II SA/Wa 1923/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.R. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji W treści skargi na orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej S.R. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu I instancji – Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Zaskarżonym orzeczeniem Centralna Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] maja 2013 r., którym to orzeczeniem zaliczono skarżącego do kategorii N zdolności do zawodowej służby wojskowej (trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej). W uzasadnieniu tego wniosku skarżący stwierdził, że wykonanie zaskarżonych orzeczeń spowoduje niepowetowaną stratę w postaci pozbawienia go pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy zwrócić uwagę, iż każda decyzja (orzeczenie) wywołuje określone skutki prawne. Jednakże wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest tylko wtedy, gdy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki. Oznacza to, że Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ustalić, czy to właśnie wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować takie zmiany w rzeczywistości, które mieściłyby się w tych dwóch wskazanych przez ustawodawcę kategoriach pojęciowych; przy czym tego rodzaju ustalenia Sąd powinien dokonać także w oparciu o argumenty przywołane przez stronę w skierowanym do Sądu wniosku o wstrzymanie. Skarżący wniosek o wstrzymanie wykonania odniósł do będącej przedmiotem jego skargi decyzji (orzeczenia) w sprawie zdolności do służby wojskowej. Wywiódł, że wykonanie ostatecznego orzeczenia stwierdzającego jego trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej spowoduje zwolnienie z tej służby. Toteż badając możliwość wystąpienia okoliczności implikujących zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej należy ściśle określić skutek jaki wywołuje, czy mogłaby w dalszej kolejności wywołać zaskarżona decyzja i czy na gruncie powszechnie obowiązujących przepisów prawa zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest prawnie dopuszczalne. W niniejszej sprawie skutek zaskarżonej decyzji (orzeczenia) został w sposób jednoznaczny określony w przepisach ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.). Otóż stosownie do art. 5 ust. 1 tej ustawy, zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Z kolei, zgodnie z art. 111 pkt 3 cyt. ustawy, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskowa komisje lekarską niezdolności do służby. Natomiast w myśl art. 115 ust. 2 i 3, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w przypadkach, o których mowa w art. 111 pkt 1, 3, 5, 8, pkt 9 lit. b i pkt 11-15, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się odpowiedniego orzeczenia lub z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna albo z dniem zaistnienia okoliczności stanowiącej podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze służby (ust. 2), przy czym, w przypadkach, o których mowa w ust. 2, dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym do celów ewidencyjnych (ust. 3). Oznacza to, że skutek w postaci zwolnienia ze służby wojskowej następuje z mocy prawy już w momencie kiedy orzeczenie komisji lekarskiej (decyzja administracyjna) staje się ostateczne, z tą uwagą, że skutek ten następuje z mocy samego prawa, a rozkaz personalny, o którym mowa w art. 115 ust. 3 ustawy nie ma charakteru decyzji administracyjnej kształtującej sytuację prawną żołnierza, jest wydawany wyłącznie dla celów ewidencyjnych i nie może niwelować skutku prawnego, który wynika z mocy samego prawa. Rozkaz taki nie podlega też kontroli sądowoadministracyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 1784/06, Lex 320929). W dalszej zaś konsekwencji oznacza to, że na etapie wstępnym rozpoznania sprawy Sąd nie może wstrzymać wykonania orzeczenia komisji lekarskiej, ponieważ skutek jaki wywołuje zaskarżone orzeczenie następuje z mocy prawa już w chwili kiedy orzeczenie komisji stało się orzeczeniem ostatecznym, czyli wówczas gdy strona nie odwołała się od orzeczenia organu I instancji lub gdy orzeczenie organu I instancji zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy). Natomiast skutek taki upadnie w przypadku, gdy skarga na orzeczenie komisji lekarskiej zostanie uwzględniona, przy czym kwestia ta mieści się już w samym rozstrzygnięciu sprawy i wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (decyzji, orzeczenia) na podstawie rozstrzygnięcia Sądu ściśle związanego z rozstrzygnięciem zawisłej przed nim sprawy, co wynika z treści art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi bowiem, że w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Co oczywiste rozstrzygnięcie tej kwestii jest zastrzeżone dla rozstrzygnięcia zamieszczanego w wyroku, a nie w incydentalnym postanowieniu w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu. Z tych właśnie dwóch wskazanych powyżej powodów złożony wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonych orzeczeń nie zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.