II SA/Wa 1976/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant starszy specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącej D. K. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uchwałą z dnia [...] lipca 2023r. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania D. K.j do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu przywołano treść § 4, 5 i 7 ust.1 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Wskazano też, że strona zamieszkuje sama w lokalu udostępnionym jej do grudnia 2023r. przez znajomych. Lokal ten składa się z jednego pokoju z aneksem kuchennym. Ma powierzchnię mieszkalną 16,20 m2 a użytkową – 28.01m2. Organ ustalił też, że wnioskodawczyni jest osobą przewlekle chorą, cierpiącą na zwyrodnienie stawów i kręgosłupa, nadciśnienie, problemy urologiczne. Na zakończenie wskazano, że Komisja Mieszkaniowa pozytywnie zaopiniowała wniosek strony. Skargę do tut. Sądu wywiodła od powyższej uchwały D. K. zarzucając organowi brak uwzględnienia jej trudnej sytuacji mieszkaniowej. W uzasadnieniu skargi opisała to, jak przez lata kształtowała się jej sytuacja związana z mieszkaniem. Zwróciła uwagę na to, że właściciele mieszkania które jej użyczono, przebywają w nim od 4 do 5 razy w tygodniu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie należało podkreślić, że chwała objęta przedmiotową skargą, należy do kognicji sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca samą zasadność przyznania pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się więc jako dopuszczalna a także jako merytorycznie uzasadniona. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy uznać należało, że jej istota, sprowadzała się do oceny tego, czy organ ustalił i następnie ocenił stan faktyczny przez pryzmat przesłanek opisanych w ust. 4 § 7 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Powyższy przepis określa odstępstwa od warunków opisanych w par.7 ust.1 w/w uchwały (tj. od kryterium dochodowego i metrażowego). Nie budzi wątpliwości Sądu, iż przy rozpoznawaniu spraw, w trakcie którego organ odnosi się do kryteriów opisanych w ust. 1 § 7 omawianej regulacji, jego bezwzględnym obowiązkiem jest dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach przedmiotowych zakreślonych przepisami zarówno owego ust. 1 jak i ust. 4 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat powyższej normy prawnej. Oczywistym jest też to, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych (uczynionych na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie), jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego, oraz sposób dochodzenia do owych wniosków. Tylko bowiem znając motywy jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy, strona postępowania, a następnie sąd administracyjny rozpoznający ewentualną skargę, będą w stanie dokonać oceny poprawności samej uchwały. Tak więc tylko uzasadnienie uchwały zawierające zarówno ustalenia faktyczne, jak też ocenę faktów w granicach par.7 ust.1 i 4 omawianej regulacji prawnej, będzie mogło być uznane za poprawne i poddające się weryfikacji sądowej. Na marginesie dodania wymagało to, że w sytuacji podjęcia przez organ decyzji innej niż sugerowana przez Komisję Mieszkaniową, uzasadnienie uchwały winno zawierać wyjaśnienie powodów owego odmiennego załatwienia sprawy. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ nie podołał w/w ciążącym na nim obowiązkom. Pomimo tego, iż sam ustali fakt cierpienia skarżącej na przewlekłe choroby, w zasadzie zignorował ową kwestię. Nie dokonał jakiejkolwiek oceny tego faktu, przez pryzmat istnienia podstaw do zwolnienia zainteresowanej z kryterium metrażowego. Powyższe uchybienie organu, w realiach faktycznych niniejszej sprawy ma zaś zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie. Przywołana okoliczność przewlekłych chorób strony, mogła bowiem mieć wpływ na treść podejmowanej uchwały, gdyż co do zasady mogłaby stanowić podstawę do odstąpienia od stosowania przepisów dotyczących kryterium metrażowego. Brak zbadania przez organ omawianej problematyki sprawia więc, że skarżone rozstrzygnięcie jawi się jako przedwczesne. Gdyby bowiem (po wyczerpującym ustaleniu i zbadaniu stanu faktycznego) okazało się, iż wnioskodawczyni w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej – co nie dawałoby się pogodzić z zasadami współżycia społecznego – istniałaby możliwość pozytywnego dla skarżącej rozpoznania sprawy przez organ. Sąd nie znając jednakże motywów jakie kierowały organem przy ocenie okoliczności wyłączającej konieczność stosowania kryterium metrażowego, nie ma możliwości weryfikacji poprawności całego rozstrzygnięcia. Powyższe w ocenie tut. Sądu świadczy więc niezbicie o tym, iż organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy, że w odniesieniu do wnioskodawczyni, winny znaleźć zastosowanie wymogi opisane w § 7 ust.1 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Zwrócić należało też organowi uwagę na to, że § 32 ust.1 pkt 6 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] nakłada na organ obowiązek dokonania szczegółowej analizy m.in. warunków mieszkaniowych wnioskodawcy istniejących w poprzednich miejscach zamieszkania. Co oczywiste ustalenia w powyższym zakresie mogą umożliwić wszechstronną ocenę aktualnej sytuacji mieszkaniowej strony jak i możliwości realnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W realiach niniejszej sprawy ustalenia takie mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie biorąc pod uwagę okoliczności ustalone przez organ, a dotyczące braku stałego miejsca zamieszkania skarżącej. Przy badaniu potrzeb mieszkaniowych wnioskodawczyni nie sposób przecież abstrahować od tego, że w chwili obecnej strona korzysta jedynie z grzecznościowego i tylko okresowego użyczenia jej lokalu mieszkalnego przez znajomych. Tego typu możliwość zamieszkiwania w cudzym lokalu, nie ma w żadnym stopniu charakteru stałego a tym samym nie zapewnia stronie pewności co do realizacji jej podstawowego prawa człowieka jakim jest prawo do mieszkania. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisu § 7 ust.1 i 4 oraz § 32 uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, minął już jeden rok do dnia orzekania, to tym samym zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Stąd Sąd stwierdził, że do wydania skarżonej uchwały doszło z naruszeniem prawa. O kosztach orzeczono zgodnie z normą art.200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy, przez pryzmat przesłanek z przepisu § 7 ust.4 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] oraz do poprawnego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.