II SA/Wa 1983/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Joanna Kube Asesor WSA - Jacek Fronczyk Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant: - Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Dyrektor Generalny Służby Więziennej działając na podstawie art. 61 § 1 i 154 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek pana M. P. z dnia 31 marca 2005 r. w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. Dyrektora Zakładu Karnego Nr [..] w S. O.. W uzasadnieniu organ podniósł, że pan M. P. pismem z dnia 31 marca 2005 r. wniósł do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej o uchylenie lub zmianę w trybie art. 154 § 1 Kpa decyzji z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w O. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. Dyrektora Zakładu Karnego Nr [...] w S. O. w przedmiocie przyznania wnioskodawcy zwiększonego dodatku służbowego. Dyrektor Generalny Służby Więziennej poinformował pismem z dnia 21 kwietnia 2005r. stronę, iż wobec wniesienia przez nią skargi na w/w decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (sygn. akt II SA/Op. 121/04) i nie rozpatrzenie sprawy przez sąd nie można wszcząć konkurencyjnego w stosunku do postępowania sądowoadministracyjnego - postępowania administracyjnego. W dniu 7 czerwca 2005 r. pan M. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Generalnego Służby Więziennej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2005 r. (sygn. akt II SO/Wa 333/05). Wobec faktu, iż pan M. P. wcześniej żądał stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych decyzji o odmowie przyznania zwiększonej kwoty dodatku służbowego i z tych samych powodów organ odmówił rozpoznania jego wniosku, co wyrokiem z dnia 3 czerwca 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SAB/Wa 76/05) zostało uznane za bezczynność organu i niezałatwienie sprawy zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a w uzasadnieniu do wyroku stwierdzono, iż choć wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji nie może zostać rozpoznany merytorycznie ze względu na zawisłość sprawy przed sądem administracyjnym, to jednak nie wyklucza to załatwienia sprawy w trybie przepisów regulujących postępowanie administracyjne. W tej sytuacji, zdaniem organu, zaistniały przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W dniu 27 lipca 2005 r. zażalenie na powyższe postanowienie złożył pan M.P. Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wydając zaskarżone postanowienie organ pierwszej instancji nie mógł orzec merytorycznie w sprawie wobec zawiśnięcia sprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, a stanowisko to zostało potwierdzone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 3 czerwca 2005 r. ( sygn. akt II SAB/Wa 76/05). W dniu 19 września 2005 r. skargę na powyższe postanowienie złożył pan M. P.. W skardze zarzucił on Ministrowi Sprawiedliwości naruszenia zasad postępowania administracyjnego wskazanych w art. 6-9, 10 § 2, 12, 13 § 1 i § 2, 35 § 1, 61 § 1 w zw. z art. 138 § 2 i 154 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego działania organów obu instancji były pozorne, a z przepisów regulujących postępowanie administracyjne nie wynika, aby było pierwszeństwo drogi sądowoadministracyjnej przed drogą administracyjną, to samo nie wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 3 czerwca 2005 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z powodów w niej wskazanych. Na wstępie należy podkreślić, że skarżący zażądał wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 154 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten nie przewiduje własnego, odrębnego trybu postępowania w przypadku, gdy strona wnosi o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy której nie nabyła prawa. W tej sytuacji organ powinien stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do postępowania zwykłego. Jednak należy tu wskazać, że zgodnie zarówno z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i zdaniem doktryny prawa administracyjnego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znają instytucji odmowy wszczęcia postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Warszawa 20004 s. 343.). Organ postąpił, więc w sposób który nie jest przewidziany w przepisach prawa, a więc brak było podstawy prawnej w do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku pana M. P. z dnia 31 marca 2005 r. Należy tu wskazać, iż z nieważnością decyzji z powodu braku podstawy prawnej prawa mamy do czynienia m.in. wówczas, gdy organ w toku postępowania zastosuje rozwiązania nieznane przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" s. 896-900. Zakamycze 2002). Organ słusznie, co prawda przyjął za orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2005 r., iż w sytuacji gdy jest złożony wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w trybie art. 154 § 1 Kpa i jednocześnie w tej samej sprawie toczy się postępowanie przed sądem administracyjnym, to wówczas brak jest możliwości, aby te postępowania mogły się toczyć jednocześnie, ale w sposób niedopuszczalny zakończył prowadzone przez siebie postępowanie administracyjne. W opisanym stanie faktycznym i prawnym organ administracji publicznej powinien wydać decyzję odmowną z przyczyn formalnych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji