II SA/Wa 1944/09
WyrokWSA w Warszawie2010-02-23
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do służby i wypłatę zaległego uposażenia, jeśli rozkaz o zwolnieniu ze służby wojskowej nie wszedł do obrotu prawnego, a przepisy dotyczące właściwości organów uległy zmianie?Ratio decidendi
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o dopuszczenie do służby i wypłatę zaległego uposażenia, ponieważ z dniem 1 stycznia 2002 r. utracił kompetencje w sprawach dotyczących stosunku służbowego żołnierzy zawodowych na skutek zmiany przepisów. Nawet jeśli rozkaz o zwolnieniu ze służby nie wszedł do obrotu prawnego, brak właściwości rzeczowej organu w dacie złożenia wniosku jest decydujący. Właściwym organem jest Minister Obrony Narodowej.Stan faktyczny
W. K., zwolniony ze służby wojskowej rozkazem personalnym z 1991 r., bezskutecznie dochodził stwierdzenia nieważności tego rozkazu przez różne organy i sądy administracyjne. Po wyrokach sądów wskazujących na brak doręczenia rozkazu, W. K. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) o dopuszczenie do służby i wypłatę uposażenia. MSWiA uznał się za niewłaściwy i przekazał sprawę Ministrowi Obrony Narodowej (MON), co zostało utrzymane w mocy postanowieniem MSWiA. W. K. zaskarżył to postanowienie, argumentując, że nadal jest żołnierzem zawodowym i MSWiA jest właściwym organem.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Agnieszka Żak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku o dopuszczenie do służby i wypłatę uposażenia oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] , w związku z rozformowaniem Wojsk Ochrony Pogranicza i niewyrażeniem przez W. K. zgody na podjęcie służby w Straży Granicznej, zwolnił wymienionego z zawodowej służby wojskowej.
W dniu 31 grudnia 2003 r. W. K. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności opisanego wyżej rozkazu personalnego.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozkazu personalnego, a następnie, po rozpatrzeniu wniosku oficera o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie, uznając się za organ niewłaściwy w sprawach wynikających ze stosunku służbowego żołnierzy zawodowych na skutek utraty właściwości w tym przedmiocie z dniem 31 grudnia 2001 r. Decyzja nr [...] stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 701/04 oddalił skargę.
Wobec powyższego W. K. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1991 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej, który decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] , utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozkazu personalnego Ministra Spraw Wewnętrznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi W. K. na powyższą decyzję, wyrokiem z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1086/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Zdaniem Sądu organ wobec braku dowodu doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] winien był odmówić wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Rozpoznając ponownie wniosek W. K. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 1991 r. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2007 r. Opisana decyzja stała się przedmiotem skargi W. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 313/08 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż rozkaz Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1991 r. nie został doręczony skarżącemu, a tym samym nie wszedł do obrotu prawnego. Na skutek skargi kasacyjnej, sprawę rozpoznał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1198/08 oddalił skargę kasacyjną.
W dniu 14 lipca 2009 r. W. K., powołując się na wskazane wyżej wyroki sądów administracyjnych, zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o dopuszczenie do służby i wypłatę zaległego uposażenia.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznając się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia wniosku, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] przekazał sprawę Ministrowi Obrony Narodowej, a następnie po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu wskazał, iż art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów, oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1800) uchylił art. 108 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) pozbawiając tym samym z dniem 1 stycznia 2002 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji uprawnień organu wojskowego, właściwego w sprawach wynikających ze stosunku służbowego żołnierzy zawodowych. W tym stanie rzeczy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie posiada umocowania do dokonywania jakichkolwiek rozstrzygnięć w sprawach żołnierzy zawodowych. Organ zaznaczył, że likwidacji uległy wszelkie jednostki organizacyjne i stanowiska w resorcie spraw wewnętrznych, na których mogliby pełnić służbę żołnierze zawodowi. Podkreślono, iż utratę uprawnień ministra właściwego do spraw wewnętrznych w stosunku do spraw żołnierzy zawodowych potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargi wniesione przez W.K.
Postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r. stało się przedmiotem skargi W. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] sierpnia 2009 r. i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podał, iż wobec stwierdzenia przez sądy administracyjne, że rozkaz Ministra Spraw Wewnętrznych o zwolnieniu go ze służby nie wszedł do obrotu prawnego, nadal jest żołnierzem zawodowym pozostającym w służbie. Ponieważ od dnia powołania do służby pozostawał w podległości służbowej MSW to obecnie jedynym organem właściwym do dopuszczenia go do dalszego pełnienia tej służby jest następca prawny MSW, tj. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wspomniany przepis nakłada na organ administracji obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, chroniąc w ten sposób stronę przed skutkami nieznajomości prawa w zakresie m.in. formułowania żądań i kierowania ich do właściwych organów.
Stosownie do treści art. 20 kpa właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. Przepisy regulujące tę właściwość są zawarte w ustawach o charakterze materialnoprawnym.
W niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo przyjął, iż nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie dopuszczenia W. K. do służby i wypłaty zaległego uposażenia.
Z akt sprawy wynika, że W. K. był żołnierzem zawodowym pełniącym służbę w podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji [...] Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. Należy mieć jednak na uwadze, iż na podstawie art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 1800) z dniem 1 stycznia 2002 r. skreślony został przepis art. 108 ustawy z dnia 30 czerwca 1997 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55), który stanowił dotychczas podstawę prawną wykonywania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przewidzianych w ustawie uprawnień Ministra Obrony Narodowej, w stosunku do żołnierzy zawodowych pełniących służbę w podporządkowanych mu jednostkach oraz do kandydatów na żołnierzy zawodowych kształconych w nadzorowanych przez niego szkołach.
Powyższe oznacza, iż od dnia 1 stycznia 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie jest organem właściwym rzeczowo w sprawach dotyczących stosunku służbowego żołnierzy zawodowych. Z tego względu stwierdzenie przez sądy administracyjne, iż decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie weszła do obrotu prawnego, pozostaje w niniejszej sprawie bez wpływu na właściwość rzeczową organu. Zasadnicze znaczenie ma bowiem fakt, iż w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o dopuszczenie do służby i wypłatę zaległego uposażenia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie posiadał już kompetencji do rozpoznania i rozstrzygania spraw dotyczących stosunku służbowego żołnierza zawodowego oraz przysługującego mu uposażenia i innych należności pieniężnych.
W świetle powyższego zasadnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wywiódł, że właściwym do rozpatrzenia wniosku W. K. jest Minister Obrony Narodowej. W tej sytuacji konieczne było przekazanie wniosku skarżącego do organu właściwego, a podstawę takiego przekazania stanowił art. 65 § 1 kpa.
W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło