II SA/Wa 2023/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Stanisław Marek Pietras, Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., którą cofnięto Z. R. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej do celów ochrony osobistej. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.). W motywach uzasadnienia organ podał, że przeciwko Z. R. toczy się śledztwo wobec podejrzenia popełnienia przestępstwa z art. 178 § 1 KK i art. 191 § 1 KK w zw. z art. 12 KK. Organ podał, że dnia [...] kwietnia 2014 r. Z. R. znajdując się w stanie nietrzeźwości, przy stężeniu 0,82 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, będąc w miejscu publicznym posiadał przy sobie prywatną broń palną, tj. pistolet [...] nr [...], stwarzając zagrożenie dla obecnych tam osób, w ten sposób, że wystrzelił cztery pociski (k.24). Tego samego dnia około godz. 21:56 na drodze nr [...] w rejonie wjazdu na autostradę [...] Z. R., kierując samochodem [...] został, zatrzymany przez patrol z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w N.. Podczas kontroli w kierowanym przez niego samochodzie ujawniono leżący na przednim siedzeniu pasażera, należącą do niego broń palną, tj. pistolet [...] nr [...] z wprowadzoną do komory nabojowej amunicją. Przeprowadzone w stosunku do strony badanie stanu trzeźwości wykazało zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu wynoszącą 0,82 mg/l, powtórne badania przeprowadzone o godz. 22:25 i o godz. 22:27 wykazały odpowiednio 0,74 mg/l i 0,79 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu (k. 34-35, k. 36-37, k. 38-39, k. 42-43, k.49, k.74-75, k. 76-77). Organ uznał, że w przypadku Z. R. zaistniała dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt. 4 ustawy o broni i amunicji, stanowiąca obligatoryjną podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. W myśl tegoż przepisu, organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano przemieszcza się z rozładowaną bronią albo nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego. Organ podniósł, że Z. R. przemieszczał się z bronią, znajdując się nietrzeźwości po drodze publicznej. Będąc w tym stanie użył broni stwarzając tym samym zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Z. R. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zawieszenie postępowania skarżący twierdził, iż nie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 18 ustawy o broni i amunicji, albowiem nastąpiły przesłanki zaistnienia kontratypu stanu obrony koniecznej. Skarżący podniósł, iż użył broni w celu, do którego upoważniało pozwolenie na broń w ramach ochrony osobistej. Zarzucił, że wynik toczącej się sprawy karnej może mieścić się w kategorii zagadnienia wstępnego. Wskazywał, że istota zasady domniemania niewinności wyrażona w art 42 ust. 3 Konstytucji RP polega na powstrzymywaniu się od przesądzania o winie do czasu prawomocnego wyroku. Tym samym niedopuszczalne jest wyciąganie trwałych następstw prawnych z samego faktu postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa. Skarżący twierdził, że przedmiotowe postępowanie winno zostać zawieszone w oparciu o art. 98 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga Z. R. nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ Policji cofa pozwolenia na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, przemieszcza się z rozładowaną bronią albo nosi broń, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo środka zastępczego. Noszenie broni oznacza każdy sposób przemieszczania załadowanej broni przez osobę posiadającą broń (art. 10 ust. 9 u.b.a). Podkreślić należy, że konstrukcja powyższego przepisu: "organ cofa" wskazuje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w tym przepisie przewidzianych, organ zobowiązany jest cofnąć udzielone wcześniej pozwolenie na posiadanie broni. Omawiany przepis konstruuje zatem decyzję związaną, nie pozostawiając organowi jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Tym samym zastosowanie w konkretnej sprawie ww. przepisu i wydanie decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni palnej wymaga uprzedniego ustalenia w toku postępowania administracyjnego, iż adresat decyzji: po pierwsze znajdował się w stanie po użyciu alkoholu lub innego wymienionego w cyt. przepisie środka, a po drugie, będąc w tym stanie, nosił broń. W rozpoznawanej sprawie organ z powyższego obowiązku wywiązał się, a wskazany w decyzji stan faktyczny jest niesporny miedzy stronami. Sporna jest jedynie ocena prawna zaistniałych zdarzeń. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy upoważniał organ do oceny stanu faktycznego, jako wyczerpującego przesłanki określone w przepisie art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżący w dacie zdarzenia znajdował się pod wpływem alkoholu (0,82 mg/l), przemieszczał się po drodze publicznej z załadowaną bronią palną. Skarżący nie kwestionował zaistniałych faktów. Nie powołał żadnych okoliczności, które podważałyby ustalony stan faktyczny. Wskazać należy, iż skarżący nie kwestionuje tego, że znajdując się w stanie nietrzeźwości przemieszczał się z załadowaną bronią. Podnosi natomiast, że "nastąpiły przesłanki kontratypu – stanu obrony koniecznej". Reasumując, zgodzić się należy z organem, że analiza zebranego w sprawie materiału bezspornie wskazuje na fakt, iż skarżący przemieszczał się i użył broni palnej, na którą wprawdzie posiadał pozwolenie, znajdując się w tanie nietrzeźwości - zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu wynosiła 0,82 mg/l. Pomimo tego, iż użył broni w celu, w jakim wydano mu pozwolenie na jej posiadanie, z uwagi na fakt, że wcześniej spożywał alkohol, wypełnił przesłanki określone w przytoczonym wyżej przepisie. W ocenie Sądu, w świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego organ miał podstawy, aby stwierdzić, że zachowanie skarżącego wyczerpało dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, gdyż okoliczność, że skarżący przemieszczał broń palną, na którą posiadał pozwolenie, znajdując się stanie nietrzeźwości jest niesporna w sprawie. Podkreślić należy, że ratio legis omawianego przepisu jest takie, aby osoby, które z racji spożycia alkoholu, czy też innego środka odurzającego, mogą mieć zaburzoną zdolność oceny swojego zachowania i stracić umiejętność racjonalnego kierowania swoim działaniem, nie przemieszczały się z tą bronią poza miejscem, w którym ją przechowują. Chodzi o eliminowanie dostępu do broni dla tych posiadaczy, którzy dopuszczają się niebezpiecznego postępowania, polegającego na noszeniu broni będąc pod wpływem środków odurzających (alkoholu, narkotyków). I nie ma przy tym znaczenia, jakie okoliczności doprowadziły do przemieszczania się z bronią osoby znajdującej się w stanie po użyciu alkoholu. W wyroku z dnia 6 września 2002 r., sygn. akt III SA 424/01, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 18 ust. 1 pkt. 4 u.b.a. nie wskazuje okoliczności usprawiedliwiających noszenie broni w stanie po użyciu alkoholu, a tym bardziej nie uzależnia możliwości cofnięcia pozwolenia od ich braku. Treść powyższego przepisu wskazuje bowiem wyraźnie, iż decyzja wydawana przez organy Policji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 4 u.b.a. ma charakter decyzji związanej, a wiec organ jest zobowiązany do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń, jeżeli zaistnieją okoliczności przewidziane w tym przepisie. W sytuacji zatem, gdy skarżący przemieszczał broń palną, na którą posiadał pozwolenie, znajdując się w stanie nietrzeźwości, organ Policji zobligowany był na podstawie art. 18 ust.1 pkt 4 u.b.a. do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń. Wydanie tej decyzji nie należało do sfery uznania administracyjnego organu, a skoro tak, brak było jakichkolwiek podstaw do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego. Podnoszony w toku postępowania oraz w skardze zarzut naruszenia przez organy zasady domniemania niewinności nie zasługiwał na uwzględnienie. Zasada ta nie znajduje zastosowania w postępowaniu administracyjnym, chociażby dlatego, że jest zasadą funkcjonującą w innym systemie prawnym (w postępowaniu karnym). W toku przedmiotowego postępowania organ nie przesądził o winie czy też niewinności skarżącego. Stwierdził natomiast, że zaistniały obligatoryjne przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń. Za chybiony uznać należy zarzut skargi w zakresie art. 98 § 1 k.p.a. Z treści tego przepisu wynika, iż organ może zawiesić postępowanie na wniosek strony, jedynie jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż nie jest możliwe zawieszenie postępowania na wniosek strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu. Podkreślić należy, iż posiadanie i używanie broni i amunicji stanowi dobro reglamentowane, a nie ogólnodostępne. Dostęp jednostki do broni i amunicji poddany jest istotnym ograniczeniom. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny cechować się nieskazitelną postawą, dawać rękojmię przestrzegania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a przede wszystkim bezwzględnie przestrzegać przepisy ustawy o broni i amunicji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2005 r. (sygn. akt II OSK 97/05, nie publ.) stwierdził, iż posiadanie i używanie broni palnej w Polsce stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP. Zatem dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przemieszczanie się z bronią pod wpływem alkoholu, jej użycie pod wpływem alkoholu w pościgu osób trzecich, w pełni uzasadniało cofnięcie skarżącemu prawa do posiadania broni. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.