II SA/Wa 1988/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2008 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu finansowego za niewykorzystane dni wolne od służby oraz urlop oddala skargę Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z [...] października 2007 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w P., którą to decyzją odmówiono K. P. wypłaty ekwiwalentu finansowego za przepracowane dni wolne od pracy oraz urlopu nagrodowego. W uzasadnieniu organ podał, że przepisy prawa nie przewidywały i nie przewidują możliwości wypłaty ekwiwalentu finansowego w zamian za niewykorzystane dni wolne przysługujące za dni przepracowane przy wykonywaniu zadań służbowych oraz za niewykorzystany urlop nagrodowy. Nie kwestionując, iż skarżącemu przysługiwały [...] dni wolne za wykonywane zadania służbowe w dniach ustawowo wolnych od służby oraz że przysługiwał mu urlop nagrodowy w wymiarze [...] dni z tytułu pełnienia służby w Polskim Kontyngencie Wojskowym w R. w S., organ stwierdził, że § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 29 sierpnia 2006 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych - nie przewiduje możliwości przyznania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za prawo do wolnych dni. Wskazał, że przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.) również nie przewidują możliwości przyznania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za niewykorzystany czas wolny od służby. Wyjaśnił, że art. 72 i art. 73 ww. ustawy reguluje kwestie uposażeń i innych należności i ustawodawca nie przewidział w nich ekwiwalentu pieniężnego za czas wolny od służby. Wskazał też, że kwestię ekwiwalentu za urlop reguluje art. 95 pkt 2 ustawy pragmatycznej, zaś dodatkowego urlopu art. 61 ust. 1 i art. 4 tej ustawy. W konkluzji stwierdził, że z ww. przepisów wynika, że pełnienie służby w dni ustawowo wolne od pracy oraz urlop nagrodowy nie mogą być traktowane na równi z urlopem wypoczynkowym i dodatkowym urlopem wypoczynkowym określonym w art. 61 ust. 1 oraz art. 62 ust. 4 ustawy pragmatycznej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, skarżący zarzucił naruszenie art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez błędną jego wykładnię. W uzasadnieniu podniósł, że dni wolne od zajęć służbowych są zbliżone charakterem prawnym do urlopu wypoczynkowego. Podkreślił, że nie wykorzystał przysługujących mu wolnych dni przed zwolnieniem ze służby, a zatem należy mu się za nie ekwiwalent, jak za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Wywodził, że gdyby został "wysłany" na urlop przed zwolnieniem ze służby, to otrzymałby za ten czas ([...]dni) uposażenie. Na koniec podniósł, iż organ nie rozstrzygnął o całości żądania, albowiem nie odniósł się do żądania w przedmiocie odsetek z tytułu opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W pełni zgodzić należało się z organem, że obowiązujące przepisy prawa nie uprawniają do przyznania i wypłaty świadczenia pieniężnego (ekwiwalentu) za prawo do dodatkowych dni wolnych od służby. Stosownie do § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 29 sierpnia 2006 r. w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby oraz rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 161, poz. 1138) żołnierzowi, który na polecenie dowódcy wykonywał zadania służbowe w dni ustawowo wolne lub dodatkowo wolne od służby udziela się czasu wolnego w takim samym wymiarze. Powyższy przepis nie przewiduje, poza świadczeniem w naturze polegającym na udzieleniu czasu wolnego, innego świadczenia alternatywnego - tj. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego. Uzasadnienia do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za czas wolny od służby, o którym mowa w ww. § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej nie można też wywieść z art. 95 pkt 2 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.). Z przepisu tego wynika, że żołnierzowi zwolnionemu ze służby przysługuje ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy i dodatkowy urlop wypoczynkowy. Kwestie związane z dodatkowymi urlopami wypoczynkowymi reguluje art. 62 ustawy pragmatycznej oraz rozporządzenie wykonawcze wydane na postawie art. 64 tej ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 28 maja 2004 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 138, poz. 1465). Nie ulega wątpliwości, że przysługujące skarżącemu dni wolne od służby, wynikające z § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby (...), nie mogą być zakwalifikowane i utożsamiane z urlopem wypoczynkowym lub z dodatkowym urlopem wypoczynkowym. Prawo do dni wolnych od służby należy odróżnić od prawa do urlopu. Prawa te są od siebie niezależne, regulują je odrębne przepisy. Źródłem powstania tych praw są odmienne zdarzenia faktyczne i prawne. Dodatkowo niemożność uwzględnienia roszczeń skarżącego wynika z treści art. 71-73 ustawy pragmatycznej. Przepisy te określają, jakie uposażenie i należności pieniężne przysługują żołnierzowi i nie odnoszą się do ekwiwalentu pieniężnego. A contrario, jeżeli przepisy nie regulują tych kwestii alternatywne świadczenie nie przysługuje. Reasumując, wykładnia ww. przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że przysługujące żołnierzom prawo do dni wolnych od służby można wykorzystać (skonsumować) jedynie w naturze, to jest w formie wolnych dni od służby. Ustawodawca nie przewidział z tytułu nabycia prawa do wolnych dni zamiennego świadczenia pieniężnego (ekwiwalentu). Konkludując, ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie przewiduje możliwości wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane dni wolne od służby oraz krótkoterminowy urlop nagrodowy. Z ostrożności procesowej, z uwagi na rozbieżną ocenę organu (w decyzji i odpowiedzi na skargę), stwierdzić należy, iż ograniczenia związane z czasem służby, określone w art. 60 ust. 2 i 3 ustawy pragmatycznej, nie dotyczą żołnierzy pełniących służbę wojskową poza granicami państwa - vide art. 60 ust. 4 ustawy. Oznacza to, że wydane na podstawie art. 60 ust. 5 ustawy rozporządzenie wykonawcze w sprawie dodatkowych dni wolnych od służby (...) w ogóle, w stosunku do skarżącego, nie mogło znaleźć zastosowania, bowiem roszczenia jego dotyczą służby pełnionej poza granicami państwa. Rozporządzenie powyższe nie uprawniało zatem skarżącego ani do wolnych dni, ani do żądania świadczenia alternatywnego - pieniężnego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku rozstrzygnięcia o całości żądania (o odsetkach), stwierdzić należy, iż zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Odsetki z tytułu opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego są zawsze powiązane z roszczeniem głównym. Są należnością uboczną, która staje się wymagalna najwcześniej wraz z roszczeniem głównym. Skoro organ nie uwzględnił roszczenia głównego o wypłatę ekwiwalentu, nie mógł orzekać o niewymagalnych odsetkach. Rozstrzygając o roszczeniu głównym, braku podstaw do przyznania świadczenia pieniężnego, organ orzekł automatycznie o należnościach ubocznych. Mając powyższe na uwadze, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - orzekł jak w sentencji.