II SA/Wa 1951/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - oddala skargę - W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Komendy Głównej Policji wpłynął wniosek K. J. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. o uznaniu za uzasadnione wezwanie K. J. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] i wyznaczającego dodatkowy terminu na jego rozpatrzenie. W motywach wniosku Skarżący, zarzucił Komendantowi Głównemu Policji naruszenie: - art. 19 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o Policji, na skutek wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem właściwości, - art. 7 Konstytucji w związku z art. 6, 7, 11, 104 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przez wydanie orzeczenia jednoinstancyjnego, na które nie przysługuje środek zaskarżenia,  - rażące naruszenie art. 37 § 2 w związku z art. 7 oraz art. 11 i 38 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, - podpisanie postanowienia [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. przez osobę nieuprawnioną. Rozpoznając powyższy wniosek Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. o uznaniu za uzasadnione wezwanie K. J. do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności w załatwieniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] i wyznaczającego dodatkowy terminu na jego rozpatrzenie. W uzasadnieniu podkreślił, iż pomimo, że wniosek o stwierdzenie nieważności został zaadresowany na Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, to organem właściwym do jego rozpatrzenia jest Komendant Główny Policji. Z utrwalonego orzecznictwa wynika bowiem, że Komendant Główny Policji jest traktowany jako minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 958/12, LEGALIS nr 777773, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 2372/11, LEGALIS nr 542942, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 932/11, LEGALIS nr 380320). Dodatkowo wskazał, że w świetle art. 5 § 2 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego przez ministra rozumie się także kierowników centralnych urzędów administracji rządowej podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez właściwego ministra. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o Policji jest centralnym organem administracji rządowej, podległym ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Przechodząc do kwestii zasadniczej - analizy wniosku K. J. w sprawie stwierdzenia nieważności - w pierwszej kolejności organ przystąpił do ustalenia dopuszczalność wszczęcia postępowania nieważnościowego w niniejszej sprawie. Bowiem samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia nie oznacza, iż postępowanie zostało wszczęte. Uruchamia to jedynie etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ustala, czy pod względem formalnoprawnym (podmiotowym lub przedmiotowym) taki wniosek kwalifikuje się do merytorycznego rozpoznania. Z przepisu art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że przepisy regulujące postępowanie nieważnościowe (art. 156-159 Kodeksu postępowania administracyjnego) mają zastosowanie tylko i wyłącznie do postanowień od których przysługuje zażalenie (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) oraz do postanowień, o których mowa w art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że do innych postanowień nie mają zastosowania przepisy regulujące postępowanie nieważnościowe. Z tego też względu, w ocenie Komendanta Głównego Policji niedopuszczalnym jest merytoryczne rozpatrzenie wniosku K. J. Brak jest bowiem podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania nadzwyczajnego na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do postanowienia Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., z uwagi na okoliczność, iż K. J. nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia ww. postanowienia. Dalej organ wyjaśnił, ze zgodnie zaś z art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania mogą mieć charakter podmiotowy - gdy osoba wnosząca nie ma legitymacji prawnej do żądania wszczęcia postępowania lub przedmiotowy - gdy brak jest przedmiotu postępowania. Brak przedmiotu postępowania może mieć miejsce m.in. gdy przepisy prawa nie dopuszczają możliwości wzruszenia aktu administracyjnego w trybach nadzwyczajnych. W ocenie Komendanta Głównego Policji taka sytuacja (brak przedmiotu) zachodzi w niniejszej sprawie. Jak już zostało wskazane wcześniej, art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego może mieć zastosowanie wyłącznie do postanowień, od których przysługuje prawo wniesienia zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) oraz do postanowień, o których mowa w art. 134 Kodeksu postępowania. Z uwagi zaś, iż postanowienie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. było niezaskarżalne, zgodnie z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego, w niniejszej sprawie nie może być wszczęte i prowadzone postępowanie nieważnościowe. W sytuacji tak poczynionego ustalenia bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje w ocenie organu zakres podnoszonych przez K. J. zarzutów. Jak wyjaśniono, powyższe zgodne jest ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1575/13, LEGALIS nr 1218579, zgodnie z którym postępowanie nadzwyczajne może być wszczęte jedynie w stosunku do rozstrzygnięć, które podlegają zaskarżeniu (...), bowiem w sytuacji gdy na rozstrzygnięcie nie przysługuje środek odwoławczy brak jest podstaw do prowadzenia postępowania nieważnościowego. K. J. wywiódł skargę do tut. Sądu od powyższego postanowienia albowiem jak stwierdził : "postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydano z naruszeniem zasady celowości art. 61 a kpa, próby wywodzenia możliwości wydawania orzeczeń administracyjnych po przeprowadzeniu jednoinstancyjnego postępowania wyjaśniającego w administracji, z naruszeniem konstytutywnej zasady jawności, oraz niezasadnym stanowiskiem organu, iż tak wydane orzeczenie wymykać się może jakiejkolwiek kontroli instancyjnej, czy sadowej, co jest sprzeczne z konstytutywna zasadą dwuinstancyjności, gdzie w drugiej instancji może występować sąd, oraz art. 45 ustawy zasadniczej, nakazującej kontrole sprawy w postępowaniu sądowym, oraz zaskarżone postanowienie jest wydanym z uchybieniem poprawnego i zgodnego z prawdą obiektywną uzasadnienia, które to okoliczności nie mogą być uzupełnione inaczej, niż poprzez ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie orzeczenia poprawnego do nakazów konstytutywnych". Skarżący wskazał również, iż "działając równocześnie w zakresie sprawy, zaskarżam postanowienie z dnia [...] grudnia.2016 roku numer [...], którego treść wskazuje na jego wydanie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, gdy tymczasem organ wydał je z naruszeniem zasady jawności, w zakresie wadliwej oceny okoliczności faktycznych i prawnych, nie jest właściwie uzasadnione, zatem nie spełnia konstytutywnych nakazów dla aktu administracyjnego określonych w ustawie kodeks postępowania administracyjnego i nie spełnia zakresu pełnego rozpoznania zakresu sprawy do organu wniesionego. Dlatego tez w tym zakresie da się wywieść wady prawne orzeczenia uniemożliwiające jego byt prawny, spełnienie konstytutywnych wymagań dla aktu organu prawa i po właściwie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, czy dowodowym, co winno skutkować jego wyeliminowaniem z obiegu prawnego i przekazaniem sprawy skarżonemu organowi celem ponownego i właściwego rozpoznania, oraz wydania poprawnego prawnie rozstrzygnięcia". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ono prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ nie naruszył przepisów obowiązującego prawa przy wydawaniu skarżonego postanowienia. Analiza treści badanego aktu doprowadziła tut. Sąd do konkluzji, iż jest on poprawny. Organ prawidłowo, przed przystąpieniem do merytorycznej oceny wniosku o stwierdzenie nieważności, podjął się oceny dopuszczalności samego wniosku. Takie postępowanie organu pozostawało w zgodności zarówno z propedeutyką działania organów administracji jak również z przepisami procesowymi zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dokonując powyższej oceny organ poprawnie odwołał się do treści przepisu art.126 K.p.a. jak tez poprawnie odczytał jego treść stwierdzając, ze przepisy regulujące postępowanie nieważnościowe, znajdują zastosowanie wyłącznie do tych postanowień, od których przysługuje zażalenie. W ocenie tut. Sądu organ wyraził także prawidłowy pogląd, iż na postanowienie Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., K. J. nie przysługiwał żaden środek zaskarżenia, co w konsekwencji sprawiło, że w odniesieniu do tego rozstrzygnięcia nie znajdują też zastosowania przepisy art.156 K.p.a. Stosownie do powyższej konstatacji, organ konsekwentnie wydał skarżone orzeczenie stwierdzając poprawnie brak przedmiotu postępowania, która to okoliczność ma miejsce m.in. gdy przepisy prawa nie dopuszczają możliwości wzruszenia aktu administracyjnego w trybach nadzwyczajnych. W świetle powyższego zaskarżone postanowienie, jako odpowiadające prawu, a także jako wydane przez właściwy organ, nie mogło zostać uchylone przez tut. Sąd. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Na marginesie wyjaśnić należało skarżącemu, iż w niniejszym postępowaniu Sąd administracyjny – wbrew żądaniu skargi - nie mógł zajmować się badaniem innego aktu wydanego przez organ, niż skarżone postanowienie. Zakres sprawy administracyjnej wyznacza bowiem przedmiot zaskarżenia. Skoro zaś przedmiotem tym było w niniejszej sprawie postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2017 r. to badanie wskazanego w skardze innego rozstrzygnięcia wykraczałoby poza zakres badanej sprawy.