II SA/Wa 2015/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-12
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Andrzej Kołodziej, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie na jego wniosek, gdy jedyną wskazaną okolicznością jest wcześniejsza podległość służbowa wobec pełnomocnika strony skarżącej, bez wykazania więzi emocjonalnej lub innych czynników budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności?Ratio decidendi
Wniosek sędziego o wyłączenie od orzekania nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wskazana okoliczność wcześniejszej podległości służbowej wobec pełnomocnika strony skarżącej, która miała miejsce przed laty i nie wiązała się z wykazaniem więzi emocjonalnej ani innych czynników budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności, nie spełnia przesłanek określonych w art. 19 P.p.s.a. Wątpliwości co do bezstronności muszą mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny.Stan faktyczny
Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie dotyczącej decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Jako podstawę wniosku wskazała, że zna pełnomocnika strony skarżącej, który był jej bezpośrednim przełożonym w czasie, gdy pracowała w innej instytucji. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Wniosek o wyłączenie sędziego od orzekania został oddalony.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Maciejuk o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2015/16 ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych postanawia - oddalić wniosek -
W dniu 3 kwietnia 2017 r. sędzia WSA Iwona Maciejuk złożyła pisemne oświadczenie, w którym wskazała, że zna pełnomocnika strony skarżącej. Wyjaśniła, że w czasie, gdy pracowała w [...] osoba ta była jej bezpośrednim przełożonym. Wskazała, że w jej ocenie zachodzi okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną okoliczność co do jej bezstronności. W związku z tym sędzia Iwona Maciejuk wniosła, na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: "P.p.s.a.", o wyłączenie jej od udziału w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz
w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3).
Stosownie natomiast do treści art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W ocenie Sądu wniosek sędziego Iwony Maciejuk o wyłączenie od udziału w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podnieść, że w sprawie nie zachodzi żadna okoliczność wymieniona w art. 18 § 1 pkt 1- 7 oraz w art.18 § 3 P.p.s.a., która uzasadniałaby wyłączenie wymienionego sędziego z mocy ustawy.
Zdaniem Sądu nie zachodzą również okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a., tj. takie, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie.
W doktrynie podkreśla się, że podstawą wyłączenia sędziego na tej podstawie będą okoliczności wynikające ze stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem - a więc charakteryzujące się przede wszystkim istnieniem więzi emocjonalnej (pozytywnej lub negatywnej), której podstawą jest stosunek pokrewieństwa, przyjaźni, dłuższej znajomości, zależności służbowej, gospodarczej, społecznej itp. Ponadto będą to wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego, tj. być jedynie uprawdopodobniona. Ponadto wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji - zarówno przez stronę w jej wniosku, jak i samego sędziego, w przypadku żądania przez niego wyłączenia (por. S. Szuster, Komentarz do zmiany art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadzonej przez Dz. U. z 2006 r. Nr 208, poz. 1536, System Informacji Prawnej LEX).
W postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1210/14 (LEX nr 1500181), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przez okoliczności, o których mowa w art. 19 P.p.s.a. rozumieć należy zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przez stosunki osobiste należy rozumieć relacje charakteryzujące się istnieniem więzi uczuciowej, emocjonalnej (niezależnie od tego, czy wywołuje ona emocje pozytywne czy negatywne), gospodarczej (ekonomicznej). Inne uzasadnione okoliczności mogą dotyczyć np. wcześniejszych związków z daną sprawą, np. poprzez wykonywanie obowiązków służbowych jeszcze przed objęciem przez niego funkcji. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu tym wskazał jednocześnie, że wyłączenie sędziego nie może następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności te mają wpływ na jego bezstronność. Wątpliwości co do bezstronności muszą zatem mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występują tego rodzaju okoliczności. Wprawdzie sędzia Iwona Maciejuk w oświadczeniu wskazała, że pełnomocnik strony skarżącej był jej przełożonym w okresie pracy w [...], to jednak z oświadczenia tego nie wynika, aby relacji tej towarzyszyła pozytywna lub negatywna więź emocjonalna. Ponadto należy zwrócić uwagę, że okoliczność podległości służbowej miała miejsce przed rokiem 2005, gdyż sędzia Iwona Maciejuk od 1 grudnia 2004 r. pozostaje w zatrudnieniu w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. Fakt ten nie daje zatem podstaw do automatycznego sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu sprawy. Z oświadczenia sędziego nie wynikają natomiast żadne inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego Iwony Maciejuk w niniejszej sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło