II SA/Wa 2015/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu inspektora pracy oddala skargę. Inspektor Pracy działając w trybie art. 11 pkt 1, 6, 6a i w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 60) wydał w dniu [...] lipca 2015 r. nakaz nr rej.[...], w którym w: pkt.1) nakazał P. [...] Sp. z o. o. wyposażyć brygady serwisowe w niezbędne środki ochrony indywidualnej i ratunkowej; pkt 2) nakazał P. [...] Sp. z o. o. opracować szczegółowy wykaz środków ochrony indywidualnej i ratunkowej w zależności od rodzaju wykonywanych prac i przeszkolić w zakresie ich użytkowania pracowników brygad serwisowych. pkt 3) nakazał P. [...] Sp. z o. o. skierować na szkolenie okresowe bhp pracownika Z. G. wykonującego prace na stanowiskach robotniczych, na których występują szczególnie duże zagrożenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia pracowników. W podstawie prawnej pkt 1nakazu Inspektor wskazał na art. 11 pkt 1ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz § 89 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.). W podstawie prawnej pkt 2 nakazu Inspektor przywołał art. 11 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i art. 2376 Kodeksu pracy. W podstawie prawnej pkt 3 nakazu Inspektor wskazał na art. 11 pkt 1ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz § 15 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 62, poz. 285). Pkt 1 i pkt 2 nakazu Inspektor nadał rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 Kpa, natomiast odnośnie pkt 3 nakazu Inspektor wyznaczył termin wykonania na dzień 31 sierpnia 2015 r. Powyższy nakaz został wydany w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Inspektora Pracy w "P. [...]" Sp. z o. o., w związku z wypadkiem zbiorowym dwóch pracowników wyżej wymienionej Spółki, do którego doszło w dniu [...] maja 2015 r. na terenie oczyszczalni ścieków będącej w eksploatacji Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...]. P. [...] Sp. z o. o. wniosła odwołanie do Okręgowego Inspektora Pracy w W., który po jego rozpatrzeniu, decyzją z dnia [...] września 2015 r., działając na zasadzie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa oraz i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, utrzymał w mocy wszystkie rozstrzygnięcia zaskarżonego nakazu. W uzasadnieniu decyzji Okręgowy Inspektor Pracy w W. dokonał omówienia wszystkich przepisów wskazanych w podstawie prawnej zaskarżonego nakazu z dnia [...] lipca 2015 r. oraz dodatkowo przepisów art. 237 § 2, art. 2373 § 1, art. 2377 § 1, art. 2378 § 1 Kodeksu pracy i art. 7, art. 8, art. 76 § 1 oraz art. 77 § 1 Kpa. Wskazał, iż z przepisów tych wynika, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie. Powinien więc stale podejmować działania zmierzające do zabezpieczenia pracowników przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla ich zdrowia i życia czynników występujących w środowisku pracy oraz zapewniać higieniczne warunki jej wykonywania. Ochrona zdrowia i życia pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, należy do podstawowych obowiązków pracodawcy określonych przepisami prawa pracy. Przepisy prawa w sposób jasny i precyzyjny określają obowiązki jaki spoczywają na pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. W ocenie Okręgowego Inspektora brak jest podstaw do uchylenia postanowień zaskarżonego nakazu. Wszystkie decyzje zawarte w tym nakazie zostały wydane w celu poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy. Dlatego nie można podzielić zarzutu odwołania – wyciągnięcia przez Inspektora nieprawidłowych wniosków z kontroli, poprzedzającej wydanie nakazu w tym z zeznań niektórych pracowników P [...]. Polemizując w tym zakresie z zarzutami odwołania, Okręgowy Inspektor wskazał i wyjaśnił, że szczegółowe przeprowadzenie badania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy przez Inspektora PIP zostało dokonane w oparciu o zeznania świadków, stosowną dokumentację oraz protokolarne ustalenie szczegółowego przebiegu zdarzeń. Nie zostały zatem naruszone wyżej wymienione zasad uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Należy zauważyć, iż kontrola dotycząca badania przyczyn i okoliczności wypadku zbiorowego pracowników P.[...] Sp. z o.o. na oczyszczalni ścieków w [...]. w dniu [...] maja 2015 r. zawiera stanowiska wszystkich osób mających nawet pośredni wpływ na ustalenie rzeczywistych okoliczności i przyczyn wypadku zbiorowego przy pracy, analizę dokumentów pracowniczych, dokumentacji technicznej, instrukcji bhp np. instrukcji bhp dotyczącej serwisu i eksploatacji oraz uregulowań wewnętrznych. Organ pierwszej instancji w toku prowadzonej kontroli uwzględnił również przekazany przez ZGKiM w [...]. monitoring miejsca wypadku. P.[...] Sp. z o. o. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżonej decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w W. zarzuciła: I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa, poprzez uchylenie się od podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu słusznego interesu strony oraz uchylenie się od obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i w konsekwencji ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji w oparciu o wzajemnie ze sobą sprzeczne zeznania świadków oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin z zapisu monitoringu ZGKiM w [...]. w zakresie prowadzenia robót przez pracowników skarżącej w dniu [...] maja 2015 r., ich wyposażenia w środki ochrony indywidualnej a następnie dokonanie wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów z uwzględnieniem tegoż zapisu monitoringu; 2) 107 § 3 Kpa, poprzez ograniczenie uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, jedynie do lakonicznego, zbiorczego wskazania dowodów przeprowadzonych przez organ I instancji, bez szczegółowego odniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. W konkluzji skargi strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od Okręgowego Inspektora Pracy w W. na rzecz "P.[...]" Sp. z o.o. zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła organom obu instancji abstrahowanie od materiału dowodowego sprawy, poprzez brak ustosunkowania się do sprzecznych relacji konkretnych świadków zdarzenia z dnia [...] maja 2015 r. oraz na zaniechanie przeprowadzenia dowodu z monitoringu przepompowni Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...]., z dnia [...] maja 2015 r. w zakresie od chwili rozpoczęcia pracy przez pracowników "P. [...]" do chwili rozpoczęcia akcji ratunkowej. W ocenie Spółki, organ powinien zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji pozoruje jedynie uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy w W. wniósł o jej oddalenie. Nadmienił, iż ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny sprawy jest zgodny z rzeczywistością. Jako materiał dowodowy służyły m. in.: oświadczenia przedstawicieli pracodawcy, świadków zdarzenia, a przede wszystkim ustalenia kontrolne oparte są na danych zawartych w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku jakiemu uległ M. S. oraz protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku jakiemu uległ J. B., które zostały sporządzone przez zespół powypadkowy powołany przez kontrolowanego pracodawcę - skarżącego w niniejszej sprawie. Ustalenia dokonane przez Inspektora Pracy są zbieżne i spójne z ustaleniami dokonanymi przez zespół powypadkowy powołany przez kontrolowanego pracodawcę. Należy zauważyć, iż to właśnie pracodawca przedłożył przedmiotowe protokoły, które zostały przez niego zatwierdzone i stanowią one załączniki do protokołu kontroli. Całokształt ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie nie budził wątpliwości i mógł stanowić podstawę do wydania decyzji ujętych w nakazie inspektora pracy z dnia [...] lipca 2015 r. Organ nadmienił, iż w protokole ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku zbiorowego, sporządzonym przez zespół powypadkowy powołany przez pracodawcę, stwierdzono iż przyczyny wypadku to: prawdopodobne zatrucie nieustalonym czynnikiem chemicznym, brak asekuracji przy wykonywaniu prac wewnątrz studni oczyszczalni, nie stosowanie przez pracowników środków ochrony indywidualnej, nie przeprowadzenie pomiarów składu powietrza wewnątrz zbiornika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest chybiona. Nakaz z dnia 23 lipca 2015 r. został wydany w wyniku kontroli przeprowadzonej przez Inspektora Pracy w "P.[...]" Sp. z o. o., w związku z wypadkiem zbiorowym dwóch pracowników wyżej wymienionej Spółki, do którego doszło w dniu [...] maja 2015 r. na terenie oczyszczalni ścieków będącej w eksploatacji Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w [...]. Jednakże nakaz ten nie dotyczy ani przyczyn tego wypadku, ani nie stanowi jego opisu. Istotą wydania kwestionowanego nakazu była poprawa bezpieczeństwa pracy w "P.[...]" Sp. z o. o. Nakaz ten, w sferze ustaleń faktycznych, jest oparty na ustaleniach zawartych w protokole powypadkowym, które to ustalenia zostały potwierdzone przez pracodawcę to jest "P.[...]" Sp. z o. o. W ustaleniach protokołu powypadkowego, stwierdzono iż przyczyny wypadku z dnia [...] maja 2015 r. to: prawdopodobne zatrucie nieustalonym czynnikiem chemicznym, brak asekuracji przy wykonywaniu prac wewnątrz studni oczyszczalni, nie stosowanie przez pracowników środków ochrony indywidualnej, nie przeprowadzenie pomiarów składu powietrza wewnątrz zbiornika. Nadto, czego nie dostrzega "P.[...]" Sp. z o. o. formułując zarówno zarzuty odwołania jak i skargi, przedmiotowy nakaz z dnia [...] lipca 2015 r. nie dotyczy przyczyn wyżej wspomnianego wypadku, ale dotyczy stwierdzonych przez Inspektora Pracy uchybień w obowiązkach pracodawcy w: wyposażeniu brygad serwisowych w niezbędne środki ochrony indywidualnej i ratunkowej (pkt. 1 nakazu); braku opracowania szczegółowego wykazu środków ochrony indywidualnej i ratunkowej w zależności od rodzaju wykonywanych prac i przeszkolenia pracowników brygad serwisowych w zakresie ich użytkowania (pkt. 2 nakazu); braku szkolenia okresowego BHP wskazanego pracownika (pkt. 3 nakazu). "P.[...]" Sp. z o. o. nie zakwestionowała powyższych nakazów, poprzez wykazanie, iż brygady serwisowe Spółki dysponują środkami ochrony indywidualnej i ratunkowej. Nie wykazała, iż opracowano już wcześniej szczegółowy wykaz środków ochrony indywidualnej i ratunkowej i dokonano przeszkolenia na te okoliczność pracowników brygad serwisowych. Nie wykazała także zbędności skierowania na szkolenie okresowe Z. G. Spółka nie zakwestionowała także zasadności zawartych w nakazie zaleceń, poprzez ich niezgodność z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy. Natomiast Spółka zarzuca bark wykazania przez Inspektora oraz przez Okręgowego Inspektora dowodów, na podstawie których wydano przedmiotowy nakaz, co w jej mniemaniu wyczerpuje zarzut naruszenia przez oba organy przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie taka argumentacja Spółki jest chybiona i pomija istotę sprawy. Albowiem z jednej strony "P.[...]" nie stara się nawet wykazać wadliwości poleceń zawartych w kwestionowanym nakazie, zarzuca natomiast obu organom Państwowej Inspekcji Pracy brak wykazania materiału, z którego organy wywiodły zasadność poszczególnych zaleceń nakazu. W niniejszej sprawie oba organy PIP swoje ustalenia oparły na treści innego protokołu – protokołu powypadkowego i na zawartych w nim bezspornych ustaleniach, iż przyczyny wypadku z dnia [...] maja 2015 r. to: prawdopodobne zatrucie nieustalonym czynnikiem chemicznym, brak asekuracji przy wykonywaniu prac wewnątrz studni oczyszczalni, nie stosowanie przez pracowników środków ochrony indywidualnej, nie przeprowadzenie pomiarów składu powietrza wewnątrz zbiornika. Przepisy art. 237 § 2, art. 2373 § 1, art. 2376 § 1, art. 2377 § i art. 2378 § 1 Kodeksu pracy wyraźnie wskazują na konkretne obowiązki pracodawcy w zakresie bezpieczeństwa pracy. Natomiast art. 11 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wprost zobowiązuje Inspektora Pracy do wydania stosownego nakazu w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest to w niniejszej sprawie wystarczające. Nadto Inspektor Pracy nie musi ujawniać źródeł swoich informacji, co wynika z art. 15 pkt c) Konwencji nr 81 dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu, uchwalonej w Genewie w dniu 11 lipca 1947 r. i ratyfikowanej przez Polskę (Dz.U. z 1997 r. Nr 72, poz. 450), zaś w istocie do takiego działania sprowadza się argumentacja "P.[...]". W kwestionowanym nakazie Inspektor Pracy dokładnie wskazał, w każdym z punktów tego nakazu, podstawę prawną jego wydania, w tym konkretny przepis regulujący dane rozstrzygniecie, to jest odwołując się wprost do przepisów: § 89 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, art. 2376 Kodeksu pracy, przeszkolić w zakresie przepisów BHP, § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Zatem nie można wydanemu nakazowi zarzucić brak podstawy prawnej wskazanych w nim zaleceń. Także ani zarzuty zawarte w odwołaniu, ani zawarte w skardze nie wykazały niezasadności żadnego z postanowień nakazu z dnia [...] lipca 2015 r. Natomiast zarzuty te skupiały się na nieistotnych dla tego nakazu sprawach, wykazania źródeł informacji. Zalecenia przedmiotowego nakazu, na co trafnie zwrócił uwagę Okręgowy Inspektor Pracy, dotyczą przede wszystkim poprawieniu warunków bezpieczeństwa pracy pracowników brygad serwisowych w "P.[...]" Sp. z o. o. a nie bezpośrednio przyczyn wypadku z dnia [...] maja 2015 r. Dlatego skargę należało uznać za chybioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się aby zaskarżona decyzja Okręgowego Inspektora pracy w W. oraz utrzymana nią w mocy nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] lipca 2015 r. posiadały wady skutkujące ich uchyleniem albo stwierdzeniem nieważności i dlatego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.