II SA/Wa 2021/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. G. K., zwana dalej skarżącą, jako emerytowany funkcjonariusz, została skierowana przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w L. na badanie komisyjne do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w C. w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Z. Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w S. orzeczeniem z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] rozpoznała u skarżącej zaburzenia nerwicowe nieupośledzające sprawności ustroju, nadciśnienie tętnicze, zmiany dyskopatyczno-zwyrodnieniowe odcinka L-S kręgosłupa nieznacznie upośledzające sprawności ustroju, niedoczynność tarczycy pod postacią choroby Hashimoto bez objawów ogólnoustrojowych, zespół jelita drażliwego – w wywiadzie, czynnościowa hipoglikemia, przebyte stłuczenie okolicy biodra prawego i stwierdziła, że jest zdolna do służby w służbie celno-skarbowej z ograniczeniem. Podstawę prawną orzeczenia stanowiły: ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398 ), ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r., poz. 1280 ze zm.), rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U.z 25.04.2017 r.), Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. poz. 2473). Skarżąca w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2023 r. zarzuciła ww. orzeczeniu RKL z [...] marca 2023 r. niesprawiedliwe i nieprawidłowe określenie jej stanu zdrowia oraz zdolności do służby. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w W. orzeczeniem z dnia [...] maja 2024 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania uchyliła w całości orzeczenie RKL z dnia [...] marca 2023 r. nr [...], w miejsce którego wydała własne. CKL rozpoznała u skarżącej przewlekłą nerwicę depresyjno-lękową upośledzającą sprawność ustroju, nadciśnienie tętnicze okresu II o zadowalającej kontroli farmakologicznej, zmiany dyskopatyczno-zwyrodnieniowe odcinka L-S kręgosłupa nieznacznie upośledzające sprawności ustroju, niedoczynność tarczycy pod postacią choroby Hashimoto bez objawów ogólnoustrojowych, zespół jelita drażliwego – w wywiadzie, czynnościowa hipoglikemia, przebyte stłuczenie okolicy biodra prawego. CKL w części III orzeczenia orzekła, że bada jest zdolna do pracy, nie wymaga opieki innej osoby, zaliczyła badaną do trzeciej grupy inwalidzkiej. Orzekła, że inwalidztwo istnieje od [...] maja 2024 r., jest trwałe, pozostaje w związku ze służbą oraz, że nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. CKL w uzasadnieniu wskazała, że po rozpatrzeniu odwołania i zapoznaniu się ze zgromadzoną dokumentacją orzeczniczo - lekarską skierowała odwołującą się na badanie psychiatryczne, neurologiczne i kardiologiczne. Badanie psychiatryczne odbyło się w dniu [...] lutego 2024 r. Konsultująca specjalista stwierdziła nastrój obniżony, zaburzenia skupienia uwagi, niepokój, skargi typu nerwicowego o obrazie depresyjno - lękowym. Orzekana leczona od 2021 r. w Poradni Zdrowia Psychicznego i jeden raz w Oddziale Dziennym Leczenia Nerwic. W podsumowaniu badania konsultująca postawiła rozpoznanie: "Przewlekła nerwica (depresyjno-lękowa) upośledzająca sprawność ustroju", co powoduje całkowitą niezdolność do służby. Konsultująca specjalista neurolog ([...] lutego 2024,r.) w badaniu nie stwierdziła deficytu siły mięśniowej, zaburzeń czucia w kończynach górnych i dolnych i rozpoznała: "Wielopoziomowe zmiany zwyrodnieniowo - dyskopatyczne kręgosłupa krzyżowego bez konfliktu kostno-nerwowego. Konsultujący kardiolog w dniu [...] lutego 2024r. po zapoznaniu się z wynikami badań; echo serca z 2023 r., ekg z 2023 r., Holter RR z 2023 r. i po badaniu własnym postawił rozpoznanie: "Nadciśnienie tętnicze dobrze kontrolowane, bez powikłań", zwyżki emocjonalne. CKL po analizie zgromadzonej dokumentacji i uzyskanych aktualnych opinii specjalistycznych stoi na stanowisku, że długotrwały charakter utrzymywania się zaburzeń o różnym nasileniu i skierowanie do leczenia psychiatrycznego w oddziale z dnia [...] kwietnia 2024 r. od lekarza psychiatry uzasadnia rozpoznane "Przewlekłej nerwicy depresyjno-lękowej upośledzającej sprawność ustroju" i kwalifikację do §57p3r5C wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno- Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017r. (Dz. U. z 2017r. poz. 831) a zatem orzeczenie trzeciej grupy inwalidzkiej. Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą i orzeczone jest na trwałe ze względu na charakter schorzeń i wiek orzekanej. Wobec powyższego CKL na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020r., poz. 398 tekst jednolity z póżn. zm.) uchyliła zaskarżone orzeczenie i wydała własne, orzekając trzecią grupę inwalidzką w związku ze służbą na trwałe. Skarżąca 18 listopada 2024 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie CKL z dnia [...] maja 2024r. nr. [...] w zakresie części [...], dział [...] pkt [...] - daty powstania inwalidztwa na dzień [...] maja 2024 r. CKL, reprezentowana przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżąca w wniesionej 10 stycznia 2025r. replice na odpowiedź na skargę CKL, podniosła, że zgodnie z treścią art. 10 ust. 5 ustawy z 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, że za datę powstania inwalidztwa uznaje się datę ustaloną przez komisję lekarską. W przypadku braku możności ustalenia daty powstania inwalidztwa, przyjmuje się okres w którym ono powstało, za datę powstania inwalidztwa przyjmuje się datę końcową tego okresu. Jeżeli komisja nie mogła ustalić ani daty, ani okresu powstania inwalidztwa, za datę jego powstania przyjmuje się datę zgłoszenia wniosku o świadczenie. Ponadto, Skarżąca wskazała, że jej zdaniem CKL naruszyła przepisy odnośnie terminu na rozpatrzenie odwołania czym jej zdaniem naruszyła dobra materialne Skarżącej jak również przepisy w zakresie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398, ze zm.) wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.: a) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1046, ze zm.), b) ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r. poz. 1280 , ze zm.). Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu, są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, publ. CBOSA). W sprawie jest bezsporne, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w C. w zakresie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji oraz ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Skarżąca jest byłym funkcjonariuszem Służby [...], zwolnionym ze służby. Orzeczenie wydano w przedmiocie ustalenia inwalidztwa. Orzeczenie to nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata, przez co nie zachodzi przesłanka badania jego zdolności do służby w kontekście powołania go do służby, ani funkcjonariusza, aby zachodziła potrzeba oceny jego zdolności do służby w kontekście przeniesienia go na inne stanowisko służbowe, czy też zwolnienia ze służby. Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie należy do grupy orzeczeń nie podlegających kontroli sądów administracyjnych. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.