II SA/Wa 1920/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-16
Skład orzekający: Janusz Walawski, Sławomir Antoniuk, Ewa Grochowska-Jung
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok sądu przywracający do pracy stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie uznania osoby za bezrobotną?Ratio decidendi
Prawomocny wyrok sądu przywracający do pracy nie stanowi nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji administracyjnej, a jedynie skutki prawne tego wyroku. Okres pozostawania bez pracy między rozwiązaniem umowy a przywróceniem do pracy nie jest okresem zatrudnienia, lecz okresem zaliczanym do stażu pracy. W związku z tym wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. było niezasadne, a decyzje organów orzekających zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego.Stan faktyczny
B.C. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku w czerwcu 2009 r. Po podjęciu szkolenia prawo do zasiłku zostało wstrzymane, a przyznano stypendium. Po zakończeniu szkolenia prawo do zasiłku zostało wznowione. W 2010 r. na podstawie prawomocnego wyroku sądu B.C. została przywrócona do pracy z dniem 16 czerwca 2009 r. Organ wznowił postępowanie administracyjne i uchylił wcześniejsze decyzje przyznające status bezrobotnego, odmawiając uznania B.C. za osobę bezrobotną z powodu pozostawania w zatrudnieniu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz decyzję Prezydenta, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 240 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Ewa Grochowska-Jung Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B.C. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] uchylającą własne decyzje w przedmiocie uznania B. C. z dniem 26 września 2009 r. za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku, przyznania prawa do stypendium, utraty prawa do stypendium, wznowienia wypłaty zasiłku oraz orzekającą o odmowie uznania z dniem 26 czerwca 2009 r. za osobę bezrobotną z powodu pozostawania w zatrudnieniu.
Z akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:
B. C. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy w dniu 26 czerwca 2009 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 4 lipca 2009 r. na mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. W związku z podjęciem przez stronę szkolenia, Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] wstrzymał wymienionej prawo do zasiłku od dnia 20 lipca 2009 r. oraz przyznał prawo do stypendium w wysokości 120% zasiłku od dnia 20 lipca 2009 r. Następnie, w związku z zakończeniem szkolenia Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] orzekł o utracie prawa do stypendium. Kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Prezydent [...] orzekł o wznowieniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 sierpnia 2009 r. z powodu utraty prawa do stypendium.
W dniu 2 lipca 2010 r. do Urzędu Pracy wpłynęło pismo z P.. informujące, iż w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] (sygn. akt [...]), B. C. została przywrócona do pracy od dnia 16 czerwca 2009 r.
W związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych, Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. orzekającą o uznaniu B. C. z dniem 26 czerwca 2009 r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku.
Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 145 i 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i b), art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415), w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), postanowił: 1) uchylić w całości decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] orzekającą o uznaniu z dniem 26 września 2009 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia 4 lipca 2009 r., 2) uchylić w całości decyzję z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] orzekającą o wstrzymaniu prawa do zasiłku od dnia 20 lipca 2009 r. i przyznaniu prawa do stypendium w wysokości 120% zasiłku w związku z rozpoczęciem w dniu 20 lipca 2009 r. szkolenia, 3) uchylić w całości decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] orzekającą o utracie prawa do stypendium z dniem 12 sierpnia 2009 r. w związku z zakończeniem szkolenia w dniu 11 sierpnia 2009 r., 4) uchylić w całości decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] orzekającą o wznowieniu wypłaty zasiłku od dnia 12 sierpnia 2009 r. w związku z ukończeniem szkolenia i utratą prawa do stypendium od dnia 12 sierpnia 2009 r., 5) orzec o odmowie uznania z dniem 26 czerwca 2009 r. za osobę bezrobotną z powodu pozostawania w zatrudnieniu.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podniósł, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osobą bezrobotną nie może być osoba, która jest zatrudniona lub wykonuje inną pracę zarobkową. Taki właśnie status posiadała strona w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy, albowiem prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] (sygn. akt [...]), B. C. została przywrócona do pracy na dotychczasowych warunkach umowy o pracę zawartej w dniu 15 czerwca 2001 r.
Od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2010 r. B. C. wniosła odwołanie podnosząc, że organ orzekający w sprawie pominął istotny fakt, iż strona na mocy wyroku sądowego została przywrócona do pracy. Zatem w okresie objętym uchylonymi decyzjami istniała przerwa w zatrudnieniu pomiędzy wypowiedzeniem stosunku pracy, a przywróceniem do pracy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotny - oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a - g lub i, j, I lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, (...). Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 powołanej ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Przepisy powyższe mają charakter bezwzględnie obowiązujący.
Z dokumentacji akt sprawy natomiast wynika, iż pracodawca odwołującej się - "P." wypowiedział B. C. umowę o pracę za wypowiedzeniem. Wskazane zatrudnienie ustało w dniu 31 grudnia 2008 r. Następnie w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 14 maja 2009 r. strona pobierała zasiłek chorobowy. Sąd Rejonowy dla [...] wyrokiem z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt [...] przywrócił B. C. do pracy. Zdaniem organu, restytucja stosunku pracy na podstawie wyroku przywracającego pracownika do pracy nie następuje automatycznie. Dopiero po uprawomocnieniu się wyroku oraz zgłoszeniu przez pracownika gotowości niezwłocznego podjęcia pracy w ciągu 7 dni od dnia przywrócenia do pracy, można mówić, iż stosunek pracy został odtworzony. W badanym postępowaniu, po uprawomocnieniu się wskazanego wyroku, B. C. została przywrócona do pracy z dniem 16 czerwca 2010 r. Nastąpiła zatem pełna restytucja zatrudnienia strony, przywracająca jej ciągłość oraz wykazująca bezskuteczność rozwiązania stosunku pracy. Zatem rejestrując się w Urzędzie Pracy w dniu 26 września 2009 r. B. C. w istocie pozostawała w stosunku pracy, a więc nie spełniała wymogów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. Zgodnie ze wskazanym przepisem, osobą bezrobotną jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Ponadto jak wynika z powołanego wyżej wyroku, pracodawca został zobligowany do wypłacenia stronie kwoty 4.641,77 zł tytułem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy. W konsekwencji nie ma znaczenia we wskazanym postępowaniu, co podnosiła odwołująca się, iż wypłacono jej odszkodowanie tylko za jeden miesiąc, gdyż ma pełną restytucję stosunku pracy oznaczającą jej ciągłość. Organ dodał, iż niniejsza decyzja nie rozstrzyga kwestii pobranych przez stronę świadczeń z tytułu posiadania statusu osoby bezrobotnej a jedynie stwierdza, iż osoba bezrobotna nie może jednocześnie pozostawać w zatrudnieniu, co bezspornie wynika z powyższego wyroku Sądu.
Z podanych względów należało uchylić decyzję uznającą stronę za osobę bezrobotną z dniem 26 czerwca 2009 r. oraz orzec o odmowie uznania za osobę bezrobotną z tym dniem z powodu niespełniania warunków do uznania strony za osobę bezrobotną, czyli we wskazanym przypadku z powodu pozostawania osobą zatrudnioną.
Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] strona zarzuciła Wojewodzie [...] naruszenie art. 132 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji zawierała wskazane w odwołaniu błędy, które nakazywały jej uchylenie. Ponadto strona zarzuciła organom orzekającym w sprawie wadliwą ocenę jej statusu pomiędzy upływem okresu wypowiedzenia, a zgłoszeniem gotowości do pracy, w związku z prawomocnym przywróceniem do pracy.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż we wskazanym powyżej okresie nie wykonywała pracy oraz nie otrzymywałam żadnego wynagrodzenia. Organ pominął treść art. 51 § 1 Kodeku pracy, zgodnie z którym pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. W przypadku skarżącej wynagrodzenie zostało jej przyznane tylko za okres miesiąca. W związku z powyższym pozostały okres nie jest wliczany do okresu zatrudnienia i nie powoduje utraty statusu osoby bezrobotnej. Okres ten co prawda nie jest uważany za przerwę w zatrudnieniu, lecz wyłącznie w tym znaczeniu, że nie pociąga on za sobą utraty uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodów w niej podanych.
Na wstępie należy wskazać, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych taksatywnie w przepisach prawa procesowego.
Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Bez znaczenia jest fakt, czy przyczyny tego stanu rzeczy były zawinione przez stronę, czy też nie. Istotne jest natomiast, aby ujawniona nowa okoliczność miała bezpośredni związek przyczynowy z treścią rozstrzygnięcia.
Z akt sprawy wynika, iż Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 k.p.a., wznowił postępowania zakończone 4 ostatecznymi decyzjami przyznającymi skarżącej od dnia 26 czerwca 2009 r. status bezrobotnego oraz świadczenia przysługujące osobie posiadającej taki status. Powodem wznowienia przedmiotowych postępowań i uchylenia tychże decyzji stał się prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 22 grudnia 2009 r., w następstwie którego skarżąca w dniu 16 czerwca 2010 r. została przywrócona do pracy. Zdaniem organów obu instancji stosunek pracy nawiązany ze skarżącą w dniu 15 czerwca 2001 r. został reaktywowany (nastąpiła jego pełna restytucja), co spowodowało, iż rejestrując się w Urzędzie Pracy w dniu 26 września 2009 r. skarżąca pozostawała w stosunku pracy i nie spełniała warunków do przyznania jej statusu osoby bezrobotnej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.).
Z powyższym poglądem nie można się zgodzić, albowiem prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 22 grudnia 2009 r., jako że zapadł później niż uchylone decyzje, nie jest nowym dowodem istniejącym, a nieznanym organowi w dacie orzekania. Natomiast skutki prawne, jakie przedmiotowy wyrok wywarł, nie są istotnymi dla sprawy nowymi okolicznościami faktycznymi istniejącymi w dniu wydania decyzji. Błędnie bowiem organy orzekające w sprawie przyjęły, iż okres pozostawania pracownika poza zatrudnieniem pomiędzy wadliwym prawnie rozwiązaniem umowy o pracę, a przywróceniem do pracy po wyroku Sądu, jest okresem pozostawania w stosunku pracy. Czym innym jest bowiem pozostawanie w stosunku pracy, a czym innym okres zaliczany do stażu pracy.
Zgodnie z art. 51 § 1 i 2 Kodeksu pracy, pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, za który przyznano wynagrodzenie. Okresu pozostawania bez pracy, za który nie przyznano wynagrodzenia, nie uważa się za przerwę w zatrudnieniu, pociągającą za sobą utratę uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego zatrudnienia. Pracownikowi, któremu przyznano odszkodowanie, wlicza się do okresu zatrudnienia okres pozostawania bez pracy, odpowiadający okresowi, za który przyznano odszkodowanie. Analiza powyższej regulacji prawnej prowadzi do wniosku, iż okresy zaliczane do stażów pracy, o których mowa w art. 51 Kodeksu pracy, nie są okresami zatrudnienia, lecz okresami pozostawania bez pracy. Powyższe zagadnienie wyczerpująco wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt II PK 265/09 (publik. Lex nr 602244) wskazując, iż: "1. Pojęcie "okres pozostawania bez pracy", o którym mowa w art. 51 § 1 k.p., należy rozumieć jako okres nieświadczenia pracy u pracodawcy, który dokonał wypowiedzenia niezgodnie z prawem. Okres ten nie jest okresem zatrudnienia ani okresem uznawanym za okres zatrudnienia, lecz jedynie okresem podlegającym wliczeniu do okresu zatrudnienia. W związku z tym pracownik przywrócony do pracy orzeczeniem sądu nie pozostaje w tym okresie w stosunku pracy. Dlatego za okres pozostawania bez pracy pracownikowi przywróconemu do pracy orzeczeniem sądu, który podjął pracę u dotychczasowego pracodawcy, nie przysługuje np. prawo do urlopu wypoczynkowego. 2. Orzeczenie o przywróceniu do pracy restytuuje stosunek pracy na przyszłość, tj. doprowadza ono do powstania stosunku pracy, jaki istniał przed zakwestionowanym rozwiązaniem umowy o pracę, nie unieważnia ono natomiast bezprawnego oświadczenia pracodawcy z mocą wsteczną od momentu, w jakim oświadczenie to zostało złożone".
W zaistniałym stanie rzeczy należy stwierdzić, iż organy orzekające błędnie przyjęły, iż doszło w niniejszej sprawie do ziszczenia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do wydania zaskarżonych decyzji z istotnym naruszeniem prawa procesowego.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło