II SA/Wa 1985/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-23
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumenty dotyczące umowy o wykonanie dokumentacji przedprojektowej i projektowej dla budowy połączenia kolejowego, które zostały zastrzeżone przez PKP PLK S.A. jako tajemnica przedsiębiorcy, mogą zostać udostępnione na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądane dokumenty, zawierające know-how, strategie działania, bazy kontrahentów oraz informacje dotyczące zarządzania inwestycjami i finansowania, stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i nie podlegają udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ prawidłowo ocenił, że dokumenty te posiadają wartość gospodarczą, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej i przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o udostępnienie korespondencji dotyczącej umowy na budowę połączenia kolejowego. Minister Infrastruktury i Rozwoju odmówił udostępnienia części dokumentów, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy PKP PLK S.A. Po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji z powodu niewyczerpującego uzasadnienia, organ ponownie rozpoznał sprawę i wydał decyzję utrzymującą w mocy odmowę udostępnienia, szczegółowo uzasadniając, dlaczego żądane dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Skarżąca wniosła kolejną skargę, zarzucając naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Andrzej Góraj, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej – oddala skargę –
Pismem z dnia [...] lipca 2015 r., skierowanym w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, P. G. (obecnie N.) wystąpiła do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, o udostępnienie urzędowych odpisów następujących dokumentów:
- pisma Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej – Departament Transportu Kolejowego z dnia [...] października 2013 r. do R. P. a, prezesa zarządu PKP PLK S.A.
- pisma PKP PLK S.A. z dnia [...] października 2013 r. do J. K. zastępcy Dyrektora Departamentu Transportu Kolejowego – Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej,
– wszelkiej, znajdującej się w posiadaniu Departamentu Transportu Kolejowego Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, pozostałej korespondencji adresowanej do (w tym do wiadomości) lub pochodzącej od PKP PLK S.A., dotyczącej umowy nr [...], na wykonanie dokumentacji przedprojektowej i projektowej dla zadania "Budowa połączenia kolejowego MPL K. w [...]. z miastami aglomeracji [...], odcinek K.- [...].".
Decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...]) Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił w części wyszczególnionych w decyzji pism, własną decyzję z [...] września 2015 r. o odmowie udostępnienia P. G. informacji publicznej w zakresie wszelkiej korespondencji adresowanej do lub pochodzącej z PKP PLK S.A., będącej w posiadaniu Departamentu Transportu Kolejowego, a dotyczącej umowy nr [...], na wykonanie dokumentacji przedprojektowej i projektowej dla zadania "Budowa połączenia kolejowego MPL K. w [...]. z miastami aglomeracji [...], odcinek K.- [...]." i w tym zakresie umorzył postępowanie pierwszej instancji, oraz utrzymał w mocy ww. decyzję w pozostałej części ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zwracał się do strony powyższej umowy, tj. do PKP PLK S.A. o zajęcie stanowiska w sprawie. Zgodnie zaś ze stanowiskiem powyższej firmy wyrażonym w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r., żądane przez wnioskodawczynię dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Organ podkreślił, że informacje, których udostępnienia domagała się wnioskodawczyni, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, oraz zostały podjęte niezbędne działania w celu zachowania ich w poufności. Wyjaśnił również, iż ujawnienie danych objętych wnioskiem mogłoby mieć niekorzystny wpływ na możliwość podejmowania strategicznych decyzji przez PKP PLK S.A. w zakresie realizacji inwestycji.
Od powyższej decyzji skargę do Sądu wywiodła P. G., wnosząc o jej uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 maja 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 79/16 uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 2 wniosku (utrzymującego w mocy decyzję z [...] września 2015 r. sygn. akt [...]) i zasądził na rzecz skarżącej zwrot od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ skupił się w niej wyłącznie na kwestii nieujawnienia spornych informacji do wiadomości publicznej i na kwestii zastrzeżenia ich poufności przez strony. W ocenie Sądu nie odniósł się zaś w sposób wyczerpujący do problematyki elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy, tj. do wskazanej w treści art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji materii wartości gospodarczej posiadanej przez żądane informacje. Dalej Sąd stwierdził, że organ przedstawił jedynie wykładnię pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa", z którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgadza się co do zasady. Organ nie odniósł jednak tej definicji do szczegółowego przedmiotu wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie. Stąd, nie jest więc wiadomym, w czym organ dokładnie upatruje wartości gospodarczej mającej świadczyć o posiadaniu przez żądane informacje przymiotu tajemnicy przedsiębiorcy.
Powyższe sprawiło, że Sąd uznał, iż skarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej. Ogólny charakter jej uzasadnienia nie pozwala bowiem Sądowi, na poznanie toku rozumowania organu i motywów spornego rozstrzygnięcia.
Sąd wskazał, że koniecznym jest w decyzji odniesienie się do żądanych dokumentów, choć oczywiście w zakresie, który nie doprowadzi do ujawnienia ich treści.
Organ ponownie rozpoznając sprawę, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 78/16, wydał decyzję o sygn. akt [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...]września 2015 r. sygn. [...].
W jej uzasadnieniu organ wskazał, że rozpatrując po raz drugi, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 79/16 decyzji z [...] listopada 2015 r. sygn. [...], sprawę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez P. G. [...] września 2015 r., powtórnie przeprowadził dokładną analizę dokumentów będących przedmiotem wniosku. Wskazał też, że wyrok WSA w Warszawie z 9 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 79/16 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] listopada 2015 r., sygn. [...], w części utrzymującej w mocy decyzję Ministra infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r., sygn. [...], a więc nie dotyczącej dokumentów, które zostały już udostępnione, pismem z dnia [...] listopada 2015 r., sygn. [...]. Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r., sygn. [...]pozostaje cały czas w obrocie prawnym w części nieuchylonej decyzją [...].
Organ podał, że wszystkie dokumenty, które są przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej posiadają cechy inf ormacji, będącej tajemnicą przedsiębiorstwa.
Podał też, że zakresem tajemnicy przedsiębiorstwa objęte są nie tylko informacje o charakterze technicznym i technologicznym, ale także organizacyjnym, tzn. ujawniające strukturę przedsiębiorstwa, a także pozwalające poznać jak struktura organizacyjna, jakimi procedurami się kierując postępuje w konkretnych przypadkach. Innymi słowy ujawnienie tajemnicy w zakresie organizacji przedsiębiorstwa pozwoliłoby konkurentom na poznanie jak zespół składników tworzących przedsiębiorstwo reaguje na sytuacje występujące na rynku.
Organ powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny wskazał, że do tajemnicy przedsiębiorstwa zalicza się również know-how.
Odnosząc się zaś do zachowania poufności przez przedsiębiorcę, opierając się również na orzecznictwie sądów wskazał, że nie jest konieczne, aby przedsiębiorca dawał materialny znak opieczętowania określonych informacji klauzulą tajemnica przedsiębiorstwa. W ocenie organu stworzenie przez PKP PLK S.A. dokumentu "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" jest wystarczającym działaniem podjętym w celu zachowania w poufności dokumentów, które są przedmiotem wniosku. Organ podkreślił również, że niniejsze dokumenty zawierały tajemnicę przedsiębiorcy PKP PLK S.A. już od chwili ich powstania, a nie od chwili wpływu do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Przywołana powyżej Polityka Bezpieczeństwa zawiera postanowienia, zgodnie z którym dokumenty mogące w jakikolwiek sposób ujawnić know-how spółki podlegają ochronie i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Artykuł 1 pkt 1 załącznika nr 1 do "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" wyraźnie przewiduje, że do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa PKP PLK S.A. zalicza się know-how Spółki, rozumiane jako techniczną i pozatechniczną wiedzę związaną z kolejnictwem, potencjał i umiejętności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, długoterminowe strategie działania, bazy kontrahentów, systemy zarządzania, systemy informacyjne i informatyczne, itp.
Organ podał, że dokumenty objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej spełniają pozytywnie przedstawione powyżej warunki.
Organ wskazał też, że pismo PKP PLK S.A. do J. K., zastępcy dyrektora Departamentu Transportu Kolejowego w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...] października 2013 r., znak [...], po pierwsze nie zostało ujawnione do wiadomości publicznej, było przedmiotem poufnej korespondencji pomiędzy zarządcą infrastruktury, a Ministerstwem, do której wgląd mieli jedynie odpowiedzialni pracownicy departamentów właściwych w sprawach inwestycji, zobowiązani do nieujawniania uzyskanych informacji osobom trzecim na podstawie art. 100 § 2 pkt. 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy.
Zdaniem organu, pismo to zawiera poufne informacje, mogące wskazać kontrahentom spółki PKP PLK S.A. sposób w jaki się zachowuje struktura organizacyjna spółki, zarządzając prowadzonymi przez siebie inwestycjami, co z kolei mogłoby wywołać uprzywilejowaną pozycję kontrahentów spółki i utratę swobody prowadzenia działalności przez samą PKP PLK S.A. Kontrahenci spółki uzyskawszy informacje o sposobie pracy struktury organizacyjnej PKP PLK S.A. wiedzieliby jak się zachowa spółka w przypadku sporów dotyczących prowadzonych inwestycji i dzięki temu byliby w stanie udowadniać zasadność swoich roszczeń, co spowodowałoby straty materialne spółki w przypadku przegranych procesów sądowych. Organ stwierdził, że PKP PLK S.A. nie uchyla się od płatności na rzecz wykonawców, wręcz przeciwnie, gdyż każda zakontraktowana usługa jest opłacana bez zwłoki, jednakże w przypadku roszczeń niezasadnych poznanie taktyki spółki przez jej kontrahentów naraziłoby ją na duże straty finansowe.
Organ podał też, że omawiane pismo przedstawia dla spółki PKP PLK S.A. dużą wartość gospodarczą. W dokumencie [...] PKP PLK S.A. wyjaśnia Ministrowi Infrastruktury, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dokładny stan postępowania w sprawie budowy linii kolejowej łączącej K. z Międzynarodowym Portem Lotniczym w [...]. oraz kroki, jakie zamierza podjąć w związku ze zmianą wariantu budowy linii kolejowej oraz dużym opóźnieniem, jakie zaistniało.
Uzyskanie tych informacji przez firmy, będące wykonawcami usług bądź robót budowlanych na rzecz PKP PLK S.A., a w szczególności przez członków konsorcjum projektującego tę linię kolejową spowodowałoby, że spółka byłaby związana w taki sposób przedstawionym oświadczeniem i nie mogłaby swobodnie dysponować swoim majątkiem. Uzyskanie informacji zwartych w omawianym piśmie mogłoby na etapie procedury przygotowawczej do budowy linii kolejowej do lotniska w [...]., skutkować wywieraniem nacisku przez wykonawcę na PKP PLK S.A., pogorszeniem relacji biznesowych i powstaniem sytuacji, w której PKP PLK S.A. nie mogłaby w sposób minimalizujący swoją stratę kształtować własną sytuację gospodarczą w przedmiocie inwestycji budowy linii kolejowej do [...].. Informacje zawarte w tym dokumencie miały strategiczne znaczenie dla prowadzonej w ramach działalności gospodarczej inwestycji i ich celem było wypracowanie przez PKP PLK S.A. w porozumieniu z Ministrem Infrastruktury, Budownictwa Gospodarki Morskiej, prowadzącym nadzór właścicielski nad spółką, strategii dalszego postępowania w przedmiocie inwestycji polegającej na budowie linii kolejowej do [...].. Decyzje o charakterze strategicznym, mające dużą wartość gospodarczą dla PKP PLK S.A., podejmowane w celu właściwej gospodarki zasobami pieniężnymi spółki i chroniące ją przed stratami materialnymi, są podejmowane w uzgodnieniu z właścicielem - Skarbem Państwa, reprezentowanym przez ministra właściwego do spraw transportu. Pozyskanie tych informacji przez podmioty trzecie naraziłoby spółkę na straty spowodowane przejęciem jej know-how przez przedsiębiorstwa z nią współpracujące i zgłaszające wobec niej roszczenia o charakterze majątkowym. Ponadto organ wskazał, że należy podkreślić, że pismo to ujawnia know-how dotyczące prowadzenia procesów inwestycyjnych. PKP PLK S.A., zespół praktyk mających wymierne znaczenie gospodarcze i nieujawnianych do publicznej wiadomości (o czym zostało już wyżej wskazane). Pozyskanie know-how spółki przez jej kontrahentów skutkowałoby utratą pozycji negocjacyjnej PKP PLK S.A., przegrywaniem sporów o często niezasadne roszczenia wykonawców, a w związku z tym stratami funduszy publicznych (PKP PLK S.A. jest spółką Skarbu Państwa prowadzącą działalność na rzecz obywateli Rzeczpospolitej Polskiej).
Organ dodał, że pismo zostało objęte działaniom ochronnym, jako zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa na podstawie przepisów dokumentu "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]". Postanowienia wewnętrznej polityki PKP PLK S.A. uznają wszystkie dokumenty zawierające know-how przedsiębiorstwa za tajemnicę przedsiębiorstwa, pismo objęte było tą klauzulą już od chwili jego wytworzenia. W związku z powyższym oraz przytoczoną argumentacją dotyczącą braku wymogu konkretnej formy zastrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa w ocenie organu nie było konieczne w sposób fizyczny oznaczanie przedmiotowego dokumentu stosownym zapisem.
Organ następnie podał, że z tych samych powodów, które zostały wskazane powyżej, przy analizie pisma [...] nie może zostać udostępnione pismo Departamentu Transportu Kolejowego Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do R. P., prezesa zarządu PKP PLK S.A. z [...] października 2013 r., znak [...]. Dokument jest elementem korespondencji Ministra ze spółką, wobec której prowadzi on nadzór właścicielski. Organ podał, że do dokumentu tego miały dostęp jedynie osoby zajmujące się zarówno w Ministerstwie jak i w spółce inwestycjami, nie został on upubliczniony wobec osób trzecich, w związku z czym spełniono warunek nieudostępnienia informacji do wiadomości publicznej. Dokument nie zawiera co prawda informacji o charakterze organizacyjnym, ponieważ nie wskazuje jak organizacja PKP PLK S.A. zachowuje się wobec opisanego w nim problemu, ale dotyczy zastosowania posiadanego przez spółkę know-how w przedmiocie zastosowania środków europejskich dla inwestycji polegającej na budowie linii kolejowej z K. do [...]., w związku z czym warunek zawierania informacji technicznych, technologicznych, organizacyjne lub innych uznał za spełniony.
W przedmiocie wartości gospodarczej niniejszych informacji podobnie jak w dokumencie analizowanym powyżej, organ stwierdził, że dokumenty te posiadają dla PKP PLK S.A. dużą wartość gospodarczą, ponieważ zawierają wiadomości dotyczące konkretnego działania w przedmiocie inwestycji budowy linii kolejowej do [...]. Uzyskanie tych informacji przez kontrahentów spółki, a w szczególności przez konsorcjum tworzące dokumentację dla budowy linii do [...]. mogłoby zagrozić równowadze stron umowy cywilnoprawnej i w efekcie czego uniemożliwić spółce swobodne kształtowanie własnej sytuacji gospodarczej. Tak jak i pismo [...] dokument [...] został zastrzeżony wraz z jego utworzeniem na mocy Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...].
Odnosząc się zaś do wnioskowanego przez P. G. udostępnienia jej wszelkiej, znajdującej się w posiadaniu Departamentu Transportu Kolejowego Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, pozostałej korespondencji adresowanej do (w tym do wiadomości) lub pochodzącej od PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i dotyczącej umowy nr [...] na wykonanie dokumentacji przedprojektowej i projektowej dla zadania "Budowa połączenia kolejowego MPL »[...] w [...] z miastami aglomeracji [...], odcinek K.- [...].", to organ podał, że 13 listopada 2015 r. udostępniono wnioskującej 44 pisma, będące korespondencją pomiędzy PKP PLK S.A. a Ministrem Infrastruktury i Rozwoju (Departament Transportu Kolejowego Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju), dotyczące inwestycji, polegającej na budowie linii kolejowej do [...]., jednocześnie odmawiając decyzją z [...] listopada 2015 r. sygn. [...] udostępnienia pozostałych informacji.
Organ opisał 16 pism, które nie zostały udostępnione wskazując na ich sygnatury, daty oraz do kogo lub od kogo pochodziły.
Organ podał, że pisma te zawierają m.in. pytania PKP PLK S.A. do Ministerstwa w sprawie wewnętrznych decyzji biznesowych, dotyczących programu naprawczego dla wykonania dokumentacji przedprojektowej i projektowej budowy połączenia kolejowego K. z lotniskiem w [...]., dotyczące wewnętrznego raportowania biznesowego w ramach nadzoru właścicielskiego, wewnętrzne uzgodnienia pomiędzy Ministerstwem a PKP PLK S.A. w sprawie podpisania ugody, dotyczące ustalenia wstępnych kwestii w przedmiocie finansowania.
Pisma te były przedmiotem wewnętrznych ustaleń, konsultowania opinii i wypracowywania stanowiska w sprawie trwającego sporu pomiędzy PKP PLK S.A. a konsorcjum "MPL [...]", dotyczącego wykonania dokumentacji przedprojektowej i projektowej dla zadania Budowa połączenia kolejowego MPL »K.« w [...]. z miastami aglomeracji [...], odcinek K.- [...].. Spółka konsultowała czy określone działania będą zgodne z interesem jej właściciela, Skarbu Państwa, reprezentowanego przez ministra właściwego do spraw transportu.
Podał też, że pisma te nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej i były znane tylko przez pracowników, zarówno PKP PLK S.A. jak i Ministerstwa odpowiedzialnych za inwestycje. Pisma zawierają zarówno wiadomości o charakterze organizacyjnym, wskazującym w jaki sposób struktura PKP PLK S.A. postępuje w przypadku zarządzania przygotowywanymi inwestycjami, jak i poufne know-how firmy. Organ podał, że pisma te zawierają również istotne informacje, posiadające wartość gospodarczą. Ujawnienie powyższych informacji może prowadzić do poznania nie tylko wewnętrznej struktury PKP PLK S.A. przez kontrahentów, ale także sposobu, w jaki są podejmowane decyzje w spółce, know-how pracy spółki nad prowadzonymi projektami. To z kolei może doprowadzić do bycia przez spółkę przewidywalną dla swoich kontrahentów i utrudnienia jej, a nawet uniemożliwienia swobodnego działania w relacjach biznesowych. Kontrahenci, którzy uzyskają wiedzę na temat wewnętrznych procedur w spółce znajdą się na wygranej pozycji wobec PKP PLK S.A., ponieważ będą wiedzieli jak spółka się zachowa w toczących się sporach. Ponadto poznanie wewnętrznego systemu pracy spółki spowoduje, że wykonawcy w postępowaniach o udzielenia zamówienia publicznego będą składać niedoszacowane oferty trwając w przekonaniu, że poznawszy know-how spółki będą w stanie uzyskać dodatkowe środki poprzez składanie roszczeń cywilnoprawnych.
Wartość gospodarcza informacji zawartych w dokumentach objętych wnioskiem przejawia się również w fakcie, że kontrahenci spółki zaznajomiwszy się z rzeczonymi informacjami nie będą musieli pobierać z rynku informacji dotyczących wykonywania inwestycji kolejowych, ale uzyskają je z rzeczonych dokumentów, co ewidentnie zmniejszy ich koszty działania. PKP PLK S.A. z kolei zostanie pozbawiona dotychczasowej taktyki negocjacyjnej z kontrahentami i będzie musiała wytworzyć nową, co będzie generowało duże koszty po jej stronie.
Wszystkie dokumenty, których dotyczą powyższe rozważania zostały wraz z chwilą ich wytworzenia zastrzeżone na mocy "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" jako tajemnica przedsiębiorstwa.
Reasumując, organ stwierdził, że pisma [...] oraz [...] zawierają szczególnie istotne dla przedsiębiorcy PKP PLK S.A. informacje o wartości gospodarczej, opisujące know-how spółki, których ujawnienie mogłoby narazić spółkę, a przez to również Skarb Państwa na poważne straty majątkowe.
Oba pisma spełniają wszystkie przesłanki zakwalifikowania ich jako tajemnicy przedsiębiorstwa, posiadają nieujawnione do wiadomości publicznej informacje, posiadają wartość gospodarczą oraz przedsiębiorca podjął niezbędne działania (zastosował wystarczające środki ochrony) w celu zachowania ich w poufności.
Pozostałe zaś dokumenty, również ze względu na ujawnianie tajemnicy przedsiębiorstwa o charakterze organizacyjnym oraz zawieranie know-how firmy, mogące stawiać ją w przypadku ujawnienia w nierównej pozycji wobec kontrahentów, nie mogły zostać ujawnione, jako informacja publiczna.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez wnioskującą we wniosku o powtórne rozpatrzenie sprawy, organ stwierdził że, wypełnił ciążący na nim na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co zostało przedstawione poprzez nakreślone powyżej rozumowanie dowodowe. W związku z powyższym nie doszło do złamania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej.
Organ również w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym i rozumowaniu opartym na zgromadzonych dowodach nie poczynił ustaleń faktycznych opartych li tylko na oświadczeniu PKP PLK S.A., ale również dokonywał własnych analiz dowodów, co zostało w sposób wyczerpujący wskazane powyżej.
Zarzut dotyczący nie znajdowania się w zebranym materiale dowodowym postanowień dotyczących zaliczenia know-how do tajemnicy przedsiębiorcy organ uznał za bezpodstawny bowiem zaliczył know-how do zagadnień objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, zarówno na podstawie znajdującej się w materiale dowodowym "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" jak i na podstawie aktualnego orzecznictwa sądów administracyjnych, wyliczającego możliwe składniki materialne i niematerialne tworzące pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy.
Decyzja ta stała się przedmiotem ponownej skargi P. N. (uprzednio G.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnionej następnie pismem z dnia 10 marca 2017 r., w której wniosła o – uchylenie decyzji i zobowiązanie organu na doręczeniu skarżącej poświadczonych dwóch dokumentów, wymienionych we wniosku oraz szesnastu dokumentów, których istnienie zostało przyznane w decyzji. Wniosła też o zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:
- utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r., pomimo jej uprzedniego częściowego uchylenia przez sam organ w drodze ostatecznej decyzji zawartej w pkt. I decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., co stanowi naruszenie art. 16 § 1 oraz art. 110 KPA w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej - (pkt 12 skargi),
- braku włączenia do akt postępowania administracyjnego oraz przeanalizowania przez organ dokumentu "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]", na który powołał się organ w treści uzasadnienia decyzji, co stanowi naruszenie art. 7 KPA, art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. (pkt 13 skargi),
- braku zebrania (włączenia do akt postępowania administracyjnego) osiemnastu dokumentów objętych odmową udostępnienia, co stanowi naruszenie art. 7 KPA i art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - (pkt 15 skargi),
- braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. rzeczywistego uzasadnienia odmowy udostępnienia dokumentów w odniesieniu do szesnastu dokumentów wyliczonych na stronie 9 uzasadnienia decyzji, co stanowi naruszenie art. 77 § 1 KPA i art. 80 KPA oraz - w związku z brakami w zakresie uzasadnienia decyzji - naruszenie art. 107 § 3 KPA w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. - (pkt 14 skargi),
- niedochowaniu wymogu bezstronności przy rozstrzyganiu sprawy przez organ, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 8 KPA w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p - (pkt 25 i 26.1 skargi),
Skarżąca zarzuciła też decyzji naruszenie prawa materialnego, a to art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez błędną subsumcję stanu faktycznego pod powołany przepis i w następstwie tego jego błędne zastosowanie w niniejszej sprawie oraz:
- przyjęcie, iż dokumenty (w łącznej liczbie osiemnastu), których udostępnienia organ odmówił, objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa uczestnika, w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie są one objęte ową tajemnicą - (pkt 20 skargi), a nawet gdyby były to tajemnica owa in concreto nie korzysta z ochrony prawnej - (pkt 26 skargi).
- przyjęcie, iż przepis ten pozwala na uznanie, iż określony dokument, jest objęty tajemnicą przedsiębiorstwa uczestnika, pomimo iż: a) udostępnienie dokumentów stworzonych przez uczestnika nastąpiło bez zastrzeżenia poufności przez autora dokumentu, w momencie udostępniania dokumentu jego adresatowi - (pkt 22-24 skargi); b) środki ochrony poufności podjęte przez uczestnika nie mogą odnosić się ani do dokumentów stworzonych przez organy władzy publicznej przy wykonywaniu ich określonych prawem zadań, ani też do dokumentów stworzonych przez osoby trzecie - w obu przypadkach w szczególności w zakresie, w jakim dokumenty te nie były adresowane do Uczestnika, tym bardziej skoro żądanie ich udostępnienia nie jest kierowane do Uczestnika - (pkt 25 skargi).
- naruszenie prawa materialnego, tj.: naruszenie art. 31 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez odmowę udostępnienia dokumentów w całości, w sytuacji gdy możliwe było ich udostępnienie w części, tj. z ewentualnym wykreśleniem (zamazaniem) fragmentów danego dokumentu zawierających informacje obejmujące tajemnicę przedsiębiorcy - (pkt 27 skargi),
W uzasadnieniu skargi skarżąca przypomniała stan sprawy i omówiła po kolei zarzuty w niej zawarte. Odnosząc się do zarzutów procesowych skarżąca podała, że organ orzekł, iż "utrzymuję zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r., sygn. [...]" w mocy, w sytuacji gdy decyzja ta została częściowo uchylona ostateczną (w zakresie jej punktu 1) decyzją organu z dnia [...] listopada 2015 r. (która to decyzja z dn. 10 listopada 2015 została zaskarżona jedynie w zakresie jej punktu 2). Organ orzekł zatem o utrzymaniu w mocy decyzji ostatecznie uchylonej, a tym samym wprost naruszył art. 16 KPA i art. 110 KPA w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Już tylko to uchybienie skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.
Odnośnie braku w aktach dokumentu "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" skarżąca podała, że należy wnioskować, że organ nie zbadał samodzielnie ww. Polityki, ale oparł się w tym zakresie na twierdzeniach uczestnika, czym naruszył art. 7 KPA, art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Skarżąca przywołała w tym względzie orzecznictwo sądów administracyjnych.
Skarżąca wskazała też, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że od przedsiębiorcy powołującego się na tajemnice przedsiębiorcy wymaga się uprawdopodobnienia, iż objęte żądaniem udostępnienia informacje "mają ze względu na swój charakter, sposób zastosowania itp. szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę. Zdaniem skarżącej, okoliczności wyżej wskazane nie zostały przeanalizowane, w odniesieniu do szesnastu dokumentów, które nie zostały sprecyzowane wprost we wniosku, a na których istnienie organ wskazał dopiero w uzasadnieniu decyzji. Mimo związania organu wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sposób redakcji uzasadnienia w zakresie przedmiotowych szesnastu dokumentów stoi w jaskrawej sprzeczności z tymi zaleceniami. Okoliczność powyższa stanowi o naruszeniu przez organ zarówno art. 77 § 1 KPA, jak i art. 107 § 3 KPA w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p.
Wszystkie dokumenty, których udostępnienia odmówiono wnioskodawczyni, winny ponadto znaleźć się w aktach sprawy administracyjnej, co umożliwi sądowo-administracyjną kontrolę zasadności dalszej odmowy ich udostępnienia. Tymczasem, z badania akta postępowania administracyjnego w dniu 3 października 2016 r. wynika, że w aktach dokumentów owych brak, co uniemożliwia sądową kontrolę poprawności rozstrzygnięcia organu. Okoliczność ta stanowi naruszenie art. 77 § 1 KPA w zw. z art. 16 ust. 2 u.d.i.p.
Zdaniem skarżącej, uchybienia te niewątpliwie skutkowały brakiem ustalenia stanu faktycznego sprawy, względnie poczynieniem błędnych ustaleń. Uchybienia te mają charakter rażący i kwalifikowany albowiem po pierwsze dotyczą organu o charakterze centralnym (od którego można wymagać większej znajomości prawa, niż od organów niższego stopnia), a po drugie są uchybieniami świadomymi i celowymi, jako że pozostające poza sporem, wynikające z orzecznictwa sądów administracyjnych zasady udostępniania informacji publicznej zostały szczegółowo omówione we wniosku skarżącej o ponowne rozpoznanie sprawy oraz w poprzednio wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Błędna subsumcja stanu faktycznego i uchybienia materialnoprawne
Skarżąca zarzuciła, że korespondencja wymieniana miedzy spółką państwowa - PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. a Departamentem Transportu Kolejowego właściwego Ministerstwa, działającego w charakterze organu władzy publicznej i sprawującego merytoryczny nadzór w obszarze działalności uczestnika nie może z założenia posiadać statusu "tajemnicy przedsiębiorstwa" .
Podobnie nie może posiadać statusu "tajemnicy przedsiębiorstw" korespondencja wymieniana pomiędzy dwoma organami administracji publicznej (właściwe Ministerstwo oraz Centrum [...]) - a także w tym zakresie organ odmówił udostępnienia korespondencji.
Odnośnie tajemnicy przedsiębiorcy skarżąca podała, że można się na nią powołać tylko wtedy, gdy "przedsiębiorca podjął niezbędne kroki mające na celu zachowanie informacji w poufności"', przy czym orzecznictwo jednoznacznie przesądza, iż przedsiębiorca składa dokumenty do akt sprawy.
Warunkiem respektowania tej tajemnicy jest uprzednie złożenie w odniesieniu do konkretnych informacji zastrzeżenia, że nie mogą być one ogólnie udostępniona.
Skarżąca zarzuciła, że powołanie się przez organ na to, iż pracownicy Ministerstwa mają obowiązek zachowania poufności z mocy Kodeksu Pracy jest chybione, gdyż: a) wszyscy pracownicy organów administracji publicznej wykonują swe funkcje na podstawie stosunku pracy, a zatem ad absurdum ustawa o dostępie do informacji publicznej byłaby w ogóle niestosowalna, gdyby przyjąć rozumowanie organu.
Powoływanie się na "Politykę Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]", zdaniem skarżącej, jest chybione, skoro powołanie owo nie nastąpiło w momencie składania pisma jego adresatowi, a jedynie później, w toku postępowania administracyjnego o udostępnienie informacji objętej wnioskiem. To autorzy tychże pism winni byli zastrzec, iż stanowią one tajemnicę (ich) przedsiębiorstwa.
Odnośnie uzasadnienia organu w zakresie wartości gospodarczej skarżąca zarzuciła, że organ dba, by uczestnik nie przegrał postępowania sądowego, a to jej zdaniem jest przykładem naruszenia wymogu bezstronności organu władzy publicznej w postępowaniu administracyjnym.
Skarżąca zarzuciła również, że treść dokumentów, których udostępnienia jej odmówiono dotyczy umowy nr [...] na wykonanie dokumentacji przedprojektowej i projektowej dla zadania: "Budowa połączenia kolejowego MPL "[...]" w [...]. z miastami aglomeracji [...], odcinek K. – [...].", zawartej w trybie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych. W odniesieniu do informacji odnośnie wydatkowania środków publicznych wyłączenie jawności z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa powinno być stosowanie jedynie wyjątkowo, nic w tej kwestii nie zmienia cywilnoprawny charakter stosunków pomiędzy stronami umowy.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że nawet gdyby przyjąć, iż zachodziły podstawy do odmowy udostępnienia dokumentów ze względu na tajemnicę uczestnika jako przedsiębiorcy, to niewątpliwie nie wszystkie dokumenty i nie w całym zakresie tajemnicę ową zawierały. Stąd też w takim wypadku, ze względu na konstytucyjną zasadę proporcjonalności, nastąpić winno było udostępnienie z ewentualnym wykreśleniem (zamazaniem) informacji kluczowych, takich jak ceny, wyceny ofert, nazwiska kontrahentów, etc. - o ile takowe informację w ogóle znajdują się we wnioskowanych dokumentach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i ponowił argumenty zawarte w decyzji a także odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2017 r., stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę, skarżąca podniosła, że argumentacja organu jest całkowicie bezzasadna oraz powiela błędne stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Skarżąca wyjaśniła nadto, że zastosowanie się przez nią do treści zaskarżonej decyzji oznaczałoby konieczność zwrotu już udostępnionych dokumentów oraz wymazanie z pamięci ich treści.
Skarżąca podniosła również, że żądane przez nią pisma nie zawierają informacji stanowiącej tajemnicę przedsiębiorcy, ponieważ związane są z wykonywaniem nadzoru przez Ministra nad podległa mu spółką – uczestnikiem postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.
Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy ją za prawidłową.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 79/16 uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie pkt 2 wniosku i wskazał, że organ skupił się w niej wyłącznie na kwestii nieujawnienia spornych informacji do wiadomości publicznej i na kwestii zastrzeżenia ich poufności przez strony. W ocenie Sądu organ nie odniósł się zaś w sposób wyczerpujący do problematyki elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy, tj. do wskazanej w treści art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji materii wartości gospodarczej posiadanej przez żądane informacje. Dalej Sąd stwierdził, że organ przedstawił jedynie wykładnię pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa", z którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgadza się co do zasady. Organ nie odniósł jednak tej definicji do szczegółowego przedmiotu wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie. Stąd, nie jest więc wiadomym, w czym organ dokładnie upatruje wartości gospodarczej mającej świadczyć o posiadaniu przez żądane informacje przymiotu tajemnicy przedsiębiorcy.
Powyższe sprawiło, że Sąd uznał, iż skarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej. Ogólny charakter jej uzasadnienia nie pozwala bowiem Sądowi, na poznanie toku rozumowania organu i motywów spornego rozstrzygnięcia.
Sąd wskazał też, że koniecznym jest w decyzji odniesienie się do żądanych dokumentów, choć oczywiście w zakresie, który nie doprowadzi do ujawnienia ich treści. W przeciwnym wypadku dochodzi bowiem do sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, tj. do uzasadnienia decyzji w sposób teoretyczny. Bez szczegółowego wyjaśnienia przez organ tego, jak wskazane w decyzji treści, uznane za tajemnicę przedsiębiorcy, przekładają się na pojęcie wartości gospodarczej, uzasadnienie decyzji nie posiada elementu indywidualizującego daną sprawę. To zaś może prowadzić tylko do jednej konkluzji, a mianowicie, że nie jest możliwe zweryfikowanie poprawności subsumcji przepisów prawa dokonanej przez organ, do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze należy przypomnieć, że zgodnie z przepisem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania mają wytyczać kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Wobec tego ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu, i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą, zwłaszcza w kontekście art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższe oznacza, że w trakcie poprzednio toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego WSA w Warszawie dokonał kompleksowej oceny prawidłowości zaskarżonej wówczas decyzji, niezależnie od zarzutów podnoszonych w skardze.
Dla organu administracji ponownie rozpatrującego sprawę, jak też każdego innego organu orzekającego w danej sprawie, zawarty w orzeczeniu kasacyjnym pogląd dotyczący wyłożonych i zastosowanych przepisów, jak również ocena co do poczynionych przez organ ustaleń faktycznych jest wiążąca. Oznacza to, że skutki wydanego orzeczenia sądowego wykraczają poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, rzutując tak na ponownie prowadzone postępowanie administracyjne w danej sprawie, jak też na ewentualne postępowanie sądowoadministracyjne w razie ponownego zaskarżenia kolejnego rozstrzygnięcia ostatecznego. Jak podkreślał niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, konsekwencją związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku jest to, że stanowisko sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego, powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim orzeczeniu, a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wcześniejszym poglądem (wyrok NSA z 2 kwietnia 2008r. o sygn. akt: I OSK 886/07, LEX nr 541851).
W wykonaniu wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w przytoczonym wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 15 marca 2016 r. zwrócił się do pełnomocnika organu radcy prawnego L. J z wezwaniem o nadesłanie, najpóźniej do dnia rozprawy, między innymi wszelkich dokumentów, które są przedmiotem wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2015 r. oraz dokument pt "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]".
Organ dostarczył zbiór dokumentów będących przedmiotem wniosku z dnia [...] lipca 2015 r.
Po zapoznaniu się z przekazanymi dokumentami Sąd podkreśla, że ustanowione w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prawo do uzyskania informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Może podlegać ograniczeniu wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Stosownie do art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Zainteresowany dostępem do informacji publicznej, bez względu na jego własny interes w jej uzyskaniu, zobowiązany jest poddać się rygorom wynikającym z istniejących ograniczeń. (por. wyrok WSA w Warszawie z 08.12.2011 r., sygn. II SA/Wa 1844/1, Lex nr 1153551).
Z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wynika zasada jawności informacji publicznej. Ograniczenia prawa do informacji publicznej uregulowane zostały w art. 5 u.d.i.p., który w ust. 1 ustanawia ograniczenia ze względu na inne akty prawne chroniące wskazane w nich tajemnice. Z brzmienia ww. przepisu wynika, że akt taki musi mieć rangę ustawy, wobec czego do katalogu tajemnic, o których mowa w ww. przepisie prawa, nie można zaliczyć tajemnic ujętych w aktach niższej rangi. Przepis art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przewiduje możliwość ograniczenia prawa do informacji publicznej z uwagi na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Przepisy u.d.i.p. nie zawierają definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa, na potrzeby stosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przyjmuje się definicję pojęcia "tajemnica przedsiębiorstwa" zawartą w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), dalej: u. z. n. k. Zgodnie z jego treścią przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się dwa stanowiska, jeśli idzie o rozumienie użytego w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcia tajemnica przedsiębiorcy. Zgodnie z pierwszym z nich, pojęcie tajemnica przedsiębiorcy, o jakiej mowa wart. 5 ust. 2 u.d.i.p., utożsamia się z pojęciem tajemnica przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 11 u.z.n.k. Zgodnie z drugim stanowiskiem, pojęcie tajemnica przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 11 u.z.n.k. i przyjmuje się, że pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, ale w niektórych sytuacjach tajemnica przedsiębiorcy może być rozumiana szerzej.
Przyjmuje się, że tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa). Informacja staje się tajemnicą, kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich (por. wyrok NSA z dnia 05.04.2013 r., sygn. I OSK 192/13 i z dnia 05.07.2013 r., sygn. I OSK 511/13, dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
W niniejszej sprawie Sąd opowiada się za pierwszym z ww. stanowisk co do rozumienia pojęcia tajemnica przedsiębiorstwa. Niezależnie jednak od przyjętej koncepcji tajemnicy przedsiębiorcy jej istnienie musi być w konkretnym przypadku rzeczywiste i niewątpliwe. Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy, konieczne jest więc wykazanie, że dane, których udostępnienia na podstawie przepisów u.d.i.p. żąda wnioskodawca, nie mogą zostać ujawnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. Nie wystarczy, by żądana informacja dotyczyła przedsiębiorcy, tj., by odnosiła się do prowadzonej działalności gospodarczej i by była wolą przedsiębiorcy objęta tajemnicą, jak to podniesiono w odpowiedzi na skargę. W takim bowiem przypadku tajemnicą przedsiębiorcy objęte byłoby wszystko, co przedsiębiorca arbitralnie uzna za taką tajemnicę, także na podstawie czynności kwalifikowanych. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie. Informacja poufna nie nabywa bowiem cech poufności z uwagi na żądanie jej udostępnienia. Cecha ta winna istnieć już w samej informacji od momentu jej pozyskania przez przedsiębiorcę.
Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności. Informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, to takiej kontroli nie ma, ergo - informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując cytowany art. 11, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r. sygn. I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717). W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Z informacją poufną mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mianowicie mają być działania. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. Dla zrealizowania przesłanki "niezbędne działania" należy podjąć fizyczne środki ochrony (nawet najskromniejsze zabezpieczenie techniczne) (...). W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie (tamże).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że przedmiotem wniosku strony skarżącej w niniejszej sprawie było żądanie udostępnienia informacji publicznej dotyczące wystąpiła do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, o udostępnienie urzędowych odpisów następujących dokumentów:
- pisma Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej – Departament Transportu Kolejowego z dnia [...] października 2013 r. do R. P., [...] PKP PLK S.A.
- pisma PKP PLK S.A. z dnia [...] października 2013 r. do J. K. zastępcy Dyrektora Departamentu Transportu Kolejowego – Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz wszelkiej, znajdującej się w posiadaniu Departamentu Transportu Kolejowego Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju pozostałej korespondencji adresowanej do (w tym do wiadomości) lub pochodzącej od PKP PLK S.A., dotyczącej umowy nr [...], na wykonanie dokumentacji przedprojektowej i projektowej dla zadania "Budowa połączenia kolejowego MPL K. w [...]., z miastami aglomeracji [...], odcinek K.- [...].".
Organ ponownie rozpoznając sprawę, po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 78/16, wydał decyzję, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. sygn. akt [...].
W jej uzasadnieniu organ wskazał, że rozpatrując po raz drugi, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 79/16 decyzji z [...] listopada 2015 r. sygn. [...], sprawę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez P. G. [...] września 2015 r., powtórnie przeprowadził dokładną analizę dokumentów będących przedmiotem wniosku. Wskazał też, że wyrok WSA w Warszawie z 9 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 79/16 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] listopada 2015 r., sygn. [...], w części utrzymującej w mocy decyzję Ministra infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r., sygn. [...], a więc nie dotyczącej dokumentów, które zostały już udostępnione pismem z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. [...]. Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r., sygn. [...]pozostaje cały czas w obrocie prawnym w części nieuchylonej decyzją [...].
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wskazać należy, że organ wykonał zalecenia wskazanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Żądane bowiem dokumenty, posiadają cechy informacji będącej tajemnicą przedsiębiorstwa.
Zgodzić się należy z organem że zakresem tajemnicy przedsiębiorstwa mogą być nie tylko informacje o charakterze technicznym i technologicznym, organizacyjnym, ale również know-how. Z niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że Zarząd PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. podjął w dniu [...] sierpnia 2007 r. uchwałę Nr [...] w sprawie przyjęcia do stosowania "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy w PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.", mocą której objął tajemnicą przedsiębiorcy informacje dotyczące know-how.
Przywołana powyżej Polityka Bezpieczeństwa zawierała postanowienia, że dokumenty mogące w jakikolwiek sposób ujawnić know-how spółki podlegają ochronie i stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Artykuł 1 pkt 1 załącznika nr 1 do "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" przewiduje, że do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa PKP PLK S.A. zalicza się know-how Spółki, rozumiane jako techniczną i pozatechniczną wiedzę związaną z kolejnictwem, potencjał i umiejętności związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, długoterminowe strategie działania, bazy kontrahentów, systemy zarządzania, systemy informacyjne i informatyczne, itp. Żądane dokumenty zawierały tajemnicę przedsiębiorcy PKP PLK S.A. niewątpliwie już od chwili ich powstania, a nie od chwili wpływu do Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Zgodzić się należy również, że jeśli chodzi o pismo PKP PLK S.A. do J. K., zastępcy dyrektora Departamentu Transportu Kolejowego w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z [...]października 2013 r., znak [...], które nie zostało ujawnione do wiadomości publicznej, a było przedmiotem poufnej korespondencji pomiędzy zarządcą infrastruktury, a Ministerstwem, to zawiera ono poufne informacje, mogące wskazać kontrahentom spółki PKP PLK S.A. sposób w jaki się zachowuje struktura organizacyjna spółki zarządzając prowadzonymi przez siebie inwestycjami, co z kolei mogłoby wywołać uprzywilejowaną pozycję kontrahentów spółki i utratę swobody prowadzenia działalności przez samą PKP PLK S.A. Kontrahenci spółki uzyskawszy informacje o sposobie pracy struktury organizacyjnej PKP PLK S.A. wiedzieliby jak się zachowa spółka w przypadku sporów dotyczących prowadzonych inwestycji i dzięki temu byliby w stanie udowadniać zasadność swoich roszczeń, co spowodowałoby straty materialne spółki w przypadku przegranych procesów sądowych.
Organ podał też, że omawiane pismo przedstawia dla spółki PKP PLK S.A. dużą wartość gospodarczą. W dokumencie [...] PKP PLK S.A. wyjaśnia Ministrowi Infrastruktury, Budownictwa i Gospodarki Morskiej dokładny stan postępowania w sprawie budowy linii kolejowej łączącej K. z Międzynarodowym Portem Lotniczym w [...] oraz kroki, jakie zamierza podjąć w związku ze zmianą wariantu budowy linii kolejowej oraz dużym opóźnieniem, jakie zaistniało.
Uzyskanie tych informacji przez firmy, będące wykonawcami usług bądź robót budowlanych na rzecz PKP PLK S.A., a w szczególności przez członków konsorcjum projektującego tę linię kolejową spowodowałoby, że spółka byłaby związana w taki sposób przedstawionym oświadczeniem i nie mogłaby swobodnie dysponować swoim majątkiem. Uzyskanie informacji zwartych w omawianym piśmie mogłoby na etapie procedury przygotowawczej do budowy linii kolejowej do lotniska w [...]. skutkować wywieraniem nacisku przez wykonawcę na PKP PLK S.A., pogorszeniem relacji biznesowych i powstaniem sytuacji, w której PKP PLK S.A. nie mogłaby w sposób minimalizujący swoją stratę kształtować własną sytuację gospodarczą w przedmiocie inwestycji budowy linii kolejowej do [...]. Informacje zawarte w tym dokumencie miały strategiczne znaczenie dla prowadzonej w ramach działalności gospodarczej inwestycji i ich celem było wypracowanie przez PKP PLK S.A. w porozumieniu z Ministrem Infrastruktury, Budownictwa Gospodarki Morskiej, prowadzącym nadzór właścicielski nad spółką, strategii dalszego postępowania w przedmiocie inwestycji polegającej na budowie linii kolejowej do [...].. Decyzje o charakterze strategicznym, mające dużą wartość gospodarczą dla PKP PLK S.A., podejmowane w celu właściwej gospodarki zasobami pieniężnymi spółki i chroniące ją przed stratami materialnymi, są podejmowane w uzgodnieniu z właścicielem - Skarbem Państwa, reprezentowanym przez ministra właściwego do spraw transportu. Pozyskanie tych informacji przez podmioty trzecie naraziłoby spółkę na straty spowodowane przejęciem jej know-how przez przedsiębiorstwa z nią współpracujące i zgłaszające wobec niej roszczenia o charakterze majątkowym. Ponadto organ wskazał, że należy podkreślić, że pismo to ujawnia know-how dotyczące prowadzenia procesów inwestycyjnych. PKP PLK S.A., zespół praktyk mających wymierne znaczenie gospodarcze i nieujawnianych do publicznej wiadomości (o czym zostało już wyżej wskazane). Pozyskanie know-how spółki przez jej kontrahentów skutkowałoby utratą pozycji negocjacyjnej PKP PLK S.A., przegrywaniem sporów o często niezasadne roszczenia wykonawców, a w związku z tym stratami funduszy publicznych (PKP PLK S.A. jest spółką Skarbu Państwa prowadzącą działalność na rzecz obywateli Rzeczpospolitej Polskiej).
Pismo to zostało objęte działaniom ochronnym, jako zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa na podstawie przepisów dokumentu "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]". Postanowienia wewnętrznej polityki PKP PLK S.A. uznają wszystkie dokumenty zawierające know-how przedsiębiorstwa za tajemnicę przedsiębiorstwa, pismo objęte było tą klauzulą już od chwili jego wytworzenia. W związku z powyższym oraz przytoczoną argumentacją dotyczącą braku wymogu konkretnej formy zastrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa w ocenie organu nie było konieczne w sposób fizyczny oznaczanie przedmiotowego dokumentu stosownym zapisem.
Jeśli chodzi o pismo Dyrektora Departamentu Transportu Kolejowego Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do R. P., [...] PKP PLK S.A. z [...] października 2013 r., znak [...]to analiza tego pisma wskazuje, że jest ono elementem korespondencji Ministra ze spółką, wobec której prowadzi on nadzór właścicielski. Również ten dokument nie został upubliczniony wobec osób trzecich, w związku z czym spełnia warunek nieudostępnienia informacji do wiadomości publicznej. Faktem jest, że dokument ten nie zawiera informacji o charakterze organizacyjnym, ponieważ nie wskazuje jak organizacja PKP PLK S.A. zachowuje się wobec opisanego w nim problemu, ale dotyczy zastosowania posiadanego przez spółkę know-how w przedmiocie zastosowania środków europejskich dla inwestycji polegającej na budowie linii kolejowej z K. do [...], w związku z czym warunek zawierania informacji technicznych, technologicznych, organizacyjne lub innych również należało uznać za spełniony.
Argumenty zaś organu, odnośnie wartości gospodarczej tego dokumentu uznać należy za przekonywujące. Organ wskazał bowiem, że ich uzyskanie przez kontrahentów spółki, a w szczególności przez konsorcjum tworzące dokumentację dla budowy linii do [...], mogłoby zagrozić równowadze stron umowy cywilnoprawnej i w efekcie czego uniemożliwić spółce swobodne kształtowanie własnej sytuacji gospodarczej. Tak jak i pismo [...] dokument [...] został zastrzeżony wraz z jego utworzeniem na mocy "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]".
Jeśli zaś chodzi o pozostałe dokumenty, których udostępnienia organ odmówił tj., pozostałej korespondencji adresowanej do (w tym do wiadomości) lub pochodzącej od PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i dotyczącej umowy nr [...]na wykonanie dokumentacji przedprojektowej i projektowej dla zadania "Budowa połączenia kolejowego MPL »K.« w [...] z miastami aglomeracji [...], odcinek K.- [...].", to również te argumenty wskazane w decyzji , należy uznać za przekonywujące.
Pisma te zawierają m.in. pytania PKP PLK S.A. do Ministerstwa w sprawie wewnętrznych decyzji biznesowych, dotyczących programu naprawczego dla wykonania dokumentacji przedprojektowej i projektowej budowy połączenia kolejowego K. z lotniskiem w [...],dotyczące wewnętrznego raportowania biznesowego w ramach nadzoru właścicielskiego, wewnętrzne uzgodnienia pomiędzy Ministerstwem a PKP PLK S.A. w sprawie podpisania ugody, dotyczące ustalenia wstępnych kwestii w przedmiocie finansowania. Były one przedmiotem wewnętrznych ustaleń, konsultowania opinii i wypracowywania stanowiska w sprawie trwającego sporu pomiędzy PKP PLK S.A. a konsorcjum "MPL K.", dotyczącego wykonania dokumentacji przedprojektowej i projektowej dla zadania Budowa połączenia kolejowego MPL »K.« w [...] z miastami aglomeracji [...], odcinek K.- [...]. Spółka konsultowała czy określone działania będą zgodne z interesem jej właściciela, Skarbu Państwa, reprezentowanego przez ministra właściwego do spraw transportu.
Również te pisma nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej i były znane tylko przez pracowników, zarówno PKP PLK S.A. jak i Ministerstwa odpowiedzialnych za inwestycje. Zgodzić się należy z organem, że zawierają one zarówno wiadomości o charakterze organizacyjnym, wskazującym w jaki sposób struktura PKP PLK S.A. postępuje w przypadku zarządzania przygotowywanymi inwestycjami, jak i poufne know-how firmy. Zawierają również informacje, posiadające wartość gospodarczą. Ujawnienie powyższych informacji może prowadzić do poznania nie tylko wewnętrznej struktury PKP PLK S.A. przez kontrahentów, ale także sposobu, w jaki są podejmowane decyzje w spółce, know-how pracy spółki nad prowadzonymi projektami. To z kolei może doprowadzić do bycia przez spółkę przewidywalną dla swoich kontrahentów i utrudnienia jej, a nawet uniemożliwienia swobodnego działania w relacjach biznesowych. Kontrahenci, którzy uzyskają wiedzę na temat wewnętrznych procedur w spółce znajdą się na wygranej pozycji wobec PKP PLK S.A., ponieważ będą wiedzieli jak spółka się zachowa w toczących się sporach. Ponadto poznanie wewnętrznego systemu pracy spółki spowoduje, że wykonawcy w postępowaniach o udzielenia zamówienia publicznego będą składać niedoszacowane oferty trwając w przekonaniu, że poznawszy know-how spółki będą w stanie uzyskać dodatkowe środki poprzez składanie roszczeń cywilnoprawnych.
Wartość gospodarcza informacji zawartych w dokumentach objętych wnioskiem przejawia się również w fakcie, że kontrahenci spółki zaznajomiwszy się z rzeczonymi informacjami nie będą musieli pobierać z rynku informacji dotyczących wykonywania inwestycji kolejowych, ale uzyskają je z rzeczonych dokumentów, co ewidentnie zmniejszy ich koszty działania. PKP PLK S.A. z kolei zostanie pozbawiona dotychczasowej taktyki negocjacyjnej z kontrahentami i będzie musiała wytworzyć nową, co będzie generowało duże koszty po jej stronie.
Wszystkie dokumenty, których dotyczą powyższe rozważania zostały wraz z chwilą ich wytworzenia zastrzeżone na mocy "Polityki Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. [...]" jako tajemnica przedsiębiorstwa.
Informacje objęte przez PKP PLK S.A. tajemnicą przedsiębiorcy w niniejszej sprawie faktycznie posiadają określoną wartość gospodarczą, bowiem są związane ściśle z prowadzoną przez PKP PLK S.A. działalnością gospodarczą i z punktu widzenia tej działalności mają znaczenie istotne. Nadto podkreślenia wymaga to, że ustawodawca tworząc omawiany przepis, odnosił się do pojęcia wartości gospodarczej istniejącej dla danego przedsiębiorcy. Wartość ta musi więc oczywiście mieść charakter obiektywny. Nie musi ona mieć zaś znaczenia dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, czy tez choćby znacznej jej ilości. Wystarczającą przesłanką dla uznania pewnych danych za objętych tajemnicą przedsiębiorstwa jest to, że mają one wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu utajnienia tych danych. Ważne przy tym jest to, aby strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych udowodniła istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawiła w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący
Wobec powyższego organ prawidłowo przyjął, że żądane informacje nie mogą być udostępnione z uwagi na objęcie ich tajemnicą przedsiębiorcy oraz że w sprawie został spełniony zarówno aspekt formalny, jak i materialny tajemnicy przedsiębiorcy. O spełnieniu aspektu materialnego świadczy fakt, że żądane informacje są niewątpliwie związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, odnośnie utrzymania przez organ w mocy decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] września 2015 r., w całości, pomimo jej uprzedniego częściowego uchylenia przez organ w drodze ostatecznej decyzji zawartej w pkt 1 decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., co stanowi naruszenie art. 16 § 1 oraz art. 110 kpa w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to Sąd nie podziela tego zarzutu. Wyrok bowiem WSA w Warszawie z 9 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 79/16 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] listopada 2015 r., sygn. [...], w części utrzymującej w mocy decyzję Ministra infrastruktury i Rozwoju z [...] września 2015 r., sygn. [...], a więc nie dotyczącej dokumentów, które zostały udostępnione skarżącej pismem z dnia 13 listopada 2015 r. Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r. pozostaje zatem w obrocie prawnym, w części nieuchylonej decyzją [...].
Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie nieumieszczenia w aktach dokumentu "Polityka Bezpieczeństwa Tajemnicy Przedsiębiorcy PKP PLK" to dokument ten został poddany analizie przez organ w trakcie rozpatrywania sprawy. W jego opinii złożone przez uczestnika stanowisko w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] sierpnia 2015 r., dotyczące zastrzeżenia wnioskowanych informacji na podstawie ww. polityki bezpieczeństwa obowiązującej w PKP PLK S.A., nie wymagało podjęcia dodatkowych działań weryfikujących. Reprezentująca PKP PLK S.A. pełnomocnik załączyła, wiarygodne w opinii organu, pełnomocnictwo pochodzące od Zarządu Spółki i w swoim piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak [...], powołała się na obowiązujące w spółce przepisy wewnętrzne, potwierdzając przedstawione stanowisko podpisem i pieczęcią. Organ nie znalazł podstaw do kwestionowania takiego stanowiska.
Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącej co do nieumieszczenia żądanych dokumentów w aktach administracyjnych sprawy, to wskazać należy, iż skoro akta te nie podlegają udostępnieniu stronie skarżącej, to umieszczenie ich tam mijałoby się z celem.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło