I OSK 1957/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-18
Skład orzekający: Wiesław Morys, Marek Stojanowski, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej, uznając, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nietrafnie oddalił skargę, ponieważ organ administracji przedwcześnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca spółka wykazała wystarczający interes prawny do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, co wykluczało zastosowanie art. 157 § 3 K.p.a. Kwestie materialnoprawne dotyczące tytułu własności nieruchomości i interesu prawnego skarżącej spółki wymagają rozpatrzenia w toku właściwego postępowania nieważnościowego.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nieruchomości. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że spółka nie wykazała swojego interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów K.p.a. i P.p.s.a. poprzez błędne uznanie braku przymiotu strony i przedwczesną odmowę wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądził od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy asystent Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. z siedzibą w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2166/10 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. z siedzibą w Krakowie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz [...] Spółka z o.o. z siedzibą w Krakowie kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 12 kwietna 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2166/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Krakowie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Jak wynika z przedstawionego przez Sąd I instancji w uzasadnieniu tegoż wyroku stanu faktycznego i prawnego sprawy, zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2010r., nr [...], którą odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Gminę Kraków z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej P., obręb nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej wystąpiła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie. W ocenie organu skarżąca nie przedstawiła jednak żadnego argumentu wskazującego na to, że przysługują jej prawa rzeczowe do wyżej opisanej nieruchomości. Z wypisu z księgi wieczystej KW nr [...] wynika, iż właścicielem działki nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. był Skarb Państwa - na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej miasta Krakowa z dnia [...] września 1965 r. o wywłaszczeniu określonych w niej nieruchomości oraz decyzji Komisji Odwoławczej do spraw Wywłaszczania z dnia [...] kwietnia 1966 r. Ponadto organ zważył, że dokumenty, na podstawie których ujawniono w tej księdze jako właściciela Skarb Państwa, nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Z załączonej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii wykazu synchronizacyjnego dla działki nr [...] wynika, że powstała ona z połączenia odpowiednich części nieruchomości ujawnionych w księdze wieczystej KW [...] oraz nieruchomości ujawnionej w KW [...]. Natomiast z odpisu księgi wieczystej nr KW [...] wynika, że własność Skarbu Państwa została wpisana na podstawie zaświadczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia [...] października 1952 r. Z kopii tego zaświadczenia wynika, że nieruchomości ujawnione w lwh (liczbie wykazu hipotecznego) [...] i [...] gm. kat. [...], stanowiące własność Spółki "[...]" zostały przejęte przez Skarb Państwa na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13). W ocenie organu nadzoru wnioskodawca nie legitymuje się przymiotem strony zdolnej do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej i z tej przyczyny zobligowany był do wydania decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: K.p.a.
W skardze na tę decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie wniosła o uchylenie jej oraz decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] maja 2010 r. Decyzjom tym zarzuciła:
1) naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie posiada interesu prawnego do występowania w sprawie;
2) naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania administracyjnego przed organem II instancji pomimo toczącego się postępowania przed NSA w sprawie sygn. akt I OSK 98/10;
3) naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia w sprawie materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę tę za niezasadną. W ocenie Sądu bezsporne w niniejszej sprawie jest, że skarżąca spółka nie uczestniczyła w postępowaniu zwykłym zakończonym kwestionowaną decyzją. Nie zostało również wykazane, aby skutki stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej mogły dotyczyć jej interesu prawnego. W skład działki nr [...] objętej weryfikowaną decyzją komunalizacyjną wchodzi m.in. nieruchomość ujawniona w księdze wieczystej KW [...], z której odpisu wynika, że Skarb Państwa został wpisany jako właściciel na podstawie zaświadczenia z dnia 20 października 1952 r. Natomiast ze znajdującej się w aktach administracyjnych kserokopii tego zaświadczenia wynika, że objęta tą księgą nieruchomość stanowiła hipoteczną własność Spółki z o.o. "[...]" i wraz z zabudowaniami i przynależnymi do niej prawami przejęta została przez Skarb Państwa na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Mimo podejmowanych starań przez skarżącą spółkę do dnia wydania kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji tytuł prawny Skarbu Państwa do tej nieruchomości nie został skutecznie obalony. Zdaniem Sądu, ze znajdujących się w aktach kserokopii decyzji i wyroków wynika, że skarżąca spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia [...] lipca 1993 r., którymi stwierdzono, że nieruchomość stanowiąca własność spółki z o.o. "[...]", objęta księgą wieczystą nr [...] podlegała przejęciu na podstawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W wyniku rozpatrzenia wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, że powyższe decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa (decyzja z [...] listopada 2008 r. i utrzymująca ją w mocy decyzja z [...] stycznia 2009 r.). Po rozpatrzeniu skargi [...] Sp. z o.o. i Gminy Miejskiej Kraków, na decyzję z dnia [...] stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 387/09, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. Od wyroku skargę kasacyjną wniosła Gmina Miejska Kraków i sprawa z tej skargi zawisła przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt I OSK 98/10. Powyższe wskazuje, że nie został skutecznie wyeliminowany tytuł prawny Skarbu Państwa do części nieruchomości objętej kontrolowaną decyzją komunalizacyjną, do której prawa rości skarżąca spółka. Tym samym, w ocenie Sądu, nie wykazała ona, iż to jej przysługuje tytuł prawnorzeczowy do części nieruchomości skomunalizowanej weryfikowaną decyzją. Dlatego na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o. o. z siedzibą w Krakowie zaskarżając go w całości. Orzeczeniu wydanemu przez Sąd I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w związku z art. art. 157 § 3 K.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, a to poprzez błędne jego niezastosowanie wskutek uznania przez Sąd I instancji, że organ prawidłowo zastosował ten przepis, odmawiając wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, w sytuacji kiedy nie było oczywiste, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony postępowania, a w świetle powołanych przez Wnioskodawcę twierdzeń było zasadne przyjęcie, że ewentualne stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji może dotyczyć jego praw (wyrok NSA z dnia 19 marca 1997 r., sygn. III SA 1802/95, Lex nr 29911);
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 157 § 2 K.p.a., w związku z art. 28 K.p.a., poprzez błędne jego niezastosowanie wskutek przyjęcia przez Sąd I instancji, że organ prawidłowo uznał, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji komunalizacyjnej;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez jego błędne niezastosowanie przez Sąd I instancji wskutek przyjęcia, iż nie zachodziła w postępowaniu jurysdykcyjnym podstawa do zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 387/09, a to wobec uznania, że postępowanie to pozostaje bez wpływu na wynik postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją w niniejszej sprawie;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez jego błędne niezastosowanie przez Sąd I instancji wskutek przyjęcia, że postępowanie jurysdykcyjne nie było dotknięte brakiem w postaci nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w kierunku ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy, w tym m.in. brakiem wyjaśnienia wpływu ewentualnego stwierdzenia nieważności na prawa wnioskodawcy;
e) art. 151 P.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji kiedy zachodziły przesłanki do jej uwzględnienia.
Wskazując na powyższe naruszenia, skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, opierając się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że wystarczające jest istnienie potencjalnego wpływu decyzji nieważnościowej na prawa i obowiązki podmiotu, aby przypisać mu status strony. Poza tym skarżąca spółka nie mogła wykazać, że to jej przysługuje tytuł prawnorzeczowy do spornej nieruchomości, albowiem to właśnie postępowanie nieważnościowe ma dopiero doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, która nie pozwala na wykazanie tego tytułu, gdyż zgodnie z jej treścią przysługuje on Gminie Miejskiej Kraków. Strona skarżąca stoi na stanowisku, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był w dniu wydania zaskarżonej decyzji władny ustalić we własnym zakresie, czy wnioskodawca posiada tytuł prawny do nieruchomości, w związku z czym decyzja o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej została wydana przedwcześnie, z pominięciem zastosowania instytucji zawieszenia postępowania, która winna w niniejszej sprawie znaleźć odzwierciedlenie. Ponadto ustalenie, czy wnioskodawca posiadał tytuł prawny do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r., a w konsekwencji czy takiego tytułu nie posiadał Skarb Państwa, należy do drugiego etapu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, tj. merytorycznej oceny wniosku i badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a., a są to: naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć wadliwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie nieprawidłowej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Rozpoznając skargę kasacyjną w jej granicach, bo podstaw nieważnościowych nie stwierdzono, należało podzielić stanowisko skarżącej, że zaskarżony wyrok jest nietrafny z powodu niedostrzeżenia przedwczesności zaskarżonej decyzji. Wynika ona zarówno z niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, jak i naruszenia art. 157 § 3 (obowiązującego w dacie wydawania zapadłych w sprawie decyzji) k.p.a. W istocie przepis art. 157 § 3 k.p.a. stanowiący wówczas, że odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji, ma ograniczony zakres zastosowania, a jego interpretacja powinna być zawężona. Ograniczenie to – tamujące możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy - sprowadza się do przypadków oczywistych, jednoznacznie i bez prowadzenia postępowania dowodowego niepozwalających na wszczęcie postępowania nieważnościowego z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (p. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 321/11, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, oraz cytowane tam orzecznictwo). Przepis ten bowiem wyklucza dalsze postępowanie w przedmiocie oceny czy poddany kontroli akt nie jest dotknięty jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Analiza przesłanek prowadzących do zastosowania omawianej normy musi nawiązywać do stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania kwestionowanej decyzji, w szczególności uwzględniać materialnoprawną podstawę decyzji. Nie jest jednak wyłączone uwzględnienie innych okoliczności w tym występujących później. W zakresie podstaw podmiotowych utrwalone jest stanowisko, że prawo do inicjowania postępowania nieważnościowego służy stronom dotychczasowego postępowania, ale też innym podmiotom, których praw czy obowiązków może dotyczyć decyzja dotychczasowa (p. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1994 r., sygn. akt II SA 2164/92, ONSA z 1995 r. nr 1, poz. 32, z dnia 1 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 2224/99, ONSA z 2002 r. nr 4, poz. 149). W niniejszej sprawie podaniem o stwierdzenie nieważności została objęta decyzja orzekająca o nabyciu z mocy prawa nieruchomości Skarbu Państwa przez Gminę Kraków. W postępowaniu w tej materii stronami są więc bezspornie: Skarb Państwa i Gmina Kraków. Przyjmuje się jednak, że prawo strony służy także innym podmiotom, które wykażą taki przymiot, w szczególności tym, które roszczą sobie prawo do gruntu objętego dotychczasową decyzją komunalizacyjną (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1716/10, publ. jw.). Na gruncie postępowania administracyjnego stroną jest wszak każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Interes prawny jest określany jako osobisty, konkretny i aktualny, prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym (p. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 74/12, i cytowane tam orzecznictwo, dostępny jw.). Dlatego zagadnienie interesu prawnego, którego legitymacja procesowa jest pochodną, powszechnie w doktrynie i orzecznictwie uważane jest za zagadnienie o charakterze materialnoprawnym, bowiem warunkujący przymiot strony w postępowaniu administracyjnym interes prawny zależny jest od istnienia przepisu materialnoprawnego, z którego można go wywieść (p. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1220/11 i z dnia 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 176/11, publikowane w internetowej Centralnej Bazie Orzecznictwa Sądów Administracyjnych).
Skarżąca usiłuje dowieść swoich praw do nieruchomości objętej decyzją dotychczasową, starając się wykazać służące jej opisane wyżej przymioty warunkujące uznanie za stronę niniejszego postępowania. Rację ma organ i Sąd meriti, że na dzień orzekania ich nie wykazała, wszak zbyt wąską interpretacją byłaby ta, która z tej przyczyny i w okolicznościach sprawy skutkowałaby odmową wszczęcia postępowania. Być może rozpoczęto proces dochodzenia do przywrócenia własności gruntu od kwestionowania niewłaściwej decyzji, lecz wysnuwanie z tego faktu podstawy do odmowy wszczęcia postępowania byłoby co najmniej sprzeczne z ekonomią procesową, gdyż w razie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, na podstawie których przejęto sporny grunt, musiałoby dojść do ponownego zgłoszenia żądania stwierdzenia nieważności. Wbrew stanowisku Sądu i organu wypowiadających się w sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca dostatecznie na tym etapie postępowania wykazała realny i aktualny powód dla przyznania jej uprawnienia do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego. Konkluzja ta wynika z treści zaświadczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia [...] października 1952 r. dowodzącego służącego jej prawa własności działek lwh [...] i [...] przed przejęciem ich na cele reformy rolnej. W tym kontekście istotnym jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia [...] lipca 1993 r. odmawiającej stwierdzenia w trybie § 5 rozporządzenia wykonawczego z dnia 1 marca 1945 r. do poniższego dekretu, że nieruchomości Spółki [...] podlegały przejęciu w trybie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, które aktualnie jest w toku. Bowiem decyzje Ministra Rolnictwa z dnia [...] listopada 2008 r. i z dnia [...] stycznia 2009 r. orzekające o wydaniu z naruszeniem prawa decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia [...] lipca 1993 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rolnictwa z dnia [...] lutego 1996 r. zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne od tych orzeczeń (p. wyroki z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 224/12 i I OSK 302/12-poprzednia sygn. I OSK 98/10, publ. jw.). Przedmiotem ponownego badania przez organ w tej sprawie mają być przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Co prawda z wypisu księgi wieczystej z dnia [...] lutego 1999 r. wynika, że działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia [...] września 1965 r., lecz stwierdzenie to pozostaje w sprzeczności z wyżej wskazanym zaświadczeniem.
Zatem niepodobna zgodzić się z poglądem, że oczywistym jest brak przymiotu strony skarżącej Spółki w niniejszym postępowaniu. Przymiot ten w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1999 r. został przeto dostatecznie zobrazowany pod względem służącego jej interesu prawnego wyłączającego obecnie zastosowanie art. 157 § 3 k.p.a. Znajduje on oparcie w przepisach, na podstawie których decyzja ta zapadła, przy czym nie można wykluczyć innej oceny tej okoliczności w wyniku podjęcia czynności w toku wszczętego postępowania. Na późniejszym etapie dojść może zarówno do wydania decyzji umarzającej postępowanie, jak i decyzji orzekającej merytorycznie o przedmiocie żądania. W tym stanie rzeczy kwestie, o jakich mowa w zaskarżonym wyroku i zaskarżonej decyzji wymagają rozpatrzenia w toku właściwego postępowania nieważnościowego.
W świetle tych wywodów uzasadnione okazały się zarzuty skargi kasacyjnej uchybienia art. 157 § 2 i 3 k.p.a. w związku z art. 28 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a.
Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w opisanym w skardze kasacyjnej kształcie, obecnie jest już bezprzedmiotowy z wyłożonej wyżej przyczyny. Jednakowoż zagadnienie zawieszenia postępowania podlegać będzie ponownemu rozważeniu w zależności od stanu sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 185 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.
Rzeczą Sądu I instancji będzie uwzględnienie przytoczonych okoliczności podczas ponownej oceny legalności zaskarżonej decyzji.
-----------------------
2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło