II SA/Wa 1992/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-28
Skład orzekający: Paulina Paczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, a czy wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże brak dochodu i wysokie zobowiązania finansowe?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, ponieważ rozpoznanie wniosku staje się zbędne. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co ma miejsce w przypadku braku dochodu i znaczących zobowiązań finansowych.Stan faktyczny
Skarżący K. W. złożył skargę na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący podał, że został zwolniony ze służby wojskowej, nie posiada dochodu, a jego sytuację finansową obciążają kredyt hipoteczny, alimenty i opłaty za media. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano K. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie skargi K. W. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości dodatku służbowego postanawia: 1. przyznać K. W. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
K. W. złożył skargę na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości dodatku służbowego. Następnie w dniu 18 lipca 2017 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
We wniosku podał, że z dniem 31 maja 2017 r. został zwolniony z zawodowej służbowy wojskowej i w związku z tym nie posiada dochodu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci. Posiada dom o powierzchni 198 m2 obciążony hipoteką, wart ok. 280 tys. zł, grunty rolne 3,5 hektara, 2 budynki gospodarcze o wartości ok. 60 tys. złotych. Zaznaczył, że nie posiada oszczędności ani papierów wartościowych. Z przedmiotów wartościowych posiada jedynie samochód [...] z 1998 r. Oświadczył również, że nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej oraz nie otrzymuje pomocy od rodziny ani osób trzecich. Wskazując zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił: kredyt hipoteczny (180 tys. zł) z miesięczną ratą ok. 800 zł, alimenty 1300 zł, opłaty za media 1200 zł.
Z uwagi na fakt, że dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do rozpoznania złożonego wniosku, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację finansową skarżącego.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał kserokopię dokumentu PIT-37 za 2016 rok, wydruki wyciągu z konta za ostatnie 3 miesiące oraz kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w [...] o zasądzeniu od skarżącego na rzecz małoletnich dzieci alimentów w łącznej kwocie 1500 zł. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie pobiera dopłat z tytułu posiadanych gruntów rolnych oraz nie posiada informacji odnośnie pokrywania kosztów utrzymania swoich dzieci przez drugiego z rodziców, ponieważ nie ma kontaktu z tą osobą od 2014 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika - adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku skarżący obecnie nie posiada dochodu w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 maja 2017 r. Posiadana działka rolna nie przynosi wnioskodawcy dochodu oraz nie otrzymuje dopłat z Unii Europejskiej. Dodatkowo skarżący posiada zobowiązania finansowe z tytułu: spłaty kredytu hipotecznego (miesięczna rata ok. 800 zł); alimentów (1500 zł); opłat za media (1200 zł).
Zaznaczyć należy, że skarżący nie posiada innego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Nie posiada też papierów wartościowych i innych praw majątkowych ani wierzytelności.
W związku z powyższym, biorąc pod uwagę aktualne koszy utrzymania oraz brak dochodu skarżącego w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej, należy uznać, że skarżący w niniejszej sprawie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło