II SA/Wa 198/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu dodatku służbowego oddala skargę Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją z [...] listopada 2024 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. R., utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] marca 2023 r. nr [...] w sprawie przyznania dodatku służbowego przy zastosowaniu mnożnika kwoty obliczeniowej w wysokości 0,20, tj. w kwocie 300,00 zł od [...] lutego 2023 r. na czas zajmowania stanowiska dowódca grupy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że D. R.do Jednostki Wojskowej Nr [...] przybył [...] lutego 2022 r. i został wyznaczony na stanowisko dowódca grupy ([...]) obejmując obowiązki służbowe na ww. stanowisku [...] lutego 2022 r., co zostało potwierdzone w rozkazie dziennym Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] lutego 2022 r. W związku z powyższym Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] przyznał D. R. od [...] lutego 2022 r. dodatek służbowy w wysokości 0,10 mnożnika kwoty obliczeniowej, tj. w kwocie 150,00 zł, a następnie od [...] lutego 2023 r. decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...] przyznał dodatek przy zastosowaniu mnożnika kwoty obliczeniowej w wysokości 0,20 to jest w kwocie 300,00 zł. Przedmiotowy dodatek przyznano stronie na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 , z późn. zm.), tj. art. 439 ust. 1 pkt 2, ust.4, ust. 6, art. 470 ust. 1, ust. 3 oraz § 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (decyzja Nr [...]) oraz § 27 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (decyzja Nr [...]) – Dz. U. z 2023 r. poz. 149 ze zm. Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając zapisy powołanego wyżej rozporządzenia Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] marca 2023 r. wskazując, że D. R. nie spełniał warunków gwarantujących przyznanie prawa do dodatku służbowego z tytułu zajmowania stanowiska służbowego dowódcy grupy (grupa [...]). W uzasadnieniu powyższej decyzji Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], w celu sprawdzenia czy na zajmowanym przez stronę stanowisku przysługiwał przedmiotowy dodatek, szczegółowo przeanalizował rozstrzygnięcia, na podstawie których żołnierz został na stanowisko wyznaczony i objął na nim obowiązki, są to: rozkaz personalny Nr [...] Dowódcy [...] Flotylli [...] z [...] stycznia 2022 r. oraz rozkaz dzienny nr [...] Dowódcy jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] lutego 2022 r. Rozkazem Personalnym Nr [...] Dowódcy [...] Flotylli [...] z [...] stycznia 2022 r. żołnierz został zwolniony z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego Zastępca Dowódcy Grupy [...] i [...] lutego 2022 r. wyznaczony na stanowisko służbowe Dowódca Grupy [...] o specjalności wojskowej [...], tj. w korpusie osobowym marynarki wojennej (24), w grupie osobowej działań nurkowych (F), w specjalności nurkowej działania minerskie/nurkowie działania inżynieryjne (02/01) - zgodnie z załącznikiem do obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 sierpnia 2021 r. w sprawie korpusów osobowych, grup osobowych i specjalności wojskowych żołnierzy w czynnej służbie wojskowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1610). Również w rozkazie dziennym Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] lutego 2022 r. wskazane jest stanowisko, na którym żołnierz [...] lutego 2022 r. objął obowiązki służbowe: "Dowódca Grupy [...]". Zdaniem organu odwoławczego uprawnienia do dodatku służbowego określonego w § 27 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych, obowiązującym w dniu przyznania przedmiotowego dodatku, mogą nabywać wyłącznie żołnierze zawodowi, którzy zostali wyznaczeni na stanowiska służbowe: dowódcy kompanii, dowódcy baterii, dowódcy klucza, dowódcy szwadronu, dowódcy grupy pomocniczych jednostek pływających lub dowódcy grupy ratownictwa morskiego albo dowódcy okrętu III lub IV rangi. Nie można zatem przyznać dodatku służbowego w związku z zajmowaniem stanowiska dowódca grupy (grupa [...]), ponieważ stanowisko to nie jest zgodne ze stanowiskiem służbowym wskazanym w treści § 27 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia, które określa stanowiska służbowe uprawniające do otrzymania przedmiotowego dodatku. W związku z powyższym organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że decyzja wydana w przedmiocie przyznania D. R. dodatku służbowego została wydana bez podstawy prawnej i jako taka jest obarczona wadą nieważności. Przesłanka ta ma charakter niedookreślony i w związku z tym w orzecznictwie prezentowane są różne stanowiska i koncepcje określające jak należy rozumieć powyższe określenie. Przedstawiona przez skarżącego w odwołaniu analiza tego pojęcia nie jest wszechstronna i nie wyczerpuje wszystkich kwalifikowanych przypadków dotyczących art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., bowiem zgodnie z poglądem powszechnie przyjętym w judykaturze przez pojęcie decyzji wydanej bez podstawy prawnej należy rozumieć między innymi decyzję wydaną poza zakresem regulacji prawnej. Jak słusznie wskazuje E. S. powyższa sytuacja może być w szczególności "następstwem błędu subsumcji, poprzez zastosowanie przepisu do ewidentnie odmiennego stanu faktycznego niż abstrakcyjny stan prawny określony w normie prawnej, co z kolei musi skutkować wadliwym dla danej sprawy ustaleniem konsekwencji prawnych". Powyższe znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyraził stanowisko, zgodnie z którym za decyzje wydane bez podstawy prawnej należy uznać m.in. decyzje wydane na podstawie przepisów prawa materialnego, które nie mogą mieć zastosowania w danej sprawie. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 458/09 stwierdził, że "zastosowanie przepisu prawa do stanu faktycznego niezapisanego w przepisie prawa stanowi rażące naruszenie prawa". Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych wskazał, że w systemie prawnym (i w momencie wydawania decyzji) nie istniała materialnoprawna podstawa do przyznania dodatku służbowego dla żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym dowódcy grupy - dowódcy grupy [...]. Prawodawca enumeratywnie wymienił stanowiska służbowe, zajmowanie których uprawnia do otrzymywania przedmiotowego dodatku, przy czym katalog ten nie zawierał stanowiska służbowego, które zajmował skarżący w momencie wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie przyznania mu dodatku. W wyniku zastosowania w stosunku do D. R. § 27 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia zaistniał stosunek prawny, który nie mógł powstać na gruncie zawartych w tym przepisie przesłanek. W niniejszej sprawie zarówno ustalenia w zakresie stanu faktycznego, jak i wykładnia prawa materialnego zostały dokonane prawidłowo, a wadliwość przejawia się wyłącznie w zestawieniu stanu faktycznego ze stanem prawnym sprawy, co skutkowało rażącym błędem subsumpcji, a w konsekwencji wydaniem decyzji obarczonej wadą nieważności. Z § 27 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia wynika, że może on stanowić podstawę prawną do wydania decyzji wyłącznie w stosunku do żołnierza zawodowego, zajmującego stanowisko dowódcy kompanii, baterii, klucza, szwadronu, grupy pomocniczych jednostek pływających lub grupy ratownictwa morskiego albo okrętu III lub IV rangi. Tym przepisie prawodawca wskazał konkretne stanowiska służbowe dotyczące żołnierzy Marynarki Wojennej (dowódca grupy pomocniczych jednostek pływających lub grupy ratownictwa morskiego albo okrętu III lub IV rangi) i jeżeli jego intencją byłoby objęcie obowiązywaniem normy prawnej wynikającej z powyższego przepisu również dowódców grupy nurków minerów to uwzględniłby takie stanowisko służbowe w przedmiotowej regulacji. Biorąc pod uwagę, że katalog podmiotów, którym przysługuje dodatek służbowy z tytułu zajmowania stanowiska służbowego jest katalogiem zamkniętym nie ma podstaw do przypisania normie prawnej szerszego zakresu niż to wynika z brzmienia przepisu. W ocenie organu odwoławczego zastosowanie niniejszego przepisu do żołnierzy zajmujących stanowiska służbowe inne niż określone w katalogu zamkniętym określonym w § 27 ust. 1 pkt 2 powoduje, że decyzja taka, jako wydana bez postawy prawnej, jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z czym należało ją wyeliminować z obrotu prawnego. Zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na możliwość zastosowania w sprawie D. R. treści § 27 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, tym samym sformułowane przez organ wyższego stopnia rozstrzygnięcie z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] stwierdzające nieważność decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] marca 2023 r. nr [...] w żaden sposób nie czyni wydanej decyzji wadliwą, co powoduje konieczność utrzymania w mocy decyzji z [...] sierpnia 2024 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. R. zakwestionował decyzję z [...] listopada 2024 r. i wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., tj. wydania decyzji z rażącym naruszenie prawa, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1. art. 2 i art. 32 Konstytucji RP poprzez nierówne traktowanie na tle innych osób uprawnionych do dodatków specjalnych o charakterze stałym, 2. art. 6, art. 7, art. 8 K.p.a. oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy, nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że przedmiotowa decyzja nie została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, 3. art. 107 ust. 1 i 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez niezastosowanie wyrażające się brakiem wszystkich prawem przepisanych elementów decyzji administracyjnej, w szczególności należytego uzasadnienia faktycznego, 4. art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. przez błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, 5. § 27 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia żołnierzy zawodowych, co skutkowało wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżący wskazał, że przedmiotowy dodatek służbowy został przyznany zgodnie z utrwaloną w ramach [...] Flotylli [...] ([...] F[...]) praktyką. Jest on przyznawany od kilku lat i jest nadal pobierany przez żołnierzy, gdzie nazwa stanowiska nie jest tożsama z wykazem określonym w rozporządzeniu. Dodatek był i jest pobierany przez Dowódcę Grupy [...] oraz przez Szefa Grupy - w ramach [...] F[...]. Dodatek pobierany był również w [...]j Grupie Ratowniczej ([...] Flotylla [...]), na stanowisku dowódcy grupy. Jeśli do chwili obecnej ten sam dodatek jest pobierany przez żołnierzy to wydaje się, iż organ uznaje, że decyzja była zasadna i oparta na przepisach obowiązującego prawa. Żołnierze, którzy zakończyli zawodową służbę wojskową na przestrzeni ostatnich trzech lat pobierali ten dodatek, który został wliczony do świadczenia emerytalnego. Istotnym jest, że Dowódca JW Nr [...] przyznał przedmiotowy dodatek z urzędu, skarżący nie wystąpił w tym zakresie z żadnym wnioskiem. Wydaje się, że ustawodawca nie miał zamiaru dyskredytować dowódców innych pododdziałów. W Siłach Zbrojnych RP są tylko dwie Grupy [...] i być może dlatego takie stanowisko dowódcze nie zostało przywołane w rozporządzeniu. Organ wydając decyzję kierował się faktem pełnienia przez niego służby na stanowisku dowódczym podległym bezpośrednio dowódcy dywizjonu oraz faktycznym zakresem obowiązków służbowych wykonywanych na tym stanowisku, które są tożsame z obowiązkami dowódcy kompani. Grupa [...] traktowana jest jak kompania ze względu na liczebność (70 żołnierzy). Grupa [...] traktowana jest jak kompania przez organy kontrolujące w zakresie np. kontroli stanu jakościowego i ilościowego broni znajdującej się w magazynie broni. Grupa [...] jako pododdział wystawia odrębną służbę dyżurną, która jest zgodna z Regulaminem Ogólnym dla szczebla kompani. Zgodnie z wytycznymi przełożonych w Grupie [...] realizuje się formy oraz ocenę działalności szkoleniowo-metodycznej dla szczebla kompanii. Wydając decyzję o przyznaniu dodatku Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wziął pod rozwagę wszystkie wskazane czynniki. Skarżący podkreślił, że organ odwoławczy podjął jedynie rozważania w zakresie literalnego brzemienia przepisu rozporządzenia, natomiast nie wyjaśnił przyczyn wszczęcia postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji po kilku latach realizowania wypłaty dodatku. Wydaje się, że organy obu instancji miały wątpliwości, czy decyzja została wydana bez podstawy prawnej czy z rażącym naruszeniem prawa, gdyż stosują je zamiennie. Zaznaczył, że organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż został popełniony błąd w zakresie wydania decyzji. ąowołując się na wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Po 687/23, w którym stwierdzono, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji nie może służyć eliminacji błędnych działań organu, szczególnie w sytuacji, w której doszłoby do odebrania stronie uprawnień skarżący zwrócił uwagę, że nie można zaakceptować skutku decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu dodatku w przypadku zasady ochrony praw słusznie nabytych. Wyjaśnił, że dodatek służbowy został przyznany przez organ, co nie było wynikiem naruszenia przez skarżącego przepisów, lecz zdaniem organu błędem po jego stronie, który miał możliwość zweryfikowania stanu faktycznego i prawnego, gdyż dysponował niezbędnym materiałem dowodowym i dokonał oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Decyzja w przedmiocie dodatku służbowego nie ma wyłącznie uznaniowego charakteru. Zgodnie z treścią art. 439 ust. 1 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyny przyznanie tego świadczenia jest obowiązkiem organu wojskowego, a zatem decyzja ma charakter związany. Uznaniowy charakter ma natomiast decyzja organu w zakresie wysokości przyznanego dodatku służbowego, ponieważ prawodawca określił jedynie ramy, w których ma zawierać się wysokość dodatku służbowego. W konsekwencji, kontrola legalności decyzji w tym zakresie jest ograniczona. W ocenie skarżącego organ nie dokonał wszechstronnej analizy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określonych w art. 156 §1 pkt 2 K.p.a. W orzecznictwie sądowym przyjęty jest trafny pogląd, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jako przewidujące odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, nie mogą być interpretowane rozszerzające, a stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy organ ustali, że decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa (dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych wart. 156 § 1 K.p.a.). Nie wykluczając konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w takiej sprawie nie sposób jednak nie zauważyć, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wydania decyzji bez podstawy prawnej z reguły nie wymaga przeprowadzenia "szczególnie wnikliwego" postępowania dowodowego. Przeprowadzenie takiego postępowania może być konieczne, gdy istnieje wyraźny konflikt między obowiązkiem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych sprzecznych z prawem a uzasadnionymi interesami uczestników postępowania administracyjnego, działającymi w zaufaniu do organów państwa. Reasumując wskazał, że decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] marca 2023 r. nr [...] w sprawie przyznania dodatku służbowego przy zastosowaniu mnożnika kwoty bazowej w wysokości 0,20, to jest w kwocie 300 zł od [...] lutego 2023 r. na czas zajmowanego stanowiska dowódca grupy nie była obarczona wadą nieważności, gdyż została oparta na przepisie prawa materialnego. Należy rozróżnić sytuację wydania decyzji bez podstawy prawnej od niepowołania lub nieprawidłowego powołania podstawy prawnej w treści decyzji. Zjawiska te nie powinny być ze sobą utożsamiane, albowiem niewskazanie bądź niewłaściwe powołanie podstawy prawnej nie powoduje wydania decyzji bez podstawy prawnej, o ile formalnie istnieje podstawa prawna do wydania danej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] lutego 2025 r. skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wskazania, czy dodatek służbowy przyznany na stanowisku dowódca grupy jest pobierany przez dowódcę grupy i szefa grupy ([...]) w [...] Dywizjonie [...] oraz szefa grupy ([...]) w [...] Dywizjonie [...] w terminie od sierpnia 2024 r. do lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym obowiązującym w dacie jej wydania. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych powyżej kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem postępowania nadzorczego Dowódcy JW. Nr [...] stała się decyzja Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z [...] marca 2023 r. nr [...] przyznająca skarżącemu dodatek służbowy przy zastosowaniu mnożnika kwoty obliczeniowej w wysokości 0,20, tj. w kwocie 300,00 zł od [...] lutego 2023 r. na czas zajmowania stanowiska dowódca grupy. Dopatrując się ziszczenia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organy nadzorcze orzekające w sprawie zgodnie przyjęły, że w obowiązującym porządku prawnym, również na datę wydania kontrolowanej decyzji, nie istniała materialnoprawna podstawa do przyznania dodatku służbowego dla żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym zajmowanym przez skarżącego, tj. dowódcy grupy - dowódcy grupy [...]. W wyniku zastosowania w stosunku do skarżącego § 27 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 stycznia 2023 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 149) zaistniał stosunek prawny, który nie mógł powstać na gruncie zawartych w tym przepisie przesłanek. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją umożliwiającą usunięcie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Charakter tych wad wyliczonych enumeratywnie w art. 156 § 1 K.p.a. powoduje, że dotknięta nimi decyzja jest nieważna od chwili jej wydania ex tunc. Podstawę stwierdzenia nieważności m.in. stanowi jej wydanie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). W orzecznictwie dominuje pogląd, że do rażącego prawa dochodzi, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały NSA z 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 2/08). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu nieważnościowym nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym miejsce w postępowaniu zwykłym. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. Wobec treści art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), Sąd nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dodatkowych dowodów, wystąpienie do organu o udzielenie wyjaśnień i przeprowadzenie analizy porównawczej, co postulował skarżący w piśmie procesowym z [...] lutego 2025 r. Z tej też przyczyny nie jest trafny zarzut zawarty w skardze wskazujący na brak dostatecznego wyjaśnienia przez organ nadzorczy sprawy i naruszenie tym samym art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Kwestie przyznawania dodatku służbowego reguluje art. 439 ust. 1 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2022 r. poz. 655), z którego treści wynika, iż żołnierze zawodowi otrzymują dodatki do uposażenia zasadniczego, m.in. dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych. Decyzje w sprawie przyznania dodatku o charakterze stałym wydaje się na czas określony lub nieokreślony, nie dłuższy jednak niż czas pełnienia przez żołnierza zawodowego służby na stanowisku służbowym, z wyjątkiem: 1) decyzji wydawanej w sprawie przyznania dodatku za długoletnią służbę wojskową, którą wydaje się jednorazowo na okres pełnienia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej; 2) decyzji wydawanych w sprawie przyznania dodatków służbowego z tytułu pełnienia służby w określonych jednostkach wojskowych oraz motywacyjnego, które wydaje się na czas pełnienia służby w danej jednostce wojskowej (art. 439 ust. 6). Zgodnie zaś brzmieniem ust. 10 pkt 2 powołanego art., przy ustalaniu dodatku służbowego uwzględnia się kwalifikacje i wymagania psychofizyczne niezbędne do zajmowania określonych stanowisk służbowych oraz pełnienia służby w określonych jednostkach wojskowych. Minister Obrony Narodowej określił w drodze rozporządzenia stanowiska służbowe, których zajmowanie i jednostki wojskowe, w których pełnienie służby uprawniają do dodatku służbowego. Jak wynika z § 27 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 9 stycznia 2023 r., żołnierz zawodowy otrzymuje dodatek służbowy o charakterze stałym z tytułu zajmowania stanowiska służbowego, ustalony przy zastosowaniu mnożników kwoty bazowej: 1) dowódcy batalionu, dowódcy dywizjonu, dowódcy eskadry, dowódcy okrętu II rangi lub dowódcy grupy okrętów albo komendanta szkoły podoficerskiej - od 0,10 do 0,30; 2) dowódcy kompanii, dowódcy baterii, dowódcy klucza, dowódcy szwadronu, dowódcy grupy pomocniczych jednostek pływających lub dowódcy grupy ratownictwa morskiego albo dowódcy okrętu III lub IV rangi - od 0,05 do 0,20; 3) szefa pododdziału wymienionego w pkt 1 lub 2 albo bosmana okrętowego - od 0,03 do 0,05. Skarżący w dacie przyznania dodatku służbowego zajmował stanowisko dowódcy grupy (grupa [...]). Stanowisko to bezsprzecznie nie jest wymienione w § 27 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Ma rację skarżący twierdząc, że przyznanie żołnierzowi pełniącemu służbę na określonym stanowisku służbowym lub jednostce wojskowej jest obligatoryjne, zaś jedynie wysokość dodatku w ramach tzw. widełek mnożników kwoty bazowej stanowi element fakultatywny. Niemniej obowiązek przyznania przedmiotowego składnika uposażenia jest związany z pełnieniem służby tylko i wyłącznie na stanowisku służbowym lub w jednostce wojskowej ściśle ustalonej w przepisach powołanego rozporządzenia i jest to katalog enumeratywnie wymieniony, zamknięty. Dlatego też nie jest dopuszczalne porównywanie, jak też zrównywanie stanowisk służbowych, z uwagi na podległą dla danego stanowiska służbowego liczbę żołnierzy grupy odpowiadającej kompanii, czy też podobny zakres obowiązków przewidzianych dla grupy podległej bezpośrednio dowódcy dywizjonu i kompani, co postuluje skarżący. Prawodawca jasno i w niebudzący wątpliwości sposób wskazał stanowiska służbowe uprawniające do przedmiotowego dodatku, w zakresie grupy określił dowódców grupy: okrętów, pomocniczych jednostek pływających, ratownictwa morskiego. Analiza powyższych przepisów wskazuje, iż wolą prawodawcy było przyznanie rekompensaty pieniężnej (składnika uposażenia) za dowodzenie większymi jednostkami pododdziału (batalion, kompania, dywizja, eskadra) lub okrętów, grup okrętów lub jednostek pomocniczych, itp. Jak wynika z przeprowadzonej przez Dowódcę JW. Nr [...] analizy rozkazów personalnych i dziennych skarżący od [...] lutego 2022 r. pełnił służbę na stanowisku dowódcy grupy w korpusie osobowym marynarki wojennej, w grupie osobowej działań [...], w specjalności nurkowej działania [...]. Mając powyższe na uwadze nie sposób zakwestionować stanowiska organów orzekających, iż zajmowane przez skarżącego stanowisko służbowe nie zostało wymienione w § 27 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanego rozporządzenia. Wskazany przepis jest jasny, precyzyjny, jego odkodowanie nie wymaga zastosowania wykładni prawa. Ustalony stan faktyczny sprawy (stanowisko służbowe zajmowane przez skarżącego) nie obejmuje normy prawnej wyrażonej w powyższym przepisie. Zatem, zdaniem Sądu, objęta kontrolą nadzorczą decyzja przyznająca skarżącemu dodatek służbowy od [...] lutego 2023 r. została w istocie wydana z rażącym naruszeniem prawa, a nie jak przyjęły organy bez podstawy prawnej. W tym wypadku przepis materialnoprawny uprawniający do rozstrzygania decyzją administracyjna istnieje, lecz został w sposób oczywiście błędny zastosowany. Niemniej objęta kontrolą nadzorczą decyzja jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i organ nadzorczy prawidłowo stwierdził jej nieważność. Wskazać należy, iż przesłanki zawarte w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. maja nieostrych charakter, co powoduje, że granice pomiędzy nimi nie są wyraźne i nastręczają trudności interpretacyjnych. Pogląd zaprezentowany przez organ w zaskarżonej decyzji z powołaniem się na wyrok NSA o sygn. I OSK 458/09 jest tego dobitnym przykładem. Niemniej aktualnie komentatorzy zwracają uwagę, iż : "Z przeglądu orzecznictwa wynika, że rdzeń znaczenia pojęcia «decyzja wydana bez podstawy prawnej» jest jednoznaczny, bo albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne" (B. Adamiak, J. Borkowski [w:] Komentarz, 2024, komentarz do art. 156, pkt IV Charakterystyka przesłanek pozytywnych stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 1–7), nb 60). Zdaniem T. Kiełkowskiego odnosi się to do sytuacji, gdy decyzja nie odpowiada żadnemu normatywnemu wzorcowi decyzji i można to stwierdzić przez analizę jej samej oraz obowiązujących przepisów prawa, bez odwoływania się do sfery faktu. Mogą jednak o tym przesądzać także braki w sferze faktycznej, gdy opiera się ona na stanie faktycznym skrajnie odmiennym od tego, który warunkuje czynności jurysdykcyjne, a także w razie braku objętej jej hipotezą czynności konwencjonalnej czy oświadczenia potencjalnego adresata decyzji (T. Kiełkowski [w:] Komentarz, 2023 r., s. 1087). Pozostałe przypadki istotnego naruszenia podstawy prawnej winny być raczej kwalifikowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa (...)". W orzecznictwie dominuje pogląd, że rażące naruszenie prawa ma miejsce, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest w oczywisty sposób sprzeczne z wyraźnym i niebudzącym wątpliwości przepisem (por. uzasadnienie uchwały NSA z 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 2/08). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. W niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z sytuacją, gdy proste zestawienie treści decyzji pozostaje w sprzeczności z niebudzącą wątpliwości treścią przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Jakkolwiek przepisy dotyczące stwierdzania nieważności decyzji, jako stanowiące wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 K.p.a.), nie mogą być interpretowane rozszerzająco, to stwierdzenie oczywistego charakteru naruszenia normy prawa materialnego przez organ orzekający w sprawie, nie pozwala na uznanie, że nie miało miejsca rażące naruszenie prawa, którą to okoliczność organy nadzorcze prawidłowo stwierdziły. W ocenie Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył także art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 6-8 K.p.a. w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., gdyż w uzasadnieniu tej decyzji wskazano ustalony stan faktyczny i określono przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej. W związku z tym, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).