II SA/Wa 2012/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi P. W. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie związku ze służbą wojskową rozpoznanych schorzeń postanawia: odrzucić skargę. II SA/Wa 2012/15 UZASADNIENIE Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r., utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie zdolności P. W. do pełnienia zawodowej służby wojskowej Do wydania orzeczeń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skierowaniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. P.W. został skierowany do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., celem określenia stopnia utraty zdrowia w związku z obyciem służby wojskowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W., orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2015 r. na podstawie: art. 5 ust. 1,6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. 2014 poz. 1414) oraz § 16, 21 ust 1 i 2 i § 24 ust 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 15, poz. 80 ze zm.) oraz § 5 pkt 1 i 7 pkt 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dn. 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. poz. 1013) rozpoznała u P.W. szereg schorzeń (tj. [...] w trakcie leczenia z miernym upośledzeniem sprawności ruchowej, przewlekły zespół bólowy korzeniowy prawostronny z częstymi zaostrzeniami, uszkodzenie nerwu łokciowego lewego na poziomie łokcia, przewlekłe nieżytowe zapalenie zatok obocznych nosa, 24 % ubytku zdolności żucia, stan po odbarczeniu nerwu pośrodkowego prawego (2012r.) i lewego (2013r.) z powodu zespołu cieśni nadgarstka prawego i lewego, hiperglikemię na czczo, skazę moczanową, hipercholesterolemię, nieprawidłowe wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby u osoby z cechami stłuszczenia wątroby w badaniu USG, przepuklinę rozworu przełykowego przepony, chorobę wrzodową dwunastnicy u osoby z przebytym zapaleniem żołądka). Komisja orzekła w stosunku do badanego kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej Z - Zdolny do zawodowej służby wojskowej. Ponadto Komisja wskazała, że wymienione schorzenia rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową. W stosunku do orzeczenia P.W. złożył odwołanie, w którym podkreślił , że ostatnie 25 lat poświęcił służbie wojskowej i nie zgadza się, że stwierdzone u niego schorzenia nie mają związku ze służbą wojskową. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] września 2015 r., działając na podstawie przepisów § 11 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012r. poz. 1013), a także §12 pkt 1 i §30 ust 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 08 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.) - po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że Zespół orzeczniczy CWKL szczegółowo zapoznał się z nadesłaną dokumentacją orzeczniczo-lekarską. Odnosząc się do ustalenia związków przyczynowych organ wyjaśnił, że wszystkie schorzenia, które pozostają w związku ze służbą wojskową zostały skatalogowane w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 marca 2003 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej oraz chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (Dz. U. Nr 62, poz. 567) ze zmianą w dniu 17 marca 2009 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 425). Powyższe rozporządzenie zawiera dwa załączniki: Zał. Nr 1 - to jest wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej. Z powodu schorzeń wymienionych w tym załączniku (Nr 1) - przysługują świadczenia odszkodowawcze. Natomiast Zał. Nr 2 jest wykazem chorób i schorzeń, które istniały przed powołaniem do służby wojskowej, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach. Przepis ten stanowi, że schorzenie wymienione w tym załączniku (Nr 2) pozostaje w związku ze służbą wojskową ale nie powoduje świadczeń odszkodowawczych. Dodać należy, że oprócz wymienionego w katalogu schorzenia; muszą również występować na danym stanowisku szczególne właściwości i warunki służby wojskowej powodujące chorobę (Zał. Nr 1) lub szczególne właściwości i warunki służby wojskowej powodujące ujawnienie schorzenia w czasie trwania służby (Zał. Nr 2). Wojskowe komisje lekarskie (WKL) wykorzystują również informacje zawarte w dokumentach wymaganych przed wydaniem orzeczenia i dostarczonych przez organ kierujący do WKL zgodnie z § 14 Rozp. MON z dn. 08.01.2010 r., a wykazanych w § 21 tego rozporządzenia. Brak udokumentowanej którejkolwiek z przesłanek nie daje podstawy dla WKL do określenia związku schorzenia ze służbą wojskową. Podstawowymi dokumentami potwierdzającymi występowanie szczególnych właściwości i warunków służby (czynniki szkodliwe dla zdrowia), o których mowa w załączniku nr 1 są: rejestr czynników szkodliwych i karta pomiarów czynników szkodliwych wymienionych w § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 02.02.2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2011 r. Nr 33 poz. 166) i inne jak: karta opisu stanowiska służbowego, o której mowa w artykule 6 ust. 1 pkt 11 a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dn. 11.09.2003 r. i § 22 ust. 2 rozp. MON z dn. 08.01.2010 r; informacja o warunkach przebiegu służby dla celów wojskowej komisji lekarskiej o której mowa w § 22 ust. 1 pkt. 2 cytowanego wyżej rozp. MON wskazująca na istnienie szczególnych właściwości i warunków na zajmowanych stanowiskach; wyniki pomiarów czynników szkodliwych na zajmowanych stanowiskach - badania prowadzone przez właściwe Wojskowej Ośrodki Medycyny Prewencyjnej zgodnie z wymienionym wyżej rozp. Ministra Zdrowia; protokóły z kwalifikacji stanowisk na których występują czynniki szkodliwe; protokóły z kwalifikacji żołnierzy do służby w warunkach szkodliwych należące do zadań BHP w JW., wyciągi z rozkazów dziennych dowódców JW dotyczących kwalifikacji stanowisk, na których występują czynniki szkodliwe; wyciągi z rozkazów dziennych dotyczących kwalifikacji żołnierzy do służby w warunkach szkodliwych. Podstawą do określania związku schorzenia ze służbą są również poprzednie orzeczenia WKL określające związek schorzenia ze służbą wojskową, a także dokumentacja, o której mowa w rozp. MON z 15.09.2003 r. w sprawie postępowania w razie wypadku lub ujawnienia choroby pozostającej w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej i wydana na jej podstawie kwalifikacja prawna WSzW uznająca związek wypadku ze służbą wojskową lub orzeczenie WKL o uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą pozostającą w związku ze służbą wojskową, z tytułu której przysługują świadczenia odszkodowawcze. Organ dodał, że oprócz wymienionego w katalogu schorzenia; muszą również występować na danym stanowisku szczególne właściwości i warunki służby wojskowej powodujące chorobę (Zał. Nr 1) lub szczególne właściwości i warunki służby wojskowej powodujące ujawnienie schorzenia w czasie trwania służby (Zał. Nr 2). Analiza warunków służby orzekanego na podstawie zgromadzonych akt, a zwłaszcza odpisu przebiegu służby wojskowej z akt personalnych żołnierza w ocenie organu wskazuje jednoznacznie, że służba [...] P.W. była głównie związana z wykonywaniem pracy o charakterze administracyjno - biurowym, gdzie nie występowały czynniki szkodliwe opisane w ww. załącznikach, dlatego postanowiono jak na wstępie. Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi P.W. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący zarzucił orzeczeniu nierzetelność i stronniczość oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Podkreślił, że jego stan zdrowia ma związek ze służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, skarżący doprecyzował swoje stanowisko i oświadczył , że skarży orzeczenie jedynie w zakresie związku stwierdzonych u niego schorzeń z zawodową służbą wojskową, ponadto podkreślił, że nie kwestionuje oceny dokonanego u niego stanu zdrowia, oraz kwalifikacji w zakresie zdolności do służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 648 ze zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r., poz. 213 ze zm.), ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2013 r., poz. 666 ze zm.). Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W świetle powyższego sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (v. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167, postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47, wyrok NSA z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11). Konkludując skarga na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2015 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w zakresie dotyczącym określenia inwalidztwa, związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową jest niedopuszczalna i w tym zakresie podlega odrzuceniu, albowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.