II SA/Wa 2010/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.) Ewa Pisula - Dąbrowska Protokolant starszy referent Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi W. J. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę. W.J. wystąpił do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z [...] marca 2010 r., przyznającej R.J. prawo zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy [...] w W. Postanowieniem z [...] lipca 2013 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając że wnioskodawca nie ma legitymacji procesowej do inicjowania przedmiotowego postępowania. Rozpoznając sprawę wskutek wniesionego zażalenia, Minister Obrony Narodowej postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy skarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Wskazał, że wnioskodawca jest, co prawda, zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz świadczy to jedynie o posiadaniu przez niego interesu faktycznego, a nie prawnego, do jakiego odsyła przepis art. 28 K.p.a. Nie wskazał bowiem żadnego przepisu prawa materialnego, mogącego stanowić podstawę żądania dokonania określonej czynności przez organ. Od powyższego postanowienia wnioskodawca wywiódł skargę do tutejszego Sądu. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 28 K.p.a. Na poparcie swoich twierdzeń, co do nieważności kwestionowanej decyzji z [...] marca 2010 r., przytoczył uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 29 czerwca 2006 r. (71/6/A/2006), podnosząc że R.J. z organem łączył stosunek cywilnoprawny. Rezultatem takiego założenia jest, w ocenie skarżącego, ustalenie wstąpienia przez niego w stosunek najmu spornego mieszkania. To zaś przesądza o tym, iż posiada interes prawny w domaganiu się wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z [...] marca 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni przepisu art. 28 K.p.a. i oceny tego, czy w realiach faktycznych sprawy skarżący posiada interes prawny w inicjowaniu przedmiotowego postępowania. Zgodnie z brzmieniem wyżej powołanej normy prawnej: "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Treść przytoczonej regulacji wskazuje na to, że m.in. elementem koniecznym, umożliwiającym skuteczne wywodzenie istnienia statusu strony, jest posiadanie interesu prawnego w inicjowaniu danego postępowania administracyjnego. Co się tyczy sformułowania "interes prawny", to należy je rozumieć w ten sposób, iż jest to wynikające z konkretnej normy prawa materialnego uprawnienie do żądania wszczęcia przez określony podmiot ściśle określonego postępowania. Z przepisu prawa materialnego, jaki winien zastosować organ administracji, musi bowiem wynikać legitymacja procesowa strony. Dla lepszego i szerszego zobrazowania omawianej materii, zasadnym jest odniesienie się do dorobku judykatury. I tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wydanego 7 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 2226/12 stwierdził, że: "pojęcie (interes prawny), na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania". W podobnym duchu wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 18 kwietnia 2013 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1957/11, przesądzając że: "interes prawny określany jako osobisty, konkretny i aktualny, prawnie chroniony, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje więc on wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym". Wyżej przytoczone twierdzenia Naczelnego Sądu Administracyjnego tutejszy Sąd w pełni podziela i traktuje jak własne. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, że okolicznością niesporną jest to, iż skarżący nie był adresatem decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z [...] marca 2010 r., przyznającej R.J. prawo zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Nadto, jak wynika z treści skargi, wnioskodawca upatruje swojego interesu prawnego w inicjowaniu postępowania nieważnościowego, w tym, że z art. 690 K.c. zamierza wywodzić uprawnienie do lokalu, którego dotyczy decyzja z [...] marca 2010 r. W świetle powyższego, w ocenie tutejszego Sądu, organ miał pełne podstawy ku temu, aby wydać skarżone postanowienie. Prawidłowo dopatrzył się bowiem, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w inicjowaniu postępowania nieważnościowego, a jedynie interes faktyczny. Poprawnie też zwrócił uwagę na fakt, że skarżący nie powołał żadnego przepisu administracyjnego prawa materialnego, na podstawie którego zamierza żądać od organu określonego zachowania. To zaś świadczy o tym, że wnioskodawca nie wykazał istnienia związku o charakterze materialnoprawnym między konkretną normą prawa administracyjnego a własną sytuacją prawną. Brak wykazania istnienia takiego związku upoważniał zaś organ do przyjęcia, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2010 r. Co zaś się tyczy podniesionych w skardze twierdzeń, przemawiających w ocenie skarżącego za stwierdzeniem nieważności decyzji z [...] marca 2010 r., to tutejszy Sąd nie mógł się do nich odnosić. Pozostawały one bowiem w oderwaniu od istoty niniejszej sprawy, wykraczając poza jej zakres. Tym samym nie rzutowały więc one na poprawność kwestionowanego rozstrzygnięcia. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).