II SA/Wa 1942/07

II SA/Wa 1942/07 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 12 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2008 r. sprawy ze skargi G. J. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Wyrokiem z dnia 16 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. II SA/Wa 278/07, ze skargi G. J., uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2006 r., utrzymującą w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] października 2006 r., zwalniający G. J. ze służby w Policji z dniem 31 października 2006 r. W wyroku tym Sąd ocenił, że zwolnienie skarżącego z dniem 31 października 2006 r. było prawidłowe, gdyż termin zwolnienia powinien zamykać się w okresie trzech miesięcy od dnia wystąpienia policjanta o zwolnienie (art. 41 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm., zwanej też dalej "ustawą"). G. J. wystąpił o zwolnienie raportem z dnia 1 sierpnia 2006 r. (data doręczenia – 3 sierpnia 2006 r.) i choć wskazał termin zwolnienia na 30 września 2006 r., to – jak ocenił Sąd – termin ten nie był dla organu wiążący, a jedynym wymogiem ustawowym było zawarcie daty zwolnienia w okresie 3 miesięcy od wniosku o zwolnienie. Organ odwoławczy powinien jednak, jak uznał Sąd, zmienić datę zwolnienia skarżącego ze służby, gdyż nie mogła ona przypadać przed datą wydania decyzji odwoławczej. Nie mógł być w sprawie zastosowany art. 130 § 4 Kpa (wykonywanie decyzji organu I instancji z uwagi na jej całkowitą zgodność z żądaniem strony), gdyż rozkaz ten nie był zgodny z żądaniem, tj. zwolnieniem ze służby z dniem 30 września 2006 r. Co więcej – zgodnie z art. 130 § 1 Kpa, wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji, zatem z chwilą wniesienia przez skarżącego odwołania od rozkazu z [...] października 2006 r., rozkaz ten nie mógł być dalej wykonywany. Wyrok z dnia 16 maja 2007 r. stał się prawomocny. Przed wydaniem tego wyroku, tj. w dniu [...] stycznia 2007 r., orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w O., G. J. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. W dniu 13 września 2007 r. skarżący poinformował pisemnie Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., że nadal nie jest zainteresowany odejściem ze służby. Rozkazem z dnia [...] września 2007 r. Komendant Główny Policji ponownie orzekł w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby – uchylił rozkaz z [...] października 2006 r. w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalił, że datą tą jest 30 września 2007 r., w pozostałym zaś zakresie utrzymał ten rozkaz w mocy. Organ odwoławczy, wskazując na zasadę związania organu wyrokiem sądu administracyjnego, ponownie ocenił, że samo żądanie zwolnienia policjanta ze służby było dla organu zwalniającego wiążące, choć nie był on związany terminem zwolnienia wskazanym przez skarżącego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, które w odniesieniu do żądania zwolnienia nakazuje stosować przepisy Kodeksu cywilnego w zakresie możliwości cofnięcia oświadczenia woli oraz jej wad, organ odwoławczy ustalił datę zwolnienia na 30 września 2007 r. Organ zauważył ponadto, że w trakcie postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżący został powiadomiony o braku możliwości zwolnienia z datą 30 września 2006 r. (pismo z 17 sierpnia 2006 r.). W wyroku z dnia 16 maja 2006 r. Sąd podzielił ponadto, według Komendanta Głównego Policji, ocenę organu I instancji, że zwolnienie skarżącego ze służby w innej dacie, niż przez niego wskazana (30 września 2006 r.), nie uczyniło sprawy bezprzedmiotową. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] września 2007 r. skarżący zarzucił jej, że organ odwoławczy nie umorzył postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a ta bezprzedmiotowość wynikała z faktu, że upłynęło już 14 miesięcy od dnia zgłoszenia wystąpienia ze służby. Termin 3-miesięcy, określony w art. 41 ust. 3 ustawy, ewidentnie został więc naruszony, przy czym – w cenie skarżącego – nie ma znaczenia data zwolnienia określona w decyzji organu I instancji. Skarżący nie był zainteresowany innym terminem zwolnienia ze służby, niż 30 września 2006 r. Ponadto znalazł się on w nowej sytuacji prawnej, polegającej na pobieraniu, od 31 października 2006 r. do 30 września 2007 r., emerytury policyjnej. Organ odwoławczy powinien więc umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy, względnie uchylić rozkaz z [...] października 2006 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. Organ I instancji posiadał w tym czasie wiedzę o wydaniu orzeczenia lekarskiego z [...] stycznia 2007 r. Skarżący, w swojej ocenie, powinien więc zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 punkt 1 ustawy o Policji. Za takim załatwieniem sprawy przemawiał art. 42 ust. 3 ustawy. Inną podstawą zwolnienia, niż ważny interes służby określony w tym przepisie, jest wydanie (po zgłoszeniu gotowości powrotu do służby) orzeczenia o całkowitej niezdolności do służby, czyli podstawa wskazana w art. 41 ust. 1 punkt 1 ustawy. Ponadto skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 Kpa, gdyż nie uwzględnił on zmiany stanu faktycznego, polegającej na wydaniu ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej z [...] stycznia 2007 r. Zmiana podstawy zwolnienia w postępowaniu odwoławczym z art. 41 ust. 3 na art. 41 ust. 1 punkt 1 ustawy byłaby dla skarżącego ze wszech miar korzystna. Organ odwoławczy naruszył ponadto, według skarżącego, art. 132 Kpa, gdyż uniemożliwił organowi I instancji przywrócenie skarżącego do służby w trybie autokontroli bądź wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 1 punkt 1 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powtórzył swoje stanowisko w sprawie. Podkreślił, że w wyroku z 16 maja 2007 r. Sąd podzielił ocenę, że zwolnienie skarżącego ze służby z inną datą, niż 30 września 2006 r., było dopuszczalne. Uchylenie decyzji z [...] grudnia 2006 r. nie skutkowało przywróceniem skarżącego do służby w rozumieniu art. 42 ustawy o Policji. Organ I instancji zajął stanowisko w przedmiocie odwołania skarżącego, dlatego niezasadny jest zarzut uniemożliwienia weryfikacji rozkazu z [...] października 2006 r. w trybie autokontroli. Termin 3-miesięcy, określony w art. 41 ust. 3 ustawy, jest wiążący dla organu I instancji, nie dla organu odwoławczego. Termin ten, jak zauważył Sąd w wyroku z 16 maja 2007 r., został zachowany. Wydanie orzeczenia komisji lekarskiej z [...] stycznia 2007 r. nie spowodowało, że oświadczenie woli o wystąpieniu ze służby upadło. Oświadczenie to zostało złożone przed [...] stycznia 2007 r., zatem wyznaczyło ono granice przedmiotowe postępowania o zwolnienie. Zmiana tych granic z art. 41 ust. 3 na art. 41 ust. 1 punkt 1 ustawy byłaby niedopuszczalna. Wobec wystąpienia, jako pierwszej, obligatoryjnej podstawy zwolnienia z art. 41 ust. 3 ustawy, pierwszeństwo przed inną podstawą zwolnienia obligatoryjnego, wynikającą z art. 41 ust. 1 punkt 1 miała przesłanka wynikająca ze zgłoszenia przez policjanta raportu o zwolnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według wymienionych wyżej kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie jest bezsporne, że raportem z dnia 1 sierpnia 2006 r. skarżący wystąpił o zwolnienie ze służby. Zasadnie wskazuje organ, że raport ten zawierał oświadczenie woli, którego skuteczność i możliwość cofnięcia oceniana być powinna według zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Ponieważ oświadczenie woli skarżącego o wycofaniu tego raportu dotarło do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. po 3 sierpnia 2006 r. (data otrzymania raportu o zwolnienie), wniosek o zwolnienie ze służby był dla organu I instancji wiążący. Data zwolnienia, określona w jego decyzji z [...] października 2006 r., powinna się zamykać w okresie 3 miesięcy od dnia wystąpienia o zwolnienie (art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, vide też wyrok NSA z 11 kwietnia 2006 r., I OSK 958/05, LEX nr 209113). Wyznaczenie tej daty na 31 października 2006 r. było zatem prawidłowe. Niezasadnie ocenia skarżący, że termin 3-miesięcy jest wiążący nie tylko dla organu I instancji, ale też dla organu odwoławczego. Takiego wiążącego charakteru nie miała natomiast sugestia skarżącego, aby to zwolnienie nastąpiło w dacie 30 września 2006 r. Powyższe stanowisko potwierdził zresztą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 maja 2007 r. Z uwagi na związanie tym prawomocnym wyrokiem nie tylko organów, skarżącego, ale też Sądu orzekającego w niniejszej sprawie (art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), kwestionowanie tego przez skarżącego jest nie tylko niezasadne, ale też formalnie niedopuszczalne. Z wyroku z dnia 16 maja 2007 r. wynika ponadto, że wyznaczenie daty zwolnienia przez organ I instancji na inny dzień, niż 30 września 2006 r., nie czyniło żądania zwolnienia bezprzedmiotowym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje dodatkowo, że także wydanie orzeczenia komisji lekarskiej z [...] stycznia 2007 r. nie uczyniło postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy bezprzedmiotowym. Postępowanie to zostało bowiem zainicjowane raportem skarżącego, a raport ten pozostawał przez cały czas, aż do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego z dnia [...] września 2007 r. – aktualny. Wymagał on stosownego załatwienia, a wydanie orzeczenia z [...] stycznia 2007 r., jako późniejsze od złożonego raportu o zwolnienie, nie miało wpływu na konieczność zakończenia postępowania prowadzonego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy. Upływ 14 miesięcy od złożenia raportu nie wpłynął na jego skuteczność i nie zniósł obowiązku rozpatrzenia odwołania od rozkazu z [...] października 2006 r. Nie można ponadto zgodzić się ze skarżącym, że organ odwoławczy uniemożliwił organowi I instancji zmianę rozkazu z [...] października 2006 r. w trybie autokontroli. Wyrokiem z 16 maja 2007 r. uchylona została wyłącznie decyzja z [...] grudnia 2006 r. Z obrotu prawnego została wyeliminowana jedynie decyzja organu odwoławczego, a postępowanie i samo rozstrzygnięcie rozkazu organu I instancji zostało przez Sąd ocenione pozytywnie. Nie było więc podstaw do uchylenia przez organ odwoławczy rozkazu z [...] października 2006 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., aby ten, w trybie autokontroli, zmienił swoje rozstrzygnięcie. Jak wyżej wyjaśniono – także wydanie orzeczenia komisji lekarskiej z [...] stycznia 2007 r. nie miało wpływu na konieczność stosownego, obligatoryjnego zakończenia postępowania, zainicjowanego raportem o zwolnienie – tj. zwolnienia skarżącego ze służby. Niezasadnie więc skarżący uznaje, że orzeczenie to zobowiązywało organy do umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy i do zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 1 punkt 1 ustawy. Z niezrozumienia treści art. 42 ust. 1 i 3 ustawy wynika natomiast stanowisko skarżącego, że po orzeczeniu z [...] stycznia 2007 r. i po wydaniu wyroku z 16 maja 2007 r. organy powinny przywrócić skarżącego do służby, a następnie zwolnić go na podstawie art. 41 ust. 1 punkt 1 ustawy. W art. 42 ust. 1 i 3 mowa jest bowiem o takiej sytuacji, gdy zwolnienie ze służby okaże się co do zasady wadliwe. Wyrokiem z 16 maja 2007 r. zwolnienie skarżącego ze służby uznane zostało nie tylko za możliwe, lecz wręcz za konieczne, a jedyną nieprawidłowością organu odwoławczego, którego rozkaz został tym wyrokiem uchylony, było wadliwe ustalenie daty zwolnienia. W sprawie nie ma znaczenia, że skarżący w okresie [...] października 2006 r. – [...] września 2007 r. pobierał emeryturę policyjną. Fakt ten nie ma żadnego związku z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie jego zwolnienia ze służby, a ostateczne ustalenie daty tego zwolnienia na dzień 30 września 2007 r. wpłynąć może co najwyżej na ocenę zasadności pobierania emerytury w okresie przed zwolnieniem ze służby. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił, uznając ją za niezasadną. Zaskarżony rozkaz personalny został wydany zgodnie z prawem.