II SA/Wa 1919/19

WyrokWSA w Warszawie2020-03-03

Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz, Andrzej Góraj, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wypłacić wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjantowi zwolnionemu ze służby, jeśli przepis określający sposób jego wyliczenia (1/30 miesięcznego uposażenia) został uznany za niezgodny z Konstytucją RP, a ustawodawca nie wprowadził nowego przepisu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji ma obowiązek wypłacić wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy policjantowi zwolnionemu ze służby, nawet jeśli przepis określający sposób jego wyliczenia (1/30 miesięcznego uposażenia) został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Sąd stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego wyinterpretował normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy, co nie wymaga nowej regulacji ustawowej do ustalenia wysokości należnego ekwiwalentu.
Stan faktyczny
Skarżący, M.R., policjant zwolniony ze służby, wystąpił o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, który uznał przepis określający wysokość ekwiwalentu (1/30 miesięcznego uposażenia) za niezgodny z Konstytucją. Komendant Wojewódzki Policji odmówił wypłaty, a Komendant Główny Policji utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując istnienie luki prawnej uniemożliwiającej ustalenie wysokości ekwiwalentu. Skarżący zaskarżył decyzję KGP do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji i zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. R. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. R. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. M.R. (zwany dalej: "Skarżącym") zainicjował niniejsze postępowanie wnioskiem z [...]listopada 2018 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z 2018 r., poz. 2102), którym zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. (zwany dalej:KWP) o wypłacenie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. KWP, po rozpatrzeniu ww. wniosku, odmówił wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. W uzasadnieniu decyzji KWP wskazał m.in., że Trybunał Konstytucyjny w sentencji ww. wyroku orzekł, że art.115a u.P. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jest to zatem wyrok zakresowy, który rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu. Istotą tego orzeczenia jest uznanie współczynnika 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za niezgodny z konstytucyjną zasadą równości i prawem do wypoczynku. Trybunał Konstytucyjny, derogując w ww. zakresie art. 115a u.P., nie odroczył utraty jego mocy obowiązującej (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata domniemania konstytucyjności ww. przepisu i stwierdzenie jego niekonstytucyjności w zakresie, w jakim określa współczynnik 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Skarżący odwołał się od ww. decyzji. Komendant Główny Policji (zwany dalej: "KGP") decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr 66, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwana dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy ww. decyzję KWP. W uzasadnieniu KGP wskazał, że policjant zwalniany ze służby, zgodnie z art. 114 ust.1 pkt 2 u.P.,otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby, udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. Sposób ustalania wysokości tego ekwiwalentu określa art. 115a u.P., który do 5 listopada 2018 r. stanowił, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego oraz za każde rozpoczęte 8 godzin niewykorzystanego czasu wolnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustala się w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. KGP zgodził się z KWP, że ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego spowodował zmianę art. 115a u.P. w ten sposób, że wyeliminował z systemu prawnego tę część przepisu prawa, która ustala wartość ułamkową miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym niezbędną do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. W konsekwencji powstała luka w systemie prawnym, która wobec obowiązku działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), uniemożliwia ustalenie wysokości należnego policjantowi zwalnianemu ze służby ekwiwalentu pieniężnego za jedendzieńniewykorzystanego urlopu wypoczynkowego oraz dodatkowego. Sytuacja taka (brak podstaw prawnych do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego) będzie miała miejsce aż do czasu ustanowienia przez ustawodawcę przepisu prawa, w którym wskazane zostanie, jak należy obliczaćwysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (koniecznym będzie przyjęcie danego wskaźnika tych przeliczeń). Istotne znaczenie będzie miało wprowadzenie przez ustawodawcę przepisów przejściowych, rozstrzygających, do jakich zdarzeń prawnych bądź też podmiotów nowe przepisy prawa znajdą zastosowanie, co w konsekwencji może skutkować koniecznością ponownego ustalenia wysokości omawianego ekwiwalentu i wypłaty różnicy w jego wysokości osobom, które taki ekwiwalent otrzymały na podstawie zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny regulacji. KGP, powołując się na wyrok NSA z 6 marca 2015r. sygn. akt II OSK 2050/13 stwierdził, że nie jest jednoznaczne, czy organ rozpatrując omawiane żądanie wypłaty ekwiwalentu powinien wstrzymać się z oceną możliwości jego spełnienia do czasu zakończenia prac legislacyjnych nad daną kwestią i dopiero po wejściu w życie stosownych regulacji dokonać czynność materialno-technicznej wypłaty żądanego ekwiwalentu albo wydać decyzję o odmowie wypłaty żądanej należności, czy też bez oczekiwania na wprowadzenie rozwiązań prawnych determinowanych ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego orzekać o odmowie wypłaty. Wobec aktualnego braku przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę wypłaty ww. ekwiwalentu w innej niż dotychczasowa wysokości, organ administracji, decydując się na rozpatrzenie wniosku, nie ma możliwości rozstrzygnięcia w inny sposób niż przez odmowę uwzględnienia zgłoszonego w tym zakresie żądania. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił organowi naruszenie: -art. 138 § 1 pkt 1 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., gdy tymczasem organ odwoławczy winien był uwzględnić odwołanie i orzec, co do istoty administracyjnej w przedmiocie wpłaty równoważnika za niewykorzystany po zwolnieniu ze służby urlop wypoczynkowy, oraz urlop dodatkowy w wysokości przy zachowaniu mnożnika zgodnie z wytycznymi, o których mowa w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30.10.2018r. sygn. akt. K 7/15. -art. 115a i nast. ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w części nieuchylonej przez Trybunał Konstytucyjny, poprzez odmowę wypłaty różnicy ekwiwalentu pieniężnego za 104 dni urlopu wypoczynkowego, która to kwota przy zastosowaniu mnożnika 1/22 powinna wynosić 12155,48 złote (słownie: dwanaście tysięcy sto pięćdziesiąt pięć złotych 48/100). W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie skarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167, zwana dalej: "P.u.s.a."), powołano do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w ramach kognicji bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę, na mocy art. 151 P.p.s.a. W sprawie niespornym jest, że Skarżący był funkcjonariuszem Policji i został z tej służby zwolniony. Organy obu instancji ustaliły, że Skarżącemu wypłacono ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlopy: wypoczynkowy i dodatkowy, przyjmując, że ekwiwalent ten za 1 dzień odpowiadał 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Powyższa okoliczność jest niesporna. Z akta sprawy ani z uzasadnień wydanych w sprawie decyzji nie wynika, za jaki okres wypłacono ww. ekwiwalent i co, poza 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, brano pod uwagę przy jego wypłacie. Stanowi to wadliwość proceduralną, mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy i wskazuje na naruszenie przez organy obu instancji przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Spornym pozostaje ponadto odpowiedź na pytanie: czy w chwili obecnej, przy braku ustawowego zastąpienia "niekonstytucyjnego" ułamka 1/30 innym ułamkiem, można wyliczyć należną, a tym samym - po odjęciu kwoty wypłaconej - brakującą i niewypłaconą Skarżącemu kwotę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, czy też nie da się takiej kwoty wyliczyć. W związku z tym należało sięgnąć do powoływanego przez Skarżącego i przez organy administracyjne obu instancji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Orzeczenie to, jak prawidłowo wskazywały strony, ogłoszono w Dzienniku Ustaw z 6 listopada 2018 r., pod poz. 2102. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017r. poz. 2067 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 416, 650, 730, 1039, 1544 i 1669) w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca, choć minął ponad rok od ogłoszenia ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, do chwili obecnej nie zastąpił "niekonstytucyjnego" ułamka 1/30 innym ułamkiem – np. 1/22 (ewentualnie 1/21), który jest stosowany wobec funkcjonariuszy z innych służb mundurowych: Agencji Wywiadu, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego czy wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej. Zdaniem Sądu, rację ma Skarżący, że choć ustawodawca nie zastąpił ułamka 1/30 innym ułamkiem, w świetle motywów zawartych o ww. orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnegomożnawyliczyćnależnąpolicjantowikwotę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Na sposób wyliczenia kwoty należnej, także Skarżącemu wskazuje wprost uzasadnienie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, w którym wskazano, że słowu "ekwiwalent" w języku polskim przypisuje się co najmniej dwa znaczenia: 1) rzecz równa innej wartością; odpowiednik, równoważnik oraz 2) towar, w którym jest wyrażona wartość innego towaru (zob. np. Uniwersalny słownik języka polskiego, red. S. Dubisz, Warszawa 2006, s. 811). Użycie przez ustawodawcę słowa "ekwiwalent" na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógłzrealizowaćwnaturze. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika z ustawy o Policji i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, tj. poprzez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia - w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 542/13, Lex nr 1798154). Prawodo ekwiwalentupieniężnegoztytułuniewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby. Ze względu na funkcję art. 66 ust. 2 Konstytucji (gwarancja prawa do wypoczynku) i jego związek z ochroną zdrowia i życia pracownika, podstawową formą urzeczywistnienia przedmiotowego uprawnienia jest faktyczne wykorzystanie urlopu. Organizacja służby w Policji powinna zatem umożliwiać skorzystanie z niego tak, aby zrealizowany był podstawowy cel prawa do wypoczynku, tj. regeneracja sił funkcjonariuszy potrzebna do dalszego wykonywania służby. Jednakże na skutek okoliczności niezależnych od funkcjonariusza może niekiedy dojść do sytuacji, że nie zdołał on faktycznie wykorzystać urlopu przed ustaniem stosunku pracy. Wówczas jedyną formą rekompensaty corocznego płatnego urlopu jest przewidziany przez ustawodawcę ekwiwalent pieniężny. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Taki sposób obliczania wartości jednego dnia urlopu wynika z faktu, że urlop wypoczynkowy liczony jest wyłącznie w dniach roboczych. Interpretację taką wspiera także treść art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ustala wysokość uposażenia przysługującego policjantowi w razie wykorzystania urlopu. Ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien więc odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Przyjęcie w art. 115a ustawy o Policji wskaźnika 1/30 części miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności za jeden dzień niewykorzystanego urlopu nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji. Z powyższego, jak również z obowiązujących przepisów prawa wynika, że prawo do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub urlopu dodatkowego nabywane jest wyłącznie w sytuacji zwolnienia ze służby (na zasadach art. 41 i art. 116 u.P. w związku z art. 114 u.P.). Należy także podkreślić, że do 1 lipca 2019 r. okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 33 ust. 3 u.P. w związku z art. 33 ust. 2 u.P., wynosił 3 miesiące (zmiana: Dz.U. z 2019 r., poz. 1635). Taki też należy przyjąć do wyliczeń należnej kwoty ekwiwalentu wobec policjantów zwolnionych ze służby przed 1 lipca 2019 r. Trybunał Konstytucyjny w ww. orzeczeniu wskazał bowiem, że ekwiwalent pieniężny przysługuje także za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 u.P. Zgodnie z tym przepisem w zamian za czas służby przekraczający 40 godzin w tygodniu, w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym, policjantowi udziela się czasu wolnego od służby w tym samym wymiarze albo przyznaje rekompensatę pieniężną. Nie dotyczy to policjantów uprawnionych do dodatku funkcyjnego. Użycie przez ustawodawcę słowa "ekwiwalent" na oznaczenie świadczenia pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy uzasadnia wniosek, że chodziło o równowartość niewykorzystanych urlopów. Ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy jest "zastępczą formą" wykorzystania urlopu w sytuacji zwolnienia ze służby, która powoduje prawną i faktyczną niemożliwość realizacji tych świadczeń w naturze. Innymi słowy, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące, jak sama nazwa wskazuje, jego ekwiwalentem. Obowiązek wypłaty obciąża Policję (pracodawcę), ponieważ w czasie służby w tej formacji funkcjonariusz nabył powyższe uprawnienia, których z powodu wykonywania obowiązków służbowych nie mógł zrealizować w naturze. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe nie ma charakteru uznaniowego. Prawo do ekwiwalentu wynika z u.P. i jego realizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, przez wypłatę ekwiwalentu, natomiast odmowa jego wypłacenia – w drodze decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z 15 kwietnia 2014r. sygn. akt I OSK 542/13, Lex nr 1798154). Z przytoczonej treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 wynika więc wprost sposób wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, którym jest na dzień zwolnienia ze służby ilość dni niewykorzystanego urlopu przy przyjęciu, że za 1 dzień niewykorzystanego urlopu przysługuje wynagrodzenie za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. W sprawie oznacza to, że należy po wyliczeniu ilości dni urlopu przysługującego Skarżącemu tę ilość urlopu pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego Skarżącemu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby – [...]lutego 2014 r., obliczonego – zgodnie z uzasadnieniem Trybunału Konstytucyjnego - w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. Inaczej mówiąc, należy ilość należnego i niewykorzystanego urlopu pomnożyć przez "wycenę" (dokonaną zgodnie z uzasadnieniem TK) ostatniego 1 dnia roboczego przysługującego Skarżącemu na dzień zwolnienia ze służby. Sąd podkreśla, mając na względzie ww. sposób wyliczenia, przyjęty przez Trybunał Konstytucyjny, że całkowite wyliczenie należnego Skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop nie powinno nastręczać jakichkolwiek trudności, a tym bardziej wymagać regulacji ustawowej, skoro przyjmuje się, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu funkcjonariusza jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy. Ilość dni roboczych w każdym roku kalendarzowym jest okolicznością faktyczną, możliwą do ustalenia na podstawie kalendarza z danego roku, na mocy przepisów ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2015 r., poz. 90), a nawet jest publikowana w internecie jako "wymiar czasu pracy" w każdym roku. Wynagrodzenie pobierane przez funkcjonariusza w danym roku kalendarzowym należy natomiast do danych posiadanych przez organ policyjny. Sąd, odnosząc się do argumentów podnoszonych przez organy obu instancji w wydanych w sprawie decyzjach wskazuje, że: skutkiem ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego była utrata 6 listopada 2018 r. (data publikacji orzeczenia w Dzienniku Urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a u.P. w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Przepisu tego nie wyeliminowano z systemu prawnego w całości, co oznacza, że organ administracji publicznej musi zrekonstruować treść tego przepisu, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Stosownie bowiem do art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W uzasadnieniu omawianego wyroku Trybunał Konstytucyjny wyinterpretował z art. 66 ust. 2 Konstytucji i art. 115a u.P. normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Organy Policji przy stosowaniu art. 115a u.P., dokonując wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, powinny uwzględnić, że świadczeniem ekwiwalentnym za dzień niewykorzystanego urlopu jest wynagrodzenie nie w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, lecz w wysokości jednego dnia roboczego. Sąd stwierdza ponadto, przyznając w tym zakresie rację argumentom Skarżącego zawartym m.in. w odwołaniu od nieprawidłowo uzasadnionej decyzji organu pierwszej instancji, że w judykaturze nie budzi wątpliwości, że pozbawienie przez Trybunał Konstytucyjny danej normy prawnej domniemania jej konstytucyjności powoduje wyeliminowanie tej normy od początku jej obowiązywania. Oznacza to usunięcie danej normy prawnej z przepisu. W sprawie oznacza to, że ułamek 1/30, zaniżającypolicjantowiwysokośćnależnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie istniał. Tym samym należy przyjąć, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 "przyznał" policjantowi prawo do wyższego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop od chwili wejścia w życie ustawy z 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz.U. Nr 100, poz.1084), która wprowadziła niekompatybilność zmiany systemu urlopu 30-dniowego liczonego w dniach kalendarzowych na system 26-dniowy liczony w dniach roboczych z wprowadzeniem do art. 115a u.P. Inne stanowisko byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2311/14, dostępny na www.nsa.gov.pl). Prawo to gwarantuje w rozpoznawanej sprawie art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, który przewiduje prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które to prawa - jak podkreślał w ww. wyroku Trybunał Konstytucyjny - mają charakter bezwarunkowy. Sąd stwierdza też, że Skarżący przed wydaniem ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie mógł wystąpić z żądaniem uzupełniania ekwiwalent, gdyż art. 115a u.P. korzystał z domniemania zgodności z Konstytucją RP. Dopiero wejście w życie ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 zrodziło po stronie funkcjonariusza Policji uprawnienie do tego, aby domagać się uzupełnienia wypłaconego uprzednio ekwiwalentu do wysokości odpowiadającej konstytucyjnym regulacjom. Oznacza to, że Skarżący, wbrew stanowisku organu pierwszej instancji mógł i skutecznie złożył wniosek o wyrównanie ekwiwalentu w związku ze zwolnieniem ze służby. Roszczenie to jako nieistniejące przed ogłoszeniem ww. wyroku nie mogło się też przedawnić. Warto też zwrócić uwagę, że jedynym środkiem uznawanym za ograniczenie czasowego oddziaływania wyroków Trybunału Konstytucyjnego jest określenie przez Trybunał Konstytucyjny innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego niż data ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Trybunał Konstytucyjny nie zastosował jednak tego środka w ww. wyroku z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15. Nie ma zatem prawnych przesłanek, tak jak stwierdził błędnie organ pierwszej instancji, by ograniczyć uprawnienie funkcjonariuszy Policji do uzyskania pełnego, odpowiadającego wymogom konstytucyjnym ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w zależności od kryterium daty zwolnienia ze służby, o ile zwolnienie to nastąpiło po wejściu w życie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny art.115a u.P, czyli po 19 października 2001 r., a tak było w sprawie. W tym stanie sprawy uznać należało, iż stwierdzone wady wyżej wymienionych decyzji: zaskarżonej KGP i poprzedzającej ją decyzji KWP skutkowały koniecznością wydanie przez Sąd orzeczenia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. W pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło