II SA/Wa 1930/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-16
Skład orzekający: Janusz Walawski, Sławomir Fularski, Ewa Grochowska – Jung
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie wygaśnięcia rozkazu personalnego przyznającego dodatek za znajomość języka obcego, w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia zmieniającego zasady przyznawania takich dodatków, jest zgodne z prawem, w szczególności z zasadą poszanowania praw nabytych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo stwierdził wygaśnięcie rozkazu personalnego przyznającego dodatek za znajomość języka obcego. Zmiana stanu prawnego, polegająca na uchyleniu przepisu, na podstawie którego przyznano dodatek, i nakazie stwierdzenia wygaśnięcia dotychczasowych decyzji w drodze rozkazu personalnego, spowodowała bezprzedmiotowość decyzji. Sąd uznał, że zasada poszanowania praw nabytych nie została naruszona, gdyż stwierdzenie "bezterminowo" nie oznacza nabycia stałego prawa do dodatku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D.D. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który stwierdził wygaśnięcie rozkazu personalnego z 2005 r. przyznającego dodatek za znajomość języka obcego. Wygaśnięcie nastąpiło z dniem 5 maja 2012 r. w związku z wejściem w życie rozporządzenia zmieniającego zasady przyznawania dodatków. Skarżąca zarzuciła naruszenie Konstytucji RP (zasada poszanowania praw nabytych, przekroczenie kompetencji) oraz przepisów Kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (sprawozdawca), Sędziowie WSA Sławomir Fularski, Ewa Grochowska – Jung, Protokolant ref. staż. Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D.D. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia rozkazu personalnego przyznającego dodatek za znajomość języka obcego oddala skargę
Rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku D. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], którym wobec wygaśnięcia prawa do dodatków za znajomość języka obcego - z dniem 5 maja 2012 r. stwierdził wygaśnięcie własnego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie przyznania dodatku za znajomość języka [...].
W uzasadnieniu Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podał, że stosownie do treści art. 162 § 1 pkt 1 Kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji, obowiązany jest do stwierdzenia jej wygaśnięcia, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia nakazuje przepis prawa. Organ wskazał, że taka właśnie sytuacja zaistniała w sprawie, gdyż 5 maja 2012 r. weszło w życie rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. z 2012 r., poz. 433). Z treści § 2 rozporządzenia zmieniającego wynika wprost, że prawo do dodatku za znajomość języka obcego, przyznane na podstawie dotychczasowych przepisów, wygasa
z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, a stwierdzenie wygaśnięcia dotychczasowych decyzji o przyznaniu dodatku za znajomość języka obcego następuje w drodze decyzji administracyjnej w formie rozkazu personalnego. Zatem Szef ABW zobligowany był do zastosowania przepisów prawa i wykonania nałożonego na niego obowiązku.
Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi D. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu, zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 119 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz § 6 i 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 2002 r. w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. nr 172, poz. 1408 z późn. zm.), poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego stwierdzono wygaśnięcie prawa do dodatku do uposażenia o charakterze stałym – dodatku za znajomość języka [...], czym naruszono wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę poszanowania wolności i praw jednostki, zwłaszcza tzw. praw nabytych;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92 Konstytucji RP, poprzez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego Prezes Rady Ministrów przekroczył swoją kompetencję w zakresie szczegółowego uregulowania kwestii dodatków do uposażenia funkcjonariuszy ABW;
3. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 130 § 1 i 2 Kpa, poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w wyniku czego wykonano decyzję, która nie była ostateczna, a której nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozkazie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 Kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) decyzja stała się bezprzedmiotowa, b) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2009, str. 861 i nast.).
Bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej,
a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2012 r., s. 668 i nast., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2263/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie Szef Agencji Bezpieczeństwa stwierdził, na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa, wygaśnięcie rozkazu personalnego przyznającego skarżącej dodatek za znajomość języka obcego, wskazując, że uprawnienie to uregulowane
w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 2002 r. w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. nr 172, poz. 1408) zostało wygaszone, poprzez § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. poz. 433) z dniem 5 maja 2012 r. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, prawo do dodatku za znajomość języka obcego przyznane na podstawie dotychczasowych przepisów wygasa z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Stwierdzenie wygaśnięcia dotychczasowych decyzji o przyznaniu dodatku za znajomość języka obcego następuje w drodze decyzji administracyjnej
w formie rozkazu personalnego.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo uznał, że zaistniała w sprawie przesłanka bezprzedmiotowości w związku ze zmianą stanu prawnego, polegająca na uchyleniu przepisu, na podstawie którego wydano decyzję o przyznaniu skarżącej przedmiotowych dodatków i nakazu określonego w § 2 powołanego rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Sąd uznał je za nietrafne. Organ, wydając zaskarżoną decyzję, nie naruszył wskazanych w skardze norm konstytucyjnych, jak również przepisów postępowania.
Nie można stwierdzić, by Prezes Rady Ministrów, wydając powyższe rozporządzenie z 16 kwietnia 2012 r., które zmieniło przepisy rozporządzenia
w sprawie dodatków do uposażenia funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wyszedł poza granice upoważnienia zawartego w art. 119 ust. 3 ustawy z 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. nr 29, poz. 154 ze zm.), zgodnie z którym Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzeń, odrębnie dla każdej Agencji, wysokość dodatków, o których mowa w ust. 1, zasady ich przyznawania i obniżania, sposób ich wypłaty oraz rodzaje dodatków uzasadnionych szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby. Użyty tu zwrot "przyznawanie", winien być odczytywany jako uprawnienie Prezesa Rady Ministrów do kształtowania ogółu okoliczności związanych z posiadaniem przez funkcjonariusza konkretnego dodatku, a zatem również uprawnienie do ukształtowania zasad cofania przedmiotowych dodatków.
Organ prawidłowo zastosował przepis przedmiotowego rozporządzenia. Podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 Kpa jest to, że organy administracji publicznej działają na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Organ, wydając decyzję, nie może ani nałożyć obowiązku, ani odmówić przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że uprawniają go do tego konkretne przepisy prawa. Organ administracji publicznej, wydając decyzję administracyjną, stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Przedmiotowe rozporządzenie nie zawiera przepisu odsyłającego do stosowania rozporządzenia, które zostało nim uchylone. Podkreślić należy, że zasada poszanowania praw nabytych jest jedną z fundamentalnych zasad demokratycznego państwa prawa. Jednakże w rozpoznawanej sprawie nie można się doszukać, wbrew temu co twierdzi skarżąca, że prawa te zostały naruszone. Należy podkreślić, że stwierdzenie "bezterminowo" nie oznacza nabycia stałego prawa do przedmiotowego dodatku, ale wskazuje na bliżej nieokreślony czas, w którym dodatek ten przysługuje.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło