II SA/Wa 2002/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Andrzej Góraj (spr.) Protokolant starszy referent – Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2015 r. Decyzją z [...] października 2015r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2015r. odmawiającą przyznania K. B. prawa do świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu organ ustalił, że strona stała się całkowicie niezdolna do pracy w wieku lat 40, a na przestrzeni 45 lat życia strona udokumentowała 10 lat, 6 miesięcy i 10 dni okresów składkowych i nieskładkowych. To zaś w ocenie organu świadczy o tym, że okres zatrudnienia był nieadekwatny do wieku strony. Nadto organ stwierdził, iż nie dopatrzył się okoliczności szczególnych, usprawiedliwiających przerwy w ubezpieczeniu strony. Od powyższej decyzji skargę do tut. Sadu wywiódł K. B. zarzucając organowi, iż rozstrzygnął sprawę nieprawidłowo. W skardze podkreślono, że schorzenie na które strona cierpi, istnieje u niej już od 20 roku życia. Choroba ta utrudniała zaś stronie znalezienie zatrudnienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Okolicznością znaną tut. Sądowi z urzędu jest to, że wniosek strony o przyznanie prawa do świadczenia w drodze wyjątku był już przedmiotem rozstrzygania przez organ. Decyzje wydane przez organ a odmawiające przyznania omawianego świadczenia, mocą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 marca 2015r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1834/14 zostały uchylone. W uzasadnieniu swoich motywów Sąd administracyjny wskazał, ze : "...Prezes ZUS przyjął, iż przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od jego woli, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec. W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie jest co najmniej przedwczesne, albowiem organ nie dostrzegł, iż cały okres świadczenia pracy przez skarżącego był przeplatany zatrudnieniem i okresami, za które skarżący otrzymywał zasiłek chorobowy. Świadczy to, przy uwzględnieniu wyjaśnień pełnomocnika o zachorowaniu skarżącego w wieku 20 lat na cukrzycę, iż stan zdrowia wymienionego mógł narzucać mu liczne ograniczenia w zatrudnieniu. Wprawdzie stwierdzono u skarżącego całkowitą niezdolności do pracy od kwietnia 2014 r., lecz organ orzekający nie ustalił, czy przed tą datą stan zdrowia ubezpieczonego nie był na tyle poważny, aby mógł on uzyskać orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy. Wówczas sytuacja zawodowa skarżącego przedstawiałby się w zupełnie innym świetle. (...)Uszło także uwadze organu, iż całkowita niezdolność do pracy skarżącego powstała w czasie kiedy pozostał on w zatrudnieniu, a pracę zarobkową utracił właśnie na skutek zaostrzenia objawów chorobowych. Skarżący mógł zatem przypuszczać, iż posiadając stałe zatrudnienie na przestrzeni kolejnych 20 lat wypracuje wymagany okres do uzyskania świadczenia emerytalnego. Biorąc pod uwagę wiek ubezpieczonego, oczywistym jest, że gdyby nie pogorszenie stanu zdrowia, skarżący pozostawałby nadal w zatrudnieniu i mógłby uzyskać prawo do świadczenia w trybie zwykłym. Mając powyższe na względzie, nie można wykluczyć, że to względy zdrowotne miały wpływ na aktywność zawodową skarżącego w okresie poprzedzającym powstanie całkowitej niezdolności do pracy. Trudności w pozyskaniu pracy z powodu stanu zdrowia i jego nagłe pogorszenie powodujące utratę obecnego zatrudnienia, finalnie czyniące ubezpieczonego niezdolnym do pracy w okresie przypadającym na największą aktywność zawodową, mogą być kwalifikowane jako szczególna okoliczność w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż narusza ona prawo. Na obecnym etapie postępowania, jego istota sprowadzała się do ustalenia, czy organ wydając skarżoną decyzję, wziął pod uwagę rozważania poczynione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zawarte w wyroku z dnia 16 marca 2015r. [sygn. akt II SA/Wa 1834/14] uchylającym zapadłe w sprawie rozstrzygnięcia organu. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w przepisie art.153 p.p.s.a. organ któremu sprawa została przekazana , związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Analiza niniejszej sprawy prowadzi do konkluzji, iż organ ponownie rozpoznając sprawę nie zrealizował wytycznych zawartych w w/powołanym wyroku. Wydał bowiem rozstrzygnięcie które nie zostało poprzedzone rozważaniami na tematy uwypuklone przez Sąd administracyjny. Podnieść należy, iż Sąd w/powołanym wyroku przesądził m.in. że : "...Prezes ZUS przyjął, iż przyczyną braku uprawnień do renty w trybie zwykłym nie był stan zdrowia lub inne zdarzenie zewnętrzne, niezależne od jego woli, którego nie można było przewidzieć i któremu nie można było zapobiec. W ocenie Sądu powyższe stwierdzenie jest co najmniej przedwczesne, albowiem organ nie dostrzegł, iż cały okres świadczenia pracy przez skarżącego był przeplatany zatrudnieniem i okresami, za które skarżący otrzymywał zasiłek chorobowy. Świadczy to, przy uwzględnieniu wyjaśnień pełnomocnika o zachorowaniu skarżącego w wieku 20 lat na cukrzycę, iż stan zdrowia wymienionego mógł narzucać mu liczne ograniczenia w zatrudnieniu. Wprawdzie stwierdzono u skarżącego całkowitą niezdolności do pracy od kwietnia 2014 r., lecz organ orzekający nie ustalił, czy przed tą datą stan zdrowia ubezpieczonego nie był na tyle poważny, aby mógł on uzyskać orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy. Wówczas sytuacja zawodowa skarżącego przedstawiałby się w zupełnie innym świetle. (...)Uszło także uwadze organu, iż całkowita niezdolność do pracy skarżącego powstała w czasie kiedy pozostał on w zatrudnieniu, a pracę zarobkową utracił właśnie na skutek zaostrzenia objawów chorobowych. Skarżący mógł zatem przypuszczać, iż posiadając stałe zatrudnienie na przestrzeni kolejnych 20 lat wypracuje wymagany okres do uzyskania świadczenia emerytalnego. Biorąc pod uwagę wiek ubezpieczonego, oczywistym jest, że gdyby nie pogorszenie stanu zdrowia, skarżący pozostawałby nadal w zatrudnieniu i mógłby uzyskać prawo do świadczenia w trybie zwykłym. Mając powyższe na względzie, nie można wykluczyć, że to względy zdrowotne miały wpływ na aktywność zawodową skarżącego w okresie poprzedzającym powstanie całkowitej niezdolności do pracy. Trudności w pozyskaniu pracy z powodu stanu zdrowia i jego nagłe pogorszenie powodujące utratę obecnego zatrudnienia, finalnie czyniące ubezpieczonego niezdolnym do pracy w okresie przypadającym na największą aktywność zawodową, mogą być kwalifikowane jako szczególna okoliczność w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS". Przytoczona wyżej wykładnia przepisów prawa, oraz ocena stanu faktycznego niniejszej sprawy zawarta w powołanym wyroku była jasna, czytelna i nie wymagała dokonywania jej dalszej wykładni. Była więc wiążąca dla organu, który winien zastosować się do niej, przy ponownym rozstrzyganiu danej sprawy. Do czasu bowiem, aż nie nastąpi wzruszenie wyroku zawierającego ocenę prawną w sprawie, na organie ciąży obowiązek podporządkowania się tej ocenie, przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy (patrz wyrok NSA z 10.01.2012r. II FSK 1296/10 ; wyrok NSA 11/01/2011r. II OSK 2059/09). Analiza skarżonego rozstrzygnięcia prowadzi zaś do konkluzji, iż organ badając wniosek strony, nie zastosował oceny stanu niniejszej sprawy dokonanej przez Sąd w uzasadnieniu wyroku uchylającego poprzednie rozstrzygnięcie organu. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie więc zobligowany do tego, aby zrealizować wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 16 marca 2015r.wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1834/14. Jak już to bowiem zostało podkreślone, organ jest związany w danej sprawie sposobem rozumienia przepisów i oceną stanu faktycznego, zaprezentowaną przez Sąd administracyjny orzekający w tej sprawie. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1c w zw.z art.135 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.)