją uznaniową, tj. nie zawiera jakichkolwiek elementów podlegających ocenie, czy też uznaniu przez organ. Pobranie nienależnego świadczenia jest podstawą do żądania jego zwrotu (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 05.03.2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2034/12). W związku z powyższym, w ocenie organu II instancji, Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...], prawidłowo wezwał w dniu [...] maja 2017 r. A.K. do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego. W trakcie postępowania odwoławczego ustalono natomiast, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [....] błędnie określił datę początkową, od której należny jest zwrot nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego, a tym samym organ I instancji nieprawidłowo określił wysokość łącznej kwoty podlegającej zwrotowi, która zdaniem Prezesa WAM powinna wynosić 15 994,00 zł.
W dniu 6 listopada 2017 r. skargę na powyższą decyzję złożył A.K., wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji w całości.
Zarzucił on organom orzekającym w sprawie:
I. naruszenie art. 48d ust. 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r. poz. 207 ze zm.) poprzez błędne dokonanie ustaleń faktycznych w postaci uznania, że miała miejsce nadpłata świadczenia mieszkaniowego, uprawniająca organ do wysunięcia żądania zwrotu należności, podczas gdy świadczenie było mu należne, zaś zmiana garnizonu, co miało miejsce w tym przypadku, wpływa jedynie na wielkość świadczenia należnego, nie zaś na okoliczność zasadności jego wypłaty;
II. naruszenie art. 21 ust. 1-4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie, że istnieje podstawa do żądania od niego zwrotu wypłaconego świadczenia mieszkaniowego, w sytuacji, gdy nie zaistniały żadne okoliczności, będące podstawą zwrotu, albowiem w okresie wypłaty świadczenia, to jest od [...].04.2015 r. do [...].04.2017 r., zajmował on to samo stanowisko etatowe, uległ zmianie tylko garnizon, zaś z art. 21 cytowanej ustawy wynika, że świadczenie jest należne do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej, zaś zmiana garnizonu, wpływa jedynie na wielkość świadczenia należnego, a nie na okoliczność zasadności wypłaty;
III. naruszenie art. 48 d ust. 1-2, 10, 13 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych poprzez wysunięcie żądania zwrotu świadczenia mieszkaniowego za okres od [...].04.2015 r. do [...].04.2017 r., w łącznej kwocie w wysokości 15.994 zł, w sytuacji gdy świadczenie w tym okresie było należne, a zmiana garnizonu wpływa jedynie na wysokość świadczenia mieszkaniowego nie zaś na zasadność jego wypłaty, nadto w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła nadpłata, która stanowiłaby podstawę do żądania zwrotu wypłaconej różnicy;
IV. naruszenie art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że ciążył na nim obowiązek przesłania dyrektorowi oddziału regionalnego AMW aktualnego rozkazu personalnego o wyznaczeniu na stanowisko, mimo że informacje wynikające z rzeczowego rozkazu nie zawierały okoliczności mających wpływ na przyznane świadczenie mieszkaniowe oraz nigdy nie otrzymał informacji, że wraz ze zmianą garnizonu ma złożyć nowy wniosek o świadczenie mieszkaniowe, zatem nie można wyciągać negatywnych konsekwencje ze zdarzenia, gdy dana osoba nie została pouczona o ciążącym na nim obowiązku wprost;
V. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej k.p.a., poprzez dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez ustalenie, że był on wielokrotnie informowany o brzmieniu przepisu art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy miało to miejsce jeden raz, podczas składania po raz pierwszy wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego oraz nigdy nie uzyskał informacji, że zmiana garnizonu obliguje go do poinformowania organów Agencji o tym fakcie, zatem nie można z tej okoliczności wyciągać negatywnych dla niego konsekwencji;
VI. naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie niewłaściwych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, poprzez uznanie, że świadczenie mieszkaniowe zostało wypłacone mu nienależnie i z tych względów należny jest jego zwrot, podczas gdy świadczenie było należne, zaś zmiana garnizonu, co miało miejsce w tym przypadku, wpływa jedynie na wielkość świadczenia należnego, nie zaś na okoliczność zasadności jego wypłaty, nadto w sprawie nie występuje nadpłata, którą powinien zwrócić;
VII. naruszenie art. 8 § 1, art. 11, art. 15 k.p.a., poprzez wydanie przez organ dowolnej decyzji, która nie zawiera wyczerpującego i merytorycznego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione przez organ, nadto nie został wzięty pod uwagę słuszny interes strony;
VIII. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia bez odniesienie się przez organ do podnoszonych wątpliwości, dotyczących wypłaty świadczenia mieszkaniowego według niewłaściwego wskaźnika, co pozwoliłoby na stwierdzenie, że nie doszło do nadpłaty, którą powinien zwrócić.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego
w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga, oceniana w aspekcie tych podstaw, nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Na wstępie podnieść należy, że nadrzędnym celem ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 133 ze zm., dalej ustawa o zakwaterowaniu), jest zapewnienie żołnierzowi odpowiednich warunków mieszkaniowych w miejscowości, w której pełni służbę, przy wykorzystaniu zasobów lokalowych, jak i środków pieniężnych, jakimi dysponuje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. Celowi temu służą przyjęte w ustawie rozwiązania prawne.
Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe do dnia zwolnienia
z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
W myśl art. 21 ust. 2 ustawy, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
- przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
- przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
- wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Z ogólnej zasady, wyrażonej w art. 21 ust. 1 i 3 ustawy o zakwaterowaniu, wynika, że uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania w miejscu pełnienia służby, jest realizowane w trzech formach, na wniosek żołnierza, przez cały okres służby. Przeniesienie żołnierza zawodowego do nowego miejsca służby powoduje nabywanie nowych uprawnień do zakwaterowania w każdym nowym miejscu jej pełnienia i wygasanie praw do zakwaterowania w miejscu poprzednim, ale jedynie wtedy, gdy uprawniony złoży stosowny wniosek, co wynika wprost z art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu, wedle którego żołnierz zawodowy jest obowiązany niezwłocznie powiadomić dyrektora oddziału regionalnego o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego prawo do zakwaterowania. Skutki braku powiadomienia organów Agencji o zaistniałych zmianach obciążają zatem żołnierza.
Przyjąć więc należy, że zmiana miejsca pełnienia służby skutkuje nabyciem nowych uprawnień, realizowanych tylko na wniosek żołnierza i nie może być postrzegana jako prosta kontynuacja wypłaty świadczenia (z urzędu) z poprzedniego miejsca pełnienia służby, tym bardziej, że w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 listopada 2015 r. w sprawie wypłaty świadczenia mieszkaniowego (Dz. U. z 2018 r., poz. 633 ze zm.) zróżnicowano wysokość wskaźnika zależnego od garnizonu. Dodać również należy, że struktura organizacyjna Agencji Mienia Wojskowego oraz jej kompetencje nie uprawniają tego organu do przyznawania i wyliczania świadczeń niejako "z urzędu". Agencja nie jest bowiem częścią Sił Zbrojnych RP, a organy wojskowe nie są zobowiązane do informowania Agencji o każdorazowej zmianie statusu żołnierza zawodowego.
Nadto, zgodnie z art. 48d ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu w wysokości iloczynu stawki podstawowej i współczynnika świadczenia mieszkaniowego zależnego od garnizonu.
Przepis art. 48d ust. 7 stanowi z kolei, że świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane w terminie do dziesiątego dnia każdego miesiąca kalendarzowego za poprzedni miesiąc, począwszy od dnia wyznaczenia na stanowisko służbowe, przez czas wykonywania obowiązków w danym garnizonie, chyba że wcześniej nastąpiła zmiana jego uprawnień lub żołnierz zawodowy skorzystał z możliwości przydziału lokalu mieszkalnego.
Analiza tego przepisu wskazuje, iż świadczenie mieszkaniowe przysługuje przez czas wykonywania obowiązków w danym garnizonie. Żołnierz zatem jest zobowiązany do poinformowania o zmianie miejsca służby, co skutkuje uzyskaniem uprawnienia do otrzymania świadczenia mieszkaniowego w nowym miejscu pełnienia służby. Natomiast ustawa o zakwaterowaniu nie zna możliwości, tak jak chciałby skarżący, automatycznego zaliczania należności ze starego miejsca pełnienia służby w poczet należności z tytułu pełnienia służby w nowym garnizonie.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie ustalenia stanu faktycznego. Okres pełnienia służby przez A.K., zarówno
w garnizonie [...], jak i w [...], nie budzi wątpliwości.
Nie można również zgodzić się, z zawartym w skardze twierdzeniem, że strona była jednokrotnie poinformowana o treści art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu. Z akt sprawy wynika bowiem, że pouczenie o obowiązku informacyjnym żołnierza znajdowało się zarówno we wniosku o przyznanie świadczenia, jak i w zawiadomieniach o umieszczeniu na liście wypłat przyznanego świadczenia z 2010 r. a także w piśmie o zakończeniu wypłaty w 2012 r., z uwagi na brak informacji co do dalszego pełnienia służby.
Organ nie naruszył zatem wskazanych w skardze przepisów prawa.
Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r, poz. 1302) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło