II SA/Wa 198/13
WyrokWSA w Warszawie2013-04-19
Skład orzekający: Joanna Kube, Iwona Dąbrowska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, po uwzględnieniu skargi kandydata na aplikację sędziowską lub prokuratorską przez sąd administracyjny, jest zobowiązany do przyjęcia kandydata na aplikację wskazaną przez niego, czy też może zastosować kryteria rankingowe i limity obowiązujące w roku, w którym kandydat ukończył aplikację ogólną?Ratio decidendi
Po uwzględnieniu skargi kandydata przez sąd administracyjny, organ jest zobowiązany do ponownego rozpoznania wniosku o przyjęcie na aplikację specjalistyczną. Rozpoznanie to powinno nastąpić z uwzględnieniem kryteriów i limitów obowiązujących w roku, w którym kandydat ukończył aplikację ogólną i złożył pierwotny wniosek. Organ ma prawo zastosować rankingową ocenę kandydatów, aby zapewnić sprawiedliwy i zgodny z prawem wybór, nawet jeśli oznacza to odmowę przyjęcia na aplikację wskazaną przez kandydata, o ile jego pozycja w rankingu na to nie pozwala.Stan faktyczny
Skarżący B. P. ukończył aplikację ogólną w 2010 r. i zajął 160. miejsce na liście klasyfikacyjnej, co uniemożliwiło mu przyjęcie na aplikację sędziowską lub prokuratorską z uwagi na limity. Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wcześniejszych decyzji odmawiających przyjęcia, Dyrektor KSSiP przyjął go na aplikację prokuratorską, a odmówił przyjęcia na sędziowską, stosując limity i ranking z 2010 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, domagając się przyjęcia na aplikację sędziowską, argumentując, że organ powinien zastosować limity z 2013 r. i że wybór aplikacji należy do niego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską - oddala skargę -
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz.157 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (dalej jako Dyrektor KSSiP) z dnia [...] października 2012 r. nr [...] o przyjęciu B. P. na aplikację prokuratorską i odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Sprawiedliwości podniósł, iż B. P. ukończył aplikację ogólną w dniu [...] listopada 2010 r. i na liście klasyfikacyjnej aplikantów, ogłoszonej dnia [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, został umieszczony na 160 miejscu. O kolejności miejsc na liście zadecydowała suma punktów, na którą złożyły się suma punktów uzyskanych przez aplikantów z zaliczonych sprawdzianów oraz łączna ocena przebiegu praktyk. Wystawiona przez patrona koordynatora łączna ocena stanowiła średnią arytmetyczną ocen przyznanych przez patronów poszczególnych praktyk.
B. P. w ustawowym terminie złożył wniosek o przyjęcie go na aplikację sędziowską lub na aplikację prokuratorską.
Minister Sprawiedliwości zarządzeniami z dnia 31 marca 2010 r. ustalił limit 75 miejsc na aplikacji sędziowskiej oraz taki sam limit na aplikacji prokuratorskiej. Dyrektor KSSiP decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] odmówił przyjęcia B. P. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską ponieważ na liście klasyfikacyjnej aplikantów zajął on miejsce poza wymienionymi limitami.
Minister Sprawiedliwości po rozpatrzeniu odwołania B. P., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 714/11 oddalił skargę strony.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną B.P. i wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470/12, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz obie poprzedzające go decyzje administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. nr 203, poz. 1192), należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich zaliczonych sprawdzianów i ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.
B. P. w piśmie z dnia [...] września 2012 r. podtrzymał swój wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Oświadczył także, że nadal spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 powołanej ustawy.
Dyrektor KSSiP decyzją z dnia [...] października 2012 r. orzekł o przyjęciu B. P. na aplikację prokuratorską, a odmówił przyjęcia go na aplikację sędziowską. Wskazał w uzasadnieniu decyzji, że pogląd prawny wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym powyżej wyroku jest wiążący dla Dyrektora w niniejszym postępowaniu, stąd konieczne stało się ustalenie miejsca, które B. P. mógłby zająć na liście klasyfikacyjnej aplikantów, gdyby została sporządzona zgodnie z takim rozumieniem art. 26 ust. 3 ww. ustawy. Przyjęcie na aplikację specjalistyczną na tym etapie postępowania, tj. po uchyleniu decyzji Dyrektora KSSiP przez sąd administracyjny, nadal uzależnione jest od spełnienia przez kandydata wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 28 ust. 1 i 2 tej ustawy. Oznacza to m.in. że kandydat musi legitymować się wystarczającą liczbą punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk w czasie trwania aplikacji ogólnej. Symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej opracowana dnia [...] kwietnia 2012 r. wykazała, że B. P. uzyskałby łącznie 110,5 punktów i zająłby 133 miejsce. W oparciu o tak skonstruowaną listę klasyfikacyjną oraz wnioski aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej złożone w trybie art. 28 ust. 1 ww. ustawy, zostały opracowane dwie listy kandydatów, którzy zostaliby przyjęci na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską. Na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach do 90 pozycji, natomiast na aplikację prokuratorską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy klasyfikacyjnej znalazły się na miejscach do 159 pozycji. Osiągnięta przez B. P. 133 pozycja na symulacji listy klasyfikacyjnej nie pozwoliła na umieszczenie go na opracowanej na potrzeby niniejszej sprawy liście kandydatów przyjętych na aplikację sędziowską natomiast pozwoliła na przyjęcie go na aplikację prokuratorską. Przyjęta metoda symulacji pozwoliła na porównanie wyników osiągniętych przez B. P. z wynikami innych aplikantów aplikacji ogólnej i na tej podstawie stwierdzono, że zająłby on pozycję pozwalającą na zakwalifikowanie się na aplikacji prokuratorskiej, ale nie na aplikacji sędziowskiej.
B. P. od powyższej decyzji wniósł odwołanie zaskarżając ją w zakresie, w jakim Dyrektor KSSiP odmówił przyjęcia go na aplikację sędziowską. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyjęcie go na aplikację sędziowską. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na tym, że z jego mocy organ nie jest obowiązany do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Zdaniem skarżącego organ I instancji obowiązany jest wydać niezwłocznie decyzję o przyjęciu danego aplikanta na tę aplikację, którą ów aplikant wskazywał w swoim piśmie. Podniósł, że symulacyjna lista klasyfikacyjna sporządzona przez Dyrektora KSSiP na potrzeby rozpoznania tej sprawy oparta została na błędnej metodologii, która kłóci się w tym zakresie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Minister Sprawiedliwości po dokonaniu ponownej analizy i oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że nie sposób zaaprobować stanowiska skarżącego, iż unormowanie zawarte w art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie przyznaje Dyrektorowi KSSiP uprawnienia do ponownego rozpoznawania sprawy, lecz nakłada na Dyrektora obowiązek wydania decyzji o przyjęciu aplikanta na aplikację specjalistyczną. Przepis art. 29 ust. 6 tej ustawy stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz "odpowiednio". Określenie "odpowiednio" oznacza więc stosowanie przepisu art. 23 ust. 4 powołanej powyżej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora KSSiP przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską, zawartych w art. 29 powołanej ustawy.
Minister Sprawiedliwości zwrócił uwagę, iż zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 ww. ustawy, Dyrektor KSSiP wydaje decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo na aplikację prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 tej ustawy, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na daną aplikację. "Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartych w art. 23 ust. 4 w ramach unormowań zawartych w art. 29 powołanej ustawy polega więc na tym, że Dyrektor KSSiP przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny) jest obowiązany do stworzenia listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 470/12. Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 tej ustawy nakazuje Dyrektorowi KSSiP (w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub na aplikację prokuratorska niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikacje specjalistyczne przewidzianych w art. 29, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje, z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów.
Biorąc zatem pod uwagę 133 miejsce B. P. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 powołanej ustawy, sporządzonej zgodnie z rozumieniem art. 26 ust. 3 tej ustawy przyjętym przez Naczelny Sąd Administracyjny, należało stwierdzić, iż decyzja wydana przez organ I instancji jest decyzją zasadną.
Minister Sprawiedliwości podkreślił, iż symulacyjna lista klasyfikacyjna absolwentów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej nie została sporządzona tylko w oparciu o sposób liczenia punktów zdobytych przez aplikantów ze wszystkich sprawdzianów i praktyk, ale również uwzględnia wnioski aplikantów pierwszego rocznika o przyjęcie na aplikacje specjalistyczne oraz limity przyjęć na te aplikacje ustalone zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 marca 2010 r. (Dz. Urz. MS nr 2, poz. 10 i 11). Może więc stanowić podstawę do ustalenia, czy osoba ubiegająca się o przyjęcie na aplikację specjalistyczną spełnia przesłankę związaną z zajmowaniem odpowiednio wysokiego miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów.
Organ odwoławczy podniósł także, że wbrew twierdzeniom skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, iż przy sporządzaniu listy klasyfikacyjnej aplikantów rocznika 2009/2010 Dyrektor KSSiP przyjął prawidłowy sposób sumowania punktów ze sprawdzianów zaliczonych, natomiast za nieprawidłowe uznano jedynie wystawianie średniej arytmetycznej ocen z odbytych 15 praktyk. Ponadto kwestionując prawidłowość sporządzenia symulacyjnej listy klasyfikacyjnej na potrzeby niniejszej sprawy, nieuzasadnione jest powoływanie się przez skarżącego na limit 100 miejsc na aplikacji sędziowskiej, wyznaczony przez Ministra Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 5 października 2012 r., ponieważ jak wskazuje § 1 tego zarządzenia nabór ten nastąpi dopiero w przyszłym roku.
Decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora KSSiP i stwierdzenie, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu, skarżący podniósł zarzut naruszenia:
1. art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że odpowiednie stosowanie regulacji z art. 23 ust. 4 tej ustawy (w ramach unormowań zawartych w art. 29 ust. 6) nakazuje Dyrektorowi KSSiP - przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia przez sąd administracyjny wcześniejszej decyzji o odmowie przyjęcia) - stworzenie symulacji listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora KSSiP wyroku NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470212, w sytuacji gdy:
a) sporządzenie przedmiotowej symulacji nie znajduje żadnego oparcia w przepisach powszechnie obowiązującego prawa;
b) prawidłowa wykładnia powołanych przepisów pozwala zrekonstruować na ich podstawie normę prawną, zawierającą zaadresowany do Dyrektora KSSiP nakaz wydania decyzji o przyjęciu na tę aplikację specjalistyczną, którą kandydat wskazał w swoim wniosku o kontynuowanie szkolenia (o ile kandydat ten spełnia kryteria wysłowione w art. 22 pkt 1-4 w zw. z art. 28 ust. 1 ww. ustawy), zaś stosowanie doń kryterium o którym mowa w art. 29 pkt 2 tej ustawy jest wyłączone, z uwagi na zaistniały wskutek upływu czasu brak możliwości sporządzenia przewidzianej w tym przepisie listy klasyfikacyjnej;
c) przyjmując nawet, że sporządzenie kwestionowanej symulacji było uzasadnione, to została ona sporządzona w sposób wadliwy, gdyż nie uwzględnia ocen uzyskanych przez aplikantów ze sprawdzianów wiedzy pisanych przez aplikantów w pierwszym terminie, a nakaz uwzględnienia tych ocen wynika z wiążącego organy administracji w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470/12, które to naruszenia były bezpośrednią przyczyną odmowy przyjęcia skarżącego na aplikację sędziowską, o którą strona wnosiła w swym wniosku z dnia [...] grudnia 2010 r., podtrzymanym następnie w piśmie z dnia [...] września 2012 r.;
2. art. 29 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w wyniku którego wydające zaskarżone decyzje organy administracji uwzględniły ustalone przez Ministra Sprawiedliwości w 2010 r. limity przyjęć na aplikacje specjalistyczne (75 miejsc na aplikację sędziowską i 75 miejsc na aplikację prokuratorską), podczas gdy w niniejszej sprawie mogą co najwyżej znaleźć zastosowanie limity miejsc ustalone zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości w sprawie ogłoszenia naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską w 2013 r. (100 miejsc na aplikację sędziowską i 50 miejsc na aplikację prokuratorską), co - uwzględniając przyjętą w symulacjach Dyrektora KSSiP kolejność - powinno skutkować uplasowaniem skarżącego na 96 miejscu spośród osób przyjętych na aplikację sędziowską, a w konsekwencji - wydaniem decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Nie budzi w niniejszej sprawie najmniejszej wątpliwości, iż skarżący ukończył aplikację ogólną w 2010 r. zajmując 160 pozycję na liście klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. nr 26, poz. 157 ze zm.). Skutkowało to zajęciem przez skarżącego pozycji poza limitami przyjęć na aplikacje specjalistyczne. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną B. P. i wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 470/12, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz obie decyzje w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącego na aplikację specjalistyczną (sądową i prokuratorską). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepis art. 26 ust. 3 zd. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. nr 203, poz. 1192), należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich zaliczonych sprawdzianów i ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Natomiast organy orzekające w sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonały błędnej wykładni powołanego przepisu.
Zgodnie z art. 29 ust. 6 ustawy o Karowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio. W analizowanym stanie faktycznym niewątpliwie została wyczerpana przesłanka uwzględnienia skargi, o której mowa ust. 5. Wobec tego w dalszym procedowaniu należy stosować odpowiednio przepis art. 23 ust. 4, przewidującego określony obowiązek organu przy aplikacji ogólnej, a mianowicie w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
W tym miejscu warto wskazać, iż odesłanie "wprost" oznacza, że wskazane przepisy stosuje się bez żadnych zmian w ich dyspozycji, a odesłanie "odpowiednio" oznacza dokonanie stosownych zmian tak, żeby występowała adekwatność co do charakteru i rodzaju sprawy. Innymi słowy mówiąc, stosowanie odpowiednie wymaga odpowiedniej i niezbędnej adaptacji danej normy prawa do zasadniczych celów procedowania i wynikających stąd różnic w stosunku do regulacji, które mają być zastosowane. Jak wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 stycznia 2001 r., przeniesienie danej normy poza macierzysty zakres regulacji odbywa się z założonym przez ustawodawcę dostosowaniem do drugiego zakresu odniesienia, dopuszczonym formułą "odpowiedniego" stosowania przepisu. Przy ustalaniu sposobu dostosowania normy w drugim zakresie odniesienia niezbędne staje się wykorzystanie zasad wykładni systemowej i funkcjonalnej, te zaś skłaniają do przyjęcia, że stosowanie normy w drugim zakresie odniesienia, chociaż "odpowiednie", powinno nastąpić w sposób najbardziej zbliżony do tego, w jakim funkcjonuje ona w pierwszym zakresie (sygn. akt I KZP 50/00, publik. OSNKW 2001, nr 3-4, poz. 16).
W praktyce oznacza to, że "odpowiedniość" dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie, do aplikacji specjalistycznej. Zatem sformułowanie "aplikację ogólną" w analizie wskazanych przepisów, zastępuje się określeniem "aplikację sędziowską albo prokuratorską". W konsekwencji Dyrektor KSSiP jest zobowiązany, bez żadnych dodatkowych wniosków ze strony kandydata, do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Zauważyć ponadto należy, że tryb ten różni się od "zwykłego" trybu kwalifikacyjnego chociażby i z tego powodu, że aplikacje te odbywają się zgodnie z indywidualnym programem szkolenia ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
Podkreślenia jednak wymaga, iż przepis art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 powołanej ustawy, formuje swoistego rodzaju nakaz przyjęcia kandydata (który ukończył aplikację ogólną i jego skarga na decyzję w przedmiocie przyjęcia na aplikację specjalistyczną została uwzględniona) na aplikację sądową lub prokuratorską, lecz nie reguluje w żaden sposób kryteriów przyjęcia na jedną z wymienionych aplikacji specjalistycznych.
Zredagowanie i skonstruowanie powyższych norm ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury rodzi szereg wątpliwości, jednak ich wykładnia nie może pozostawać w sprzeczności z normami konstytucyjnymi, w szczególność z zasadą Państwa praworządnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, o czym stanowi art. 2 Konstytucji RP oraz z zasadą równości wobec prawa – art. 32 Konstytucji RP. O ile zatem zasługuje na akceptację pogląd, że art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przy zastosowaniu językowej wykładni prawa, stanowi podstawę przyjęcia na jedną z aplikacji specjalistycznych, to w żaden sposób zgodzić się nie można z argumentacją skarżącego, iż wybór przedmiotowej aplikacji należy tylko i wyłącznie do kandydata. Gdyby przyjąć taki punkt widzenia za prawidłowy, wówczas Dyrektor KSSiP miałby obowiązek przyjęcia skarżącego na aplikację specjalistyczną cieszącą się zainteresowaniem aplikantów osiągających najlepsze wyniki kształcenia, chociaż skarżący takich wyników nie osiągał. Prowadziłoby to do skutków niemożliwych do pogodzenia z zasadą Państwa praworządnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości i równości wobec prawa. Także nie można pominąć, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym wypadku decyzja zgodna tylko z wolą strony byłaby decyzją dowolną, sprzeczną z zasadami postępowania administracyjnego.
W sytuacji, gdy ustawodawca posługuje się pojęciami nieostrymi, to na organie spoczywa obowiązek wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią. To organ wówczas dokonuje wyboru pewnych kryteriów, które bierze pod uwagę przy podejmowaniu decyzji, przy czym kierować się powinien rozwiązaniami najbardziej obiektywnymi, albowiem tylko takie realizują dyspozycję art. 7 k.p.a.
Respektując powyższe standardy Dyrektor KSSiP może dopuścić dowód z analizy porównawczej, poprzez stworzenie tzw. symulacyjnej listy klasyfikacyjnej, w oparciu o wskazówki zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że miejsce na liście determinowane jest wynikiem punktowym, co jest cechą relewantną, według której różnicuje się kandydatów. Jak wskazuje się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, naruszenie zasady równości następuje zarówno w sytuacji, gdy podmioty podobne ze względu na cechę relewantną traktowane są różnie, jak i wtedy, gdy podmioty różne z uwagi na tę cechę traktowane są podobnie (por. np. J. Oniszczuk, Równość – najpierwsza z zasad i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2004, s. 31-31). Przyjmując do stosowania brzmienie omawianych norm ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, proponowane przez skarżącego, doszłoby do sytuacji, w której podmioty różne (mające odmienną liczbę punktów) byłyby traktowane tak samo, a więc na aplikację sądową zostałaby przyjęta zarówno osoba, która osiągnęłaby najwyższą liczbę punktów, kwalifikującą ją do umieszczenia w danej rekrutacji na liście, jak również i ta, której skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości o nieprzyjęciu na aplikację prokuratorską lub sędziowską została uwzględniona przez sąd administracyjny.
W ocenie Sądu, przeprowadzenie przez organ symulacji listy klasyfikacyjnej po prawidłowym naliczeniu punktów, a następnie oparcie na niej swojego rozstrzygnięcia, nie może być poczytane jako godzące w powołane powyżej przepisy prawa materialnego. Skarżący na podstawie tych przepisów, został przyjęty na jedną z aplikacji specjalistycznej, której wybór został poprzedzony oceną porównawczą osiągnięć skarżącego na tle innych aplikantów. Zabieg taki służy praworządności, sanując właśnie negatywne skutki dotychczasowych błędów w postępowaniu, jak również świadczy o prawidłowym przeprowadzeniu przez organ ponownego postępowania dowodowego, stosownie do art. 7 k.p.a.
Z przeprowadzonej przez Sąd analizy akt sprawy wynika, że nawet przy założeniu najkorzystniejszej dla skarżącego hipotetycznej sytuacji, którą opisał w swej skardze, nie znalazłby się on na liście przyjętych na aplikację sądową. Wskazana przez skarżącego pozycja 96 na symulacyjnej liście klasyfikacyjnej, wobec przyjęć na tę aplikację do 90 miejsca, pozwalała umieścić skarżącego tylko na liście aplikantów przyjętych na aplikację prokuratorską. Zwrócić przy tym należy uwagę, że w wyniku prawidłowego wyliczenia punktów z aplikacji ogólnej, skarżący zmienił pozycję na liście z miejsca 160 na 133. W takiej sytuacji podzielenie stanowiska skarżącego prowadziłoby do naruszenia art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, jak również godziłoby w zasadę zaufania obywateli do organów Państwa w toku postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 8 k.p.a. Pamiętać bowiem należy, że relacja między osobami ubiegającymi się o przyjęcie na aplikację specjalistyczną ma charakter współuczestnictwa konkurencyjnego (por. A. Skóra, Współuczestnictwo w prawie administracyjnym, Warszawa 2009, s. 308-311). Wobec tego, to nie wybór strony, lecz rzetelna ocena osiągniętych wyników aplikanta powinna determinować, na którą z aplikacji specjalistycznych należy przyjąć wnioskodawcę.
W tym stanie rzeczy nie można skutecznie czynić organom orzekającym w sprawie zarzutu, iż przyjmując skarżącego na aplikację prokuratorską, przy jednoczesnej odmowie przyjęcia na aplikację sądową, naruszyły art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury.
Nie można także zgodzić się ze skarżącym, iż Dyrektor KSSiP posługując się tzw. symulacyjną listą przy podejmowaniu decyzji w sprawie naruszył art. 29 ust. 2 powołanej ustawy, poprzez uwzględnienie w swej ocenie limitów przyjęć na aplikacje specjalistyczne w roku 2010 r. (75 miejsc na aplikację sędziowską i 75 miejsc na aplikację prokuratorską), podczas gdy powinien przyjąć limity miejsc ustalone zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości w sprawie ogłoszenia naboru na aplikację sędziowską i prokuratorską w 2013 r. (100 miejsc na aplikację sędziowską i 50 miejsc na aplikację prokuratorską), co - uwzględniając przyjętą w symulacjach Dyrektora KSSiP kolejność - powinno skutkować uplasowaniem skarżącego na 96 miejscu spośród osób przyjętych na aplikację sędziowską, a w konsekwencji - wydaniem decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską.
Skarżący nie dostrzega, że w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 470/12 uchylił decyzję odmawiającą przyjęcia skarżącego na aplikacje specjalistyczne w 2010 r. Zatem po wyroku Sądu II instancji, sprawa trafiła do ponownego rozparzenia przez Dyrektora KSSiP i nie zmieniła swego charakteru. Dalej organ był zobligowany do podjęcia rozstrzygnięcia, co do zakwalifikowania skarżącego na aplikację specjalistyczną w naborze z 2010 r., choć podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 powołanej ustawy. Tym samym do oceny, na którą z aplikacji specjalistycznych należy przyjąć skarżącego, należało przyjąć kryteria i limity obowiązujące 2010 r., albowiem w dalszym ciągu postępowanie organu było determinowane wnioskiem strony z dnia [...] grudnia 2010 r. o przyjęcie na aplikację specjalistyczną złożonym po zakończeniu aplikacji ogólnej w 2010 r. Natomiast limity przyjęć na aplikacje specjalistyczne w roku 2013 nie mają jakiegokolwiek odniesienia do sprawy skarżącego, albowiem w niniejszym postępowaniu nie jest rozstrzygana sprawa przyjęcia skarżącego na aplikację specjalistyczną w roku 2013, lecz w roku 2010. Skład orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd przedstawiony w powołanym w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 910/12, iż lista klasyfikacyjna aplikantów ustalana jest zawsze na nowo po zakończeniu kolejnego rocznika aplikacji ogólnej, a zatem, aby pozycja na liście klasyfikacyjnej była odzwierciedleniem wyników osiągniętych przez poszczególnych aplikantów w czasie aplikacji ogólnej wszyscy aplikanci muszą mieć być na niej umieszczeni według tych samych zasad, obowiązujących w dniu jej konstruowania.
W takim stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty zawarte w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Dlatego też, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło