II SA/Wa 1933/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Kołodziej, Protokolant Małgorzata Kukielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi P. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2009 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) utrzymał w mocy rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. o zwolnieniu P. W. ze służby w Policji z dniem 29 maja 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujący stan faktyczny sprawy. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] zawiesił P. W. w czynnościach służbowych na okres od dnia 29 kwietnia 2008 r. do dnia 28 lipca 2008 r. z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o czyny z art. 258 § 1 kk, art. 18 § 3 kk w związku z art. 191 § 1 kk, art. 18 § 3 kk, art. 159 kk, art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 288 § 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, art. 159 kk w zw. z art. 65 § 1 kk. Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] przedłużył okres zawieszenia P. W. w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Od powyższego rozkazu personalnego, doręczonego w dniu 16 lipca 2008 r., strona nie wniosła odwołania. W dniu [...] maja 2009 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) zwolnił P. W. ze służby w Policji z dniem 29 maja 2009 r. Rozkazowi personalnemu na podstawie art. 108 § 1 kpa nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu przedmiotowego rozkazu organ powołał się na fakt wypełnienia przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, tj. upływ 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych oraz toczące się postępowanie karne, stanowiące podstawę zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. Wskazał ponadto, iż ciężar gatunkowy postawionych [...] P. W. zarzutów uniemożliwia wykonywanie przez niego obowiązków służbowych, a jednocześnie długotrwała nieobecność wymienionego policjanta w służbie negatywnie wpływa na organizację pracy w jednostce. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego P. W. wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazał na fakultatywny charakter przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, stwierdzając przy tym, że decyzja o zwolnieniu go ze służby wynika jedynie z faktu pomówienia go o dokonanie przestępstw, których się nie dopuścił oraz opieszałości wymiaru sprawiedliwości, który nie wyjaśnił sprawy w terminie 12 miesięcy. Wskazał także, iż postawione mu w postępowaniu karnym zarzuty dotyczą okresu, kiedy nie pełnił służby w Policji. Skarżący podniósł jednocześnie, że przepis, na podstawie którego zwolniono go ze służby w Policji, został zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego jako niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji stwierdził, iż zarzuty w nim zawarte nie zasługują na uwzględnienie. Wskazał na treść art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ wyjaśnił, iż w dniu 20 września 2006 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o Policji, wprowadzająca cytowany powyżej przepis, dający podstawę do zwolnienia ze służby funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych. Przepis ten stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia ze służby, pozostawiając rozstrzygnięcie w sferze uznania organu. Właściwy przełożony, uprawniony do podjęcia decyzji, dokonuje w takim przypadku indywidualnej analizy, pod kątem występowania przesłanek wymienionych w cytowanych przepisach. W rozpatrywanej sprawie [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] przeanalizował zaistniałe okoliczności faktyczne i prawne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż wystąpiły przesłanki określone w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, bowiem P. W. jest zawieszony w czynnościach służbowych od dnia 29 kwietnia 2008 r. oraz to, że postępowanie karne, będące przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych do dnia wydania decyzji nie zostało zakończone. W ocenie organu odwoławczego postawienie policjantowi zarzutów popełnienia przestępstw z art. 258 § 1 kk, art. 18 § 3 kk w związku z art. 191 § 1 kk, art. 18 § 3 kk, art. 159 kk, art. 157 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, art. 288 § 1 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, art. 159 kk w zw. z art. 65 § 1 kk, tj. przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, sporządzenie i skierowanie do Sądu Okręgowego w [...] aktu oskarżenia, trwające od ponad roku zawieszenie w czynnościach służbowych, będąca w toku sprawa karna, konieczność ochrony dobrego imienia Policji, stanowią podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. Pozostawanie bowiem pod zarzutem m.in. udziału w zorganizowanej grupie mającej na celu popełnianie przestępstw, pomocnictwa w stosowaniu gróźb bezprawnych w celu zmuszenia innej osoby do zaniechania działalności gospodarczej, pomocnictwa w pobiciu człowieka przy użyciu niebezpiecznych przedmiotów, a następnie niewykonywanie czynności służbowych ze względu na zawieszenie w tychże czynnościach przez ponad 12 miesięcy, może stanowić przesłankę do zastosowania przepisu art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań Policji należą m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra, a także ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zdaniem organu trwające kilkanaście miesięcy zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych nie pozostaje bez wpływu na właściwe funkcjonowanie i realizację zadań przez jednostkę organizacyjną, w której pełni służbę. Poza jej dezorganizacją i obciążeniem obowiązkami pozostałych funkcjonariuszy, fakt pozostawania policjanta poza służbą przez tak długi okres wpływa demoralizująco na pozostałych policjantów, a także nie pozostaje bez wpływu na wizerunek Policji w odbiorze społecznym. Odnosząc się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu Komendant Główny Policji wskazał, iż organ nie jest uprawniony do badania zasadności postawionych policjantowi w postępowaniu karnym zarzutów, jak również przyczyn długiego czasu trwania postępowania karnego. Okoliczności te pozostają bez wpływu na wypełnienie przesłanek określonych w powołanym przepisie. Nieistotny dla przedmiotowej sprawy jest również fakt, iż skarżącemu zarzuca się popełnienie przestępstw w okresie, kiedy nie pełnił jeszcze służby w Policji. Natomiast badanie przez Trybunał Konstytucyjny zgodności określonego przepisu z Konstytucją nie wyłącza możliwości stosowania tegoż przepisu w postępowaniu administracyjnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo. Zdaniem skarżącego upływ 12-miesięcznego okresu zawieszenia w wykonywaniu czynności służbowych, spowodowany nieustaniem przyczyn zawieszenia, nie uzasadnia uprawnienia przełożonego służbowego do podjęcia decyzji personalnej w przedmiocie zwolnienia ze służby. Wskazywał, iż wszystkie zarzuty przeciwko niemu opierają się na pomówieniach jednej osoby, kwestionował również zasadność nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty i rozważania zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą jego zawieszenia. Przepis w przytoczonym brzmieniu został wprowadzony do ustawy o Policji ustawą z dnia 21 lipca 2006 r. o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 158, poz. 1122) i z mocą obowiązującą po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia (art. 11 ustawy). Jednocześnie ostatnio powołana ustawa w art. 6 ustalała, że policjantowi pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych, okres tego zawieszenia w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 1 (czyli ustawy o Policji), liczy się od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od 20 września 2006 r. Przytoczony powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną rozkazu personalnego o zwolnieniu skarżącego ze służby, jest przepisem o charakterze częściowo uznaniowym. Oznacza to, iż z jednej strony decyzję, co do zwolnienia ze służby funkcjonariusza ustawodawca pozostawia właściwym organom Policji, ale jednocześnie wskazuje przesłanki, które muszą być spełnione, aby organ mógł w ogóle zacząć rozważania w tym przedmiocie. Należy zaznaczyć, iż uznaniowy charakter decyzji nie oznacza, by organ administracji publicznej miał całkowitą i niekontrolowaną swobodę w rozstrzyganiu sprawy. Na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, również działającym w ramach uznania administracyjnego, ciąży bowiem obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Natomiast z uwagi na specyficzny rodzaj służby, do jakiej należy formacja Policji, konieczne jest ponadto zbadanie możliwości pozostawienia w służbie funkcjonariusza przez pryzmat zadań, które określa ustawa o Policji, uprawnień przełożonego w zakresie zapewnienia prawidłowego działania podległych mu jednostek oraz kształtowania składu osobowego podległego mu zespołu ludzi oraz interesu służby. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zarówno [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] , jak i Komendant Główny Policji dokonał właściwej oceny co do zasadności zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Organy Policji prawidłowo wskazały, iż okres 12-miesięcznego zawieszenia P. W. w czynnościach służbowych zgodnie ze znowelizowaną ustawą o Policji zakończył się w dniu 30 kwietnia 2009 r. Bezsprzecznym jest, iż w tym czasie w stosunku do skarżącego toczyło się nadal postępowanie karne, co oznacza, iż nie ustała przyczyna zawieszenia skarżącego. Powyższe okoliczności świadczą o tym, iż ziściła się przesłanka z cytowanego powyżej art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. To z kolei dało podstawę organowi do wydania decyzji administracyjnej. Uprawniona też, zdaniem Sądu, była ocena organu, iż waga zarzucanych skarżącemu czynów, przedłużające się postępowanie karne i długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych, skutkujące uniemożliwieniem wykonywania zadań przypisanych służbie, przemawiają za zwolnieniem funkcjonariusza ze służby w Policji. Nie ma racji skarżący zarzucając organowi błędne zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji i przedwczesne wydanie decyzji o zwolnieniu – przed zakończeniem postępowania karnego. Należy wyjaśnić skarżącemu, iż wystarczającą przesłanką do zastosowania powyższej podstawy zwolnieniowej jest pozostawanie funkcjonariusza w zawieszeniu w czynnościach służbowych powyżej 12 miesięcy, jeżeli nie ustały przyczyny zawieszenia. Bez znaczenia w niniejszej sytuacji jest, jakie przyczyny są podstawą zawieszenia, a także jaki skutek zostanie wywołany po ustaniu tych przyczyn. Dla organów nie miała znaczenia okoliczność na jakim etapie jest postępowanie karne oraz twierdzenia skarżącego co do aspektów winy. Należy wyjaśnić skarżącemu, iż możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji nie przesądza o jego winie w zakresie zarzucanych mu przestępstw. Celem powyższej regulacji ustawowej jest bowiem zapewnienie przełożonym funkcjonariuszy Policji możliwości pełnego wykorzystania przyznanych podległym im jednostkom etatów, co w konsekwencji powinno prowadzić do maksymalnego wypełnienia nałożonych zadań wykonywanych przez Policję (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 424/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie należy dodać, iż ustawodawca przewidział sytuację, gdy zarzuty stawiane policjantowi okażą się niezasadne, postępowanie karne zakończy się wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa, to wówczas - zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 1 i 5 ustawy o Policji – funkcjonariusz może być przywrócony na stanowisko równorzędne z wypłatą świadczenia pieniężnego odpowiadającemu uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem. Warto w tym miejscu powołać pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w wyroku z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt K 35/06, do którego w pełnym zakresie odwołał się skład orzekający Trybunału w wyroku z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt K 1/08, w którym Trybunał orzekł o zgodności art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji z art. 2 Konstytucji RP oraz braku niezgodności tego przepisu z art. 42 ust. 3 Konstytucji. Reasumując zarówno [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] , jak i Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń, prawidłowo ocenił i uzasadnił, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka uzasadniająca zwolnienie ze służby w Policji. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.