II SA/Wa 1942/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-19
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca umieszczenia osoby na liście zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy może zostać wydana z naruszeniem prawa, jeśli opiera się na przepisie uchwały Rady Miasta, który został wcześniej stwierdzony jako nieważny przez sądy administracyjne?Ratio decidendi
Uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca umieszczenia skarżącej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ opierała się na przepisie uchwały Rady Miasta, który został wcześniej stwierdzony jako nieważny przez sądy administracyjne. Ponadto organ nie przeprowadził wnikliwej analizy zamieszkiwania skarżącej zgodnie z wymogami uchwały, co skutkowało niewłaściwym rozstrzygnięciem.Stan faktyczny
Skarżąca M. C. wystąpiła o umieszczenie na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu Dzielnicy, jednak Zarząd Dzielnicy odmówił na podstawie uchwały Rady Miasta. Skarżąca wstąpiła w stosunek najmu po matce na podstawie wyroku sądu, a następnie otrzymała wypowiedzenie najmu z powodu decyzji nadzoru budowlanego. Wnioskowała o lokal zamienny, wskazując, że jest współwłaścicielką nieruchomości rolnej z rozpoczętą budową domu w stanie surowym zamkniętym. Organ odmówił, powołując się na brak zamieszkiwania w lokalu i posiadanie nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Stwierdził, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy została wydana z naruszeniem prawa, nie podlega wykonaniu w całości oraz zasądził od Zarządu Dzielnicy na rzecz skarżącej kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Iwona Maciejuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. C. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącej M. C. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zarząd Dzielnicy [...]uchwałą z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 6 i art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) oraz § 24 ust. 1 w związku z § 6 ust. 1 pkt 1 oraz § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), odmówił zakwalifikowania i umieszczenia M. C. na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu
z zasobu mieszkaniowego [...] Dzielnicy [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W lokalu nr [...], usytuowanym w budynku położonym w [...] przy ulicy [...], zamieszkiwała poprzednio matka M. C. – E. M. Od początku lat dziewięćdziesiątych przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w Zarządzie [...], które pismem z dnia [...] czerwca 2009 r., wypowiedziało E. M. stosunek najmu ww. lokalu. Na podstawie umowy z dnia [...] marca 2009 r. omawiana nieruchomość została sprzedana przez dotychczasowych właścicieli na rzecz spółki B. Sp. z o.o. Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2009 r. E. M. wystąpiła o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu Dzielnicy [...]. Do wniosku załączono oświadczenie M. C., w którym oświadczyła ona, że nie zamieszkuje w lokalu nr [...], usytuowanym w budynku przy ul. [...].
W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, decyzją Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. wnioskodawczyni została zakwalifikowana na listę osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu Dzielnicy [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał spółce B. Sp. z o.o. całkowite opróżnienie budynku mieszkalnego wielorodzinnego posadowionego na nieruchomości przy ul. [...].
W związku ze śmiercią E. M. w dniu [...] stycznia 2011 r. uchwałą Nr [...] Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2011 r., została ona skreślona z listy.
Zgodnie z wyrokiem z dnia [...] września 2011 r. Sądu Rejonowego [...]. w [...]. [...] Wydział [...] (sygn. akt [...]) M. C. wstąpiła w stosunek najmu przedmiotowego lokalu w miejsce dotychczasowego najemcy z dniem [...] stycznia 2011 r.
Pismem z dnia [...] września 2011 roku, działając na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266, ze zm.), właściciel ww. budynku, B. Sp. z o.o., wypowiedział M. C. stosunek najmu lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku.
Wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. M. C. wystąpiła
o zawarcie umowy najmu lokalu zamiennego z mieszkaniowego zasobu dzielnicy [...] z tytułu decyzji organu nadzoru budowlanego. Do wniosku dołączyła kopię aktu notarialnego - umowy sprzedaży z dnia [...] czerwca 1999 r. (rep. A nr [...]), na podstawie której nabyła udział w wysokości 1/2 w nieruchomości rolnej o powierzchni 8.300 m2, położonej we wsi P. w gminie O. W dniu [...] września 2013 r. złożyła oświadczenie, zgodnie z którym jest ona współwłaścicielką domu posadowionego na ww. nieruchomości, znajdującego się - na dzień złożenia oświadczenia - w stanie surowym zamkniętym.
Organ w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, że wnioskodawczyni nie zamieszkuje w lokalu nr [...], przy ul. [...], wskazanym we wniosku (oświadczenie wnioskodawczyni oraz pismo właściciela nieruchomości z dnia [...] lipca 2013 roku). Ponadto zgodnie z oświadczeniem, zainteresowana jest współwłaścicielem działki o pow. 4150 m2 oraz jest w trakcie budowy domu na ww. działce.
Mając na uwadze powyższe, organ podjął powołaną na wstępie uchwałę.
W następstwie podjętej uchwały M. C. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wezwała Zarząd Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę wydanej uchwały oraz zakwalifikowanie i umieszczenie jej na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów [...]. W piśmie tym wnioskodawczyni wskazała, że organ oparł się w uchwale na piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. Spółki B., która zdaniem wnioskodawczyni nie miała pełnej wiedzy, ponieważ ostatnie wizyty przedstawiciela firmy zakończyły się w okresie sierpień – październik 2009 r. w momencie przejmowania budynku. W latach następnych właściciele budynku w ogóle nie interesowali się budynkiem. Natomiast lipiec 2013 r. to moment, w którym wszyscy lokatorzy budynku otrzymali już lokale zamienne w innych lokalizacjach, a wnioskodawczyni była na etapie opróżniania lokalu po okresie zamieszkiwania w nim jej rodziny przez okres 70 lat.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Zastępca Burmistrza Zarządu Dzielnicy [...] udzielił odpowiedzi wnioskodawczyni, nie podzielając jej zarzutów, zawartych w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i uznając, że wezwanie jest bezzasadne
i bezpodstawne, a podjęta uchwała nie została w szczególności zakwestionowana przez nadzór prawny Prezydenta [...].
W następstwie powyższego M. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnioną następnie pismem z dnia 12 listopada 2014 r., domagając się uchylenia ww. uchwały.
Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 7 i 70 k.p.a., poprzez błędne rozpatrzenie materiału dowodowego
i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, nieustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa
i niewyjaśnienie z jakich przyczyn odmówiono wiarygodności przedstawionym przez nią dowodom i wyjaśnieniom,
2. art. 11 ust. 2 pkt, 4 oraz art. 32 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego poprzez niewzięcie pod uwagę tego przepisu podczas rozpatrywania wniosku o najem lokalu mieszkalnego oraz podjętej uchwały,
3. art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz art. 21 ust. 3 w związku z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, poprzez ustalenie § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr LVIll/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta, jako podstawy do podjęcia negatywnej dla niej uchwały,
4. § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,
5. § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr LVMI/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta poprzez błędną interpretację zebranych materiałów.
W uzasadnieniu skargi skarżąca szczegółowo opisała przebieg postępowania w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Wyjaśniła, że w stosunek najmu po matce wstąpiła na skutek wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2011 r., z dniem [...] stycznia 2011 r. Urząd Dzielnicy [...] zakwestionował jednak wstąpienie, ponieważ brak było w wyroku odniesienia do podstawy prawnej. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...]. z dnia [...] maja
2013 r., zarzut okazał się jednak bezzasadny. Wskazała, że budynek przy ul. [...] został odzyskany przez byłych właścicieli, a następnie sprzedany ok. września 2009 r. prywatnej spółce B Sp. z o.o. Spółka ta uzyskała decyzję nadzoru budowlanego z dnia [...] października 2010 r., nakazującą wyłączenie z użytkowania i całkowite opróżnienie budynku mieszkalnego przy ul. [...]. Na tej podstawie mieszkańcy budynku, w tym także skarżąca, otrzymali wypowiedzenia najmu lokalu, w oparciu o art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy o ochronie praw lokatorów. Bieg okresu wypowiedzenia rozpoczął się z dniem [...] października 2011 r. a skończył w dniu [...] października 2011 r. W tej sytuacji na podstawie art. 32 o ochronie praw lokatorów obowiązek zapewnienia lokalu zamiennego spoczął na gminie do dnia [...] grudnia
2015 r. Zaznaczyła, że w toku postępowania była wzywana do złożenia dalszych pisemnych oświadczeń, w temacie nieruchomości oraz aktu własności posiadanej nieruchomości (złożone w dniu [...] stycznia 2014 r., w obecności urzędnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]).
Skarżąca uważa, że uchwała nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz uchwały Rady [...] w sprawie wynajmowania lokali, a ona w konsekwencji została pozbawiona miejsca zamieszkania. W ocenie skarżącej, Zarząd Dzielnicy niewłaściwie zastosował przepis § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy, w stosunku do jej sytuacji. Wskazała, że ze złożonego przez nią w Urzędzie Dzielnicy [...] aktu notarialnego oraz oświadczenia wynika, że jest współwłaścicielem działki z rozpoczętą budową domu jednorodzinnego, w stanie surowym zamkniętym. Budowa nie jest jeszcze tytułem prawnym do lokalu, który można używać, w którym można zamieszkać, nie może stanowić zatem zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych. Jest to współwłasność, którą trudno zbyć oraz czerpać z niej pożytki dające możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Nieruchomość, której jestem współwłaścicielem nie spełnia kryteriów wymienionych w § 6 ust. 1 pkt 1.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr LVI11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy, przy rozpatrywaniu wniosków osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu należy poddać wnikliwej analizie zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkania w lokalu, za zgodą właściciela. Zgodnie z dokumentacją zgromadzoną przez Wydział Zasobów Lokalowych, która została udostępniona jej na miejscu w urzędzie, Zarząd Dzielnicy wydał uchwałę nr [...], w oparciu o uzyskane od właściciela budynku przy ul. [...], firmę B. Sp. z o.o. pismo z dnia [...] lipca 2013 r., z którego wynika, że wg posiadanej przez spółkę wiedzy nie zamieszkuje ona w lokalu nr [...] przy ul. [...].
M. C. wskazała, że Spółka nie posiadała pełnej wiedzy, ponieważ ostatnie regularne wizyty przedstawiciela firmy zakończyły się w okresie sierpień - październik 2009 r., czyli w momencie przejęcia budynku. W latach następnych właściciel w ogóle nie interesował się budynkiem. Pomimo zarejestrowania w KRS siedziby spółki w jednym z lokali w budynku przy ul. [...], nikt ze spółki nie zjawiał się w budynku, nieodbierana przez lata korespondencja nie mieściła się w skrzynce pocztowej i zalegała na całej klatce schodowej. Natomiast na dzień [...] lipca 2013 r., wszyscy lokatorzy budynku otrzymali już lokale zamienne w innych lokalizacjach, a skarżąca była na etapie opróżniania lokalu. Budynek był wyłączony z użytkowania. Skarżąca zarzuciła Zarządowi Dzielnicy [...], że nie dostrzegł faktu, że w dniu września 2011 r. właściciel budynku wypowiedział jej stosunek najmu lokalu mieszkalnego, ze skutkiem na dzień [...] października 2011 r., a pismo jest z dnia [...] lipca 2013 r. - kiedy nie powinna już przebywać w budynku przy ul. [...]. Obecnie budynku już nie ma, został zburzony dokładnie dwa miesiące po wydaniu uchwały nr [...].
Skarżąca zaznaczyła, że Zarząd Dzielnicy [...] pominął fakt wstąpienia przez nią w stosunek najmu z dniem [...] stycznia 2011 r., na podstawie art. 691 k.c., potwierdzony wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2011 r. oraz fakt otrzymania przez nią wypowiedzenia najmu lokalu z dnia [...] września 2011 r. Jej zdaniem, już w 2011 r., zostały spełnione warunki zawarte w art. 11 ust. 2 pkt 4 oraz art. 32 ustawy o ochronie praw lokatorów.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dzielnicy [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że po zapoznaniu się ze skargą nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany uchwały. Za chybiony organ uznał zarzut skarżącej naruszenia art. 32 ustawy o ochronie praw lokatorów. Z uwagi na fakt, że skarżąca nie zamieszkuje i nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu przynajmniej od dnia nabycia nieruchomości położonej przy ul. [...] przez spółkę B. Sp. z o.o., nie została spełniona przesłanka dotycząca używania lokalu, który wymaga opróżnienia.
Za niezasadny organ uznał również zarzut naruszenia § 6 ust. 1 pkt 1 i § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Organ podkreślił, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżąca nie zamieszkiwała i nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...], a ponadto jest współwłaścicielką nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. W takim przypadku, zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu Dzielnicy [...] z osobą posiadającą zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe stałoby w rażącej sprzeczności z zasadami racjonalnego gospodarowania rzeczonym zasobem.
Odnosząc się do podniesionych przez skarżącą zarzutów dot. naruszenia art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, organ wskazał, że przepis art. 4 ustawy został umieszczony przez ustawodawcę w rozdziale 1 ustawy, tj. przepisach ogólnych i ma na celu określenie zakresu spraw regulowanych ustawą i podmiotów, których ona dotyczy, dlatego nie może stanowić samodzielnej podstawy do podejmowania przez Zarząd Dzielnicy [...] konkretnych działań. Z kolei art. 21 ustawy dotyczy upoważnienia Rady [...] do ustalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy i również nie stanowi bezpośredniej podstawy rozstrzygnięć organów wykonawczych gminy.
Za niewłaściwy organ uznał zarzut skarżącej dot. naruszenia art. 7 i art. 70 k.p.a.
Podjęcie przez Zarząd Dzielnicy [...] skarżonej uchwały poprzedzone było wnikliwym zbadaniem stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i zasady racjonalnego gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniania na podstawie ww. kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) określił, iż uchwała Zarządu Dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego zasobu gminy, jest innym niż prawo miejscowe aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". NSA stwierdził ponadto, że jest to rozstrzygnięcie indywidualne, gdyż rozstrzyga, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy.
Zauważyć należy, że podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi uchwała Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...], która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe – reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia.
W stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "K.p.a.", co powoduje, że nie podlegają one kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowoadministracyjna takich uchwał dokonywana jest w trybie art. 147 § 2 P.p.s.a.
Zgodnie z treścią art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast, stosownie do przepisu art. 147 § 2 P.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym.
Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1521/12 (publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził nieważność § 4 pkt 1 we fragmencie "za zgodą właściciela" oraz § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał m.in., iż kategorie osób wymienionych w § 4 pkt 1 zaskarżonej uchwały zamieszkujące w lokalu "bez zgody właściciela", a także wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały, zostały w sposób nieuprawniony, z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), wykluczone z możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z zasobu [...]. Wykluczenie to nie znajduje podstaw w upoważnieniu ustawowym określonym w art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz art. 21 ust. 3 ww. ustawy. Zdaniem Sądu, w myśl przepisów ww. ustawy, niedopuszczalne jest wyłączenie z kręgu osób mogących ubiegać się o wynajem lokalu z zasobu [...] osób wymienionych w § 6 ust. 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały. Rada miasta nie mogła postanowić, że odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, gdyż norma taka jest równoznaczna z modyfikacją znaczenia pojęcia niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych z art. 4 ust. 2 ustawy. Analogicznie Sąd ocenił zapis zawarty w § 6 ust. 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały stanowiący, że odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkania dokonali zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, a także, gdy osoby te rozporządziły pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części. Sąd wskazał, iż posiadanie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nie rozstrzyga jednoznacznie o braku po stronie zainteresowanego przesłanki niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, a także, że może zaistnieć sytuacja, gdy właściciel lokalu mieszkalnego, zmuszony trudną sytuacją materialną, przeniósł własność lokalu na inną osobę, pozostając jednocześnie bez środków na zaspokojenie swoich potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zakwestionowane uregulowania istotnie naruszają prawo i przekraczają normy kompetencyjne wynikające z art. 21 ust. 3 w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, co uzasadniało stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 128/13 (publ.: jw.) oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w pełni podzielając stanowisko i ocenę prawną Sądu I instancji oraz potwierdzając zasadność wywodu, iż uchwała Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy w zakwestionowanej części w sposób istotny narusza prawo.
Powyższe rozstrzygnięcia mają istotne znaczenie dla niniejszej sprawy. Odmowne załatwienie wniosku skarżącej - jak wskazano w treści zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. - wynika wprost z zastosowania przez organ kryteriów przyjętych w zakwestionowanym przez Sąd przepisie § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.
Uznać zatem należy, że zaskarżona uchwała, co do istoty rozstrzygnięcia, została oparta na przepisie prawa miejscowego w sposób istotny naruszający prawo, który został wyeliminowany z obrotu prawnego wymienionymi wyżej wyrokami sądów administracyjnych. Powyższa okoliczność przesądza o tym, że zaskarżona uchwała - jako oparta na nieważnym przepisie § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady m.st. Warszawy Nr LVIII/1751/2009 - automatycznie dotknięta jest nieważnością.
Niezależnie od przyczyny, o jakiej mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 pow. uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., organ wskazał jeszcze na okoliczność, że skarżąca nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w [...].
Wskazać należy, że zgodnie z § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr LVI11/1751/2009 Rady m.st. Warszawy, przy rozpatrywaniu wniosków osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu należy poddać wnikliwej analizie zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkania w lokalu, za zgodą właściciela. Jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy, organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania, a stanowisko swoje wyraził jedynie w oparciu o uzyskane od właściciela budynku przy ul. [....], firmę B. Sp. z o.o., pismo z dnia [...] lipca 2013 r., z którego wynika, że wg posiadanej przez spółkę wiedzy nie zamieszkuje ona w lokalu nr [...] przy ul. [...].
Ponadto na dzień [...] lipca 2013 r., budynek był wyłączony z użytkowania, a we wrześniu 2011 r. właściciel budynku wypowiedział skarżącej stosunek najmu lokalu mieszkalnego, ze skutkiem na dzień [...] października 2011 r., a pismo jest z dnia [...] lipca 2013 r. Zgodzić się zatem należy ze skarżącą, że w tym okresie nie powinna już przebywać w budynku przy ul. [...].
Biorąc zatem pod uwagę powyższe nie sposób zaakceptować odmowy pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej z uwagi na tak wybiórczą ocenę i niewystarczającą argumentację podjętej odmowy.
Dokonana w niniejszej sprawie przez Zarząd Dzielnicy [...] analiza wniosku skarżącej i złożonych w postępowaniu dokumentów, nie została przeprowadzona wnikliwie wg wytycznych zawartych w § 22 powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., a przez to zaskarżona uchwała odmowna narusza ust. 2 wskazanego paragrafu i jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawa.
Zaznaczyć należy, że od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku upłynął rok. Przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.), wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały, z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem.
Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ zobligowany będzie poddać wnikliwej analizie sytuację skarżącej.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej uchwały Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło