II SA/Wa 1946/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-06-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu gminy informujące o podtrzymaniu wcześniejszej decyzji dotyczącej skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, a także odmowie zmiany lokalizacji tego lokalu, stanowi akt lub czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Pismo organu gminy informujące o podtrzymaniu wcześniejszej decyzji dotyczącej skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego oraz odmowie zmiany lokalizacji tego lokalu nie jest aktem lub czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 PPSA, skarga do sądu administracyjnego przysługuje na akty lub czynności wymienione w tym przepisie. Zaskarżone pismo nie rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w zasobie gminy, a jedynie informuje o podtrzymaniu wcześniejszej decyzji i odmowie zmiany lokalizacji lokalu socjalnego. W związku z tym skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżąca T.S. wniosła skargę na pismo Zarządu Dzielnicy z dnia [...] września 2017 r. dotyczące odpowiedzi na jej wniosek w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. Skarżąca domagała się uregulowania stanu prawnego zajmowanego przez nią lokalu i pozostawienia jej w nim. Wcześniej, wyrokiem eksmisyjnym, została zobowiązana do opuszczenia lokalu i przyznano jej prawo do lokalu socjalnego. Organ odmówił zmiany lokalizacji zaoferowanego lokalu socjalnego. Skarżąca zarzuciła również przewlekłe prowadzenie postępowania i przekroczenie uprawnień przez urzędnika.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 04 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi T.S. na pismo Zarządu Dzielnicy [...] m.[...] z dnia [..] września 2017 r. nr [..] w przedmiocie odpowiedzi na wniosek w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] postanawia - odrzucić skargę.
Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W.w W. [...] Wydział Cywilny nakazał opróżnienie i opuszczenie przez T. S. lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. P. [...] w W., z jednoczesnym przyznaniem ww. uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego. Sąd nakazał wstrzymanie w stosunku do T. S. wykonania opróżnienia lokalu do czasu złożenia przez. W. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. zaadresowanym do Urzędu Dzielnicy [...] T. S. wniosła o zawarcie z ww, umowy najmu lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. P. [...] w W.
W odpowiedzi na powyższe Zastępca Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] pismem z dnia [...] maja 2015 r. poinformował ww., że sprawa mieszkaniowa jest rozpatrywana, a o stanowisku organu strona zostanie powiadomiona odrębnym pismem.
Następnie pismem z dnia [...] października 2016 r. Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] poinformował stronę, że sprawa doboru odpowiedniego lokalu socjalnego dla ww. pozostaje w analizie, która nastąpi z uwzględnieniem dostarczonej przez stronę dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia i że wyrok orzekający eksmisję zostanie zrealizowany w sposób zgodny z obowiązującymi procedurami i racjonalną gospodarką lokalową W.
Pismem z dnia [...] października 2016 r. T. S. ponownie zwróciła się do Urzędu Dzielnicy [...] o rozpoznanie wniosku strony z dnia [...] kwietnia 2015 r.
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w sprawie skierowania do zawarcia umów najmu osób oczekujących na najem lokalu socjalnego w ramach realizacji wyroku eksmisyjnego, skierował T. S. do zawarcia umowy najmu położonego przy ul. W. [...] m. [...] w W.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] , działając zgodnie z ww. uchwałą, skierował
T. S. do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] położonego w budynku nr [...] przy ul. W. w W. na okres 6 miesięcy.
Po otrzymaniu przedmiotowego pisma T. S. pismem z dnia [...] lutego 2017 r. zwróciła się do Urzędu Dzielnicy [...] o zamianę lokalizacji zaoferowanego lokalu socjalnego, wnosząc o pozostawienie strony w Obecnie zajmowanym lokalu.
W odpowiedzi na powyższe Naczelnik Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], pismem z dnia [...] lutego 2017 r. poinformował stronę, że sprawa mieszkaniowa strony wymaga szczegółowego przeanalizowania, w związku z czym odpowiedź na pismo strony z [...] lutego 2017 r. zostanie udzielona w terminie późniejszym.
Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] w odpowiedzi na wystąpienie strony w sprawie zmiany oferty najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. W. [...] w W., wynajętego w ramach realizacji wyroku Sądu Rejonowego [...][...] Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...], nakazującego opróżnienie i opuszczenie lokalu nr [...] przy ul. P. w W., poinformował stronę, że organ nie może przychylić się do prośby strony oraz że podtrzymuje treść pisma Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., uznając je nadal za aktualne.
W odpowiedzi na powyższe pismo organu strona - pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. zwróciła się do Urzędu Dzielnicy [...] z wnioskiem o uregulowanie stanu prawnego zajmowanego przez stronę lokalu i pozostawienie strony w tym lokalu.
Odpowiadając na pismo strony z dnia [...] sierpnia 2017 r. Zastępca Burmistrza Dzielnicy [...] - pismem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] - poinformował T. S., że podtrzymuje treść pisma z dnia [...] czerwca 2017 r. Dodatkowo zaznaczono, że w ramach realizacji wyroku eksmisyjnego pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. strona została skierowana do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. W. [...] w W. Organ wyjaśnił stronie, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, lokalem socjalnym jest lokal nadający się do zamieszkania ze względu na wyposażenie i stan techniczny. Lokal socjalny może mieć niższy standard i powinien mieć łączną powierzchnię pokoju co najmniej 10 m2, jeżeli ma być zamieszkiwany przez jedną osobę. Lokal nr [...] przy ul. P. [...] w W. spełnia wymogi ustawowe przewidziane dla lokali socjalnych.
Strona otrzymała ww. pismo organu w dniu [...] września 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy).
Pismem z dnia [...] września 2017 r. strona ponowiła swoją prośbę o uregulowanie stanu prawnego do zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. P. [...].
Następnie pismem z dnia 23 października 2017 r., sprecyzowanym pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. T. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na: 1) pismo Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na wniosek w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. P. [...] m. [...] w W. oraz [...]) przewlekłe prowadzenie postępowania przez Zarząd Dzielnicy [...] w przedmiocie wniosku z dnia [...] kwietnia 2015 r. o zawarcie z ww. umowy najmu lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. P. [...] w W.
W ocenie skarżącej odmowa pozostawienia skarżącej w obecnie zajmowanym lokalu jest niezgodna z uchwałą nr LVI 11/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 09 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.).
Zdaniem skarżącej wniosek strony złożony w dniu [...] kwietnia 2015 r. w Wydziale Lokalowym Urzędu Dzielnicy [...] pozostaje bez odpowiedzi pomimo prowadzonego w tej sprawie postępowania.
Skarżąca dodatkowo zarzuciła urzędnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych Urzędu Dzielnicy [...] przekroczenie uprawnień poprzez odmowę w dniu [...] sierpnia 2016 r. zapoznania się przez stronę z aktami sprawy przedmiotowego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a w przypadku uznania przez Sąd, że skarga nie podlega odrzuceniu - o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zaskarżyła do Sądu pismo Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...], którym poinformowano | Skarżącą, że w ramach realizacji wyroku eksmisyjnego strona pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. została skierowana do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. W. [...] w W., który to lokal spełnia wymogi i ustawowe przewidziane dla lokali socjalnych. Organ poinformował jednocześnie stronę, że podtrzymuje treść pisma Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. stanowiącego odpowiedź na wystąpienie strony w sprawie zmiany oferty najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. W. [...] w W., wynajętego w ramach realizacji wyroku Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...], nakazującego opróżnienie i opuszczenie | lokalu nr [...] przy ul. P. [...] w W., że organ nie może przychylić się do prośby strony, oraz że podtrzymuje treść pisma Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., uznając je nadal za aktualne. | Wyjaśnić należy, iż ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
i przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: ppsa, w art. 3
§ 2 zawiera zamknięty katalog aktów i czynności, na które przysługuje skarga do sądu
administracyjnego, natomiast w § 3 tego artykułu znajduje się odesłanie do regulacji szczególnych, które przewidują drogę sądowoadministracyjną.
Kwestie związane z zawieraniem umów najmu lokali, od wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm.) poddane zostały instrumentom prawa cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ustawę tę z kolei zastąpiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), która jeszcze pełniej wspomnianą zasadę realizuje. Tworzenie warunków do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która - na zasadach przewidzianych w ustawie - zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach (art. 4 ust. 1 i 2 ustawy).
Na podstawie delegacji określonej w art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 , ustawy, Rada miasta stołecznego Warszawy podjęła w dniu 9 lipca 2009 r. uchwałę nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, która - jako prawo miejscowe - określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale, znajdujące się w dyspozycji Miasta.
Powyższa uchwała nr LVI11/1751/2009 określa tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu, w tym reguluje również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy opatrywaniu wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy {W tym przypadku dzielnicy miasta) realizuje zadania wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym przypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w /Uspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie, że wnioskodawca spełnia określone wymagania (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) - winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na /«warcie umowy najmu lokalu mieszkalnego.
W uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ.: ONSAi WSA V008/6/90), Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała ta, niebędąca decyzją administracyjną a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy pierwszy etap postępowania obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a jedynie charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być przyznana pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu i ten etap, z uwagi, że kończy go zawarcie umowy, ma już zdecydowanie charakter cywilnoprawny.
W rozpoznawanej sprawie uprawnienie skarżącej do lokalu socjalnego wynikało z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. Akt [...].
Sąd nakazał T. S. opróżnienie i wydanie Miastu [...] - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] lokal mieszkalny nr [...] usytuowany w budynku położonym przy ul. P. [...] w W.; ustalił, że T. S. ma prawo do otrzymania lokalu socjalnego; nakazał wstrzymanie w stosunku do T .S. wykonanie opróżnienie lokalu do czasu złożenia przez Miasto [...] oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. skarżąca wniosła o zawarcie z ww. umowy najmu lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. P. [...] w W.
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w sprawie skierowania do zawarcia umów najmu osób oczekujących na najem lokalu socjalnego w ramach realizacji wyroku eksmisyjnego, skierował T. S. do zawarcia umowy najmu lokalu położonego przy ul. W. [...] m. [...] w W.
W przedmiotowej sprawie wniosek strony skarżącej skierowany do władz Dzielnicy [...] nie dotyczył zatem zakwalifikowania jej do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy na ogólnie obowiązujących zasadach, o których mowa w ww. uchwale z 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08. Treścią żądania strony było skierowanie jej do zawarcia umowy najmu konkretnego lokalu, tj. lokalu nr [...] położonego w budynku przy ul. P. [...] w W.
Uchwałą z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] skierował stronę do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego położonego przy ul. W. [...] m. [...] w W.
Uchwała ta podjęta została na podstawie § 28 ust. 1 uchwały Rady m.st. Warszawy nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 09 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), który stanowi, że o skierowaniu danej osoby do zawarcia umowy najmu lokalu postanawia zarząd dzielnicy w drodze uchwały, z zastrzeżeniem, że jeśli od zakwalifikowania na listę lub ostatniej weryfikacji upłynęło więcej niż 6 miesięcy, Umieszczenie tej osoby na liście poddaje się weryfikacji uaktualniającej warunki uprawniające wnioskodawcę do zawarcia umowy najmu lokalu. W przypadku osób bezdomnych oraz osób wymienionych w § 5 ust. 2 pkt 4, zmiana miejsca pobytu na Obszarze Miasta nie może być przyczyną negatywnej weryfikacji.
Uchwała ta ma charakter cywilnoprawnej oferty. Wskazuje na to cywilnoprawna regulacja w art. 22-25 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Uchwała ta nie ma charakteru uchwały z zakresu administracji publicznej, w (07,umieniu art. 101 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) a zatem nie mieści się w katalogu spraw podległych kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 ppsa.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uczyniła jednak uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2016 i, nr [...], lecz pismo Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzi na wniosek w sprawie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego przy ul. P. [...] m. [...] w W., które również nie ma charakteru administracyjnoprawnego, ponieważ nie rozstrzyga o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Zaskarżone pismo jest pismem informującym skarżącą, że w ramach realizacji wyroku Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. Akt [...], uchwałą Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] , ww. została «kierowana do zawarcia umowy najmu położonego przy ul. W. [...] m. [...] w W. Poinformowano również skarżącą, że organ podtrzymuje treść pisma z dnia [...] czerwca 2017 r., którym poinformował skarżącą, le zmiana oferty najmu lokalu socjalnego nr [...] przy ul. W. [...] w W. na lokal nr [...] przy ul. P. [...] w W. nie jest możliwa. Nie można zatem poczytywać zawartych w nim stwierdzeń jako rozstrzygnięcia w wprawie, które podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
W związku z powyższym skarga wniesiona na tego rodzaju pismo, niemieszczące się w podanym wyżej zakresie, określonym przez art. 3 ppsa, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, fi podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło