II SA/Wa 1966/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. T. z dnia 21 lipca 2010 r. o wyłączenie sędziego Ewy Pisuli Dąbrowskiej oraz sędziego Andrzeja Góraja w sprawie ze skargi Z. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie ze służby w Policji postanawia - odrzucić wniosek - Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1966/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 209 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie ze służby w Policji. W piśmie z dnia 21 lipca 2010 r., sporządzonym osobiście przez skarżącego, zatytułowanym "skarga kasacyjna", uzupełnionym następnie pismem z dnia 30 lipca 2010 r. oraz sprecyzowanym pismem z dnia 10 sierpnia 2010 r., skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego Ewy Pisuli Dąbrowskiej oraz sędziego Andrzeja Góraja. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że wymienieni wyżej sędziowie podlegali wyłączeniu z mocy ustawy, tj. na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a ustawy 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zdaniem skarżącego sytuacja taka zachodzi albowiem sędziowie ci brali udział w wydaniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1345/09, na podstawie niemal identycznego stanu faktycznego, tj. rozkazu nr [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 1986 r. i jego skutecznym doręczeniu. W piśmie z dnia 30 lipca 2010 r. skarżący dodatkowo wskazał, że art. 271 pkt 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje możliwość żądania wznowienia postępowania w przypadku, jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Zdaniem skarżącego konstrukcja tego przepisu wskazuje, że można domagać się wyłączenia również po wydaniu wyroku (w przeciwieństwie do art. 20 § 2 ustawy, który sugeruje, że domaganie się wyłączenia winno nastąpić najpóźniej podczas rozprawy), ale jeszcze przed jego uprawomocnieniem się. Ponadto w ocenie skarżącego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi winien istnieć przepis umożliwiający wystąpienie z żądaniem wyłączenia sędziego również po wydaniu wyroku, ale jeszcze przed jego uprawomocnieniem się i bez potrzeby wnoszenia skargi kasacyjnej, co zdaje się sugerować przepis art. 271 pkt tej ustawy. Zaistniała luka prawna uniemożliwia, jego zdaniem, wniesienie żądania wznowienia postępowania. Ponadto skarżący podniósł, że już na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. zasugerował Sądowi konieczność wyłączenia sędziego Ewy Pisuli Dąbrowskiej oraz sędziego Andrzeja Góraja. Wyjaśnił, że formalnego wniosku w tej kwestii nie zgłaszał, albowiem nie wiedział o wejściu w życie zaledwie kilka dni wcześniej pkt 6a w art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazał również, że w piśmie zatytułowanym "skarga kasacyjna", wniesionym w dniu 21 lipca 2010 r., tj. przed uprawomocnieniem się wyroku wydanego w jego sprawie, domagał się wyłączenia wskazanych wyżej sędziów. W dniu 5 października 2010 r. sędzia Andrzej Góraj złożył pisemne oświadczenie, że po jego stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyłączające go w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2459/04, oraz że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Oświadczenie o identycznej treści złożyła w dniu 7 października 2010 r. sędzia Ewa Pisula – Dąbrowska. Oświadczenia te znajdują się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej samej skargi (art. 18 § 2 i § 3 powołanej ustawy). Stosownie natomiast do art. 19 cytowanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy zauważyć, że instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1, § 3 oraz § 4 ustawy), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonych sędziów i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Wniosek o wyłączenie sędziego wnosi się w toku postępowania, ma on bowiem zagwarantować rozpoznanie sprawy przez bezstronny sąd. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało natomiast zakończone wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1966/09 oddalającym skargę Z. T. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o zwolnienie ze służby w Policji. W tej sytuacji stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie sędziego Ewy Pisuli Dąbrowskiej oraz sędziego Andrzeja Góraja jest niedopuszczalny. Zgłoszenie takiego wniosku nie ma bowiem na celu zagwarantowanie rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, a w istocie rzeczy zmierza do zmiany wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1966/09 (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OZ 845/06, z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt II OZ 627/08 oraz z dnia 13 listopada 2009 r. sygn. akt I OZ 1048/09 niepublikowane). Mając na uwadze treść przepisu art. 20 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma podstaw do żądania wyłączenia od orzekania sędziów w sprawie, która została już zakończona. Stąd też wniosek o wyłączenie sędziego Ewy Pisuli Dąbrowskiej oraz sędziego Andrzeja Góraja podlega odrzuceniu. Dodatkowo należy wskazać, że kwestia wyłączenia sędziego Ewy Pisuli –Dąbrowskiej oraz sędziego Andrzeja Góraja w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1966/09, jako przesłanki wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, będzie przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1288/10. W sprawie tej Sąd rozpozna skargę Z. T. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Wa 1966/09. Skarga ta oparta jest na podstawie wznowienia postępowania określonej w art. 271 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. na zarzucie, iż w sprawie tej orzekali sędziowie, którzy podlegali wyłączeniu z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.