II SA/Wa 2025/10
WyrokWSA w Warszawie2011-05-17
Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko mieniu (nieumyślne paserstwo) stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni palnej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji?Ratio decidendi
Warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko mieniu, mimo że nie jest równoznaczne z prawomocnym skazaniem, uzasadnia istnienie uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca, poprzez wskazanie w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji zarówno skazania, jak i toczącego się postępowania karnego za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, objął tym przepisem również sytuację warunkowego umorzenia, uznając winę sprawcy. W związku z tym, organ Policji jest zobowiązany do cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni palnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia L.K. dopuszczenia do posiadania broni palnej w celu wykonywania zadań funkcjonariusza Straży Ochrony Kolei. Decyzja została wydana w związku z warunkowym umorzeniem postępowania karnego wobec skarżącego o czyn nieumyślnego paserstwa. L.K. zarzucił organom naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując zasadność cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni w sytuacji warunkowego umorzenia postępowania karnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia dopuszczenia do posiadania broni palnej w celu wykonania zadań funkcjonariusza [...] oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt. 6 i w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], którą cofnięto L.K. dopuszczenie do posiadania broni palnej wydane decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2007 r. w celu wykonywania zadań funkcjonariusza Straży Ochrony Kolei. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął L.K. dopuszczenie do posiadania broni w celu ochrony osób i mienia na obszarze [...], w związku z ustaleniem, że wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...] warunkowo umorzono toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o czyn z art. 292 § 1 kk, tj. nieumyślne paserstwo. Ponieważ jest to przestępstwo przeciwko mieniu, organ I instancji powziął w stosunku do strony, w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, uzasadnioną obawę, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w związku z czym z mocy art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji cofnął skarżącemu dopuszczenie do posiadania broni palnej. Od powyższej decyzji L.K. złożył odwołanie, zarzucając organowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, iż nie daje on gwarancji zgodnego z prawem używania broni w sytuacji, gdy nie został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu, lecz warunkowo umorzono wobec niego postępowanie karne.
Komendant Główny Policji w wyniku rozpoznania powyższego odwołania decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji, przywołując treść art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, organ odwoławczy wskazał, że właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń (w świetle art. 18 ust. 2 przepis ten stosuje się również do osób dopuszczonych do posiadania broni), jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano (która została dopuszczona do posiadania broni) należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Stosując wykładnię językową tego przepisu, podniósł, iż uzasadniająca cofnięcie pozwolenia na broń obawa możliwości użycia broni w celu sprzecznym z prawem istnieje również – z woli ustawodawcy – w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego o przestępstwo wskazane w przykładowym katalogu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca rozstrzygnął bowiem bezpośrednio, iż obawa ta – uzasadniająca odmowę wydania, a w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy także cofnięcie pozwolenia na broń – zachodzi w szczególności w przypadku prawomocnego skazania (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego nr II OPS 4/09 z dnia I8 listopada 2009 r., publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ /doc/lDD220C5EC) lub oskarżenia osoby ubiegającej się (posiadającej) pozwolenie na broń o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu (ustawodawca wymienił bowiem tę okoliczność obok skazania za wymienione rodzaje przestępstw, tj. w logicznym ciągu tego samego zdania). Skoro zatem przedmiotową obawę uzasadnia w szczególności chociażby toczące się postępowanie karne o takie przestępstwa, to tym bardziej – ad minori a maius – prawomocne orzeczenie właściwego sądu stwierdzające winę sprawcy w popełnieniu zarzucanego mu przestępstwa, a takim orzeczeniem jest niewątpliwie wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne. W myśl art. 66 § 1 kk sąd może bowiem warunkowo umorzyć postępowanie karne nie tylko w przypadku pozytywnej prognozy kryminologicznej co do osoby oskarżonego, ale przede wszystkim, gdy jego wina oraz okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości. Niewątpliwie zatem strona dopuściła się czynu określonego w art. 292 § 1 kk, a więc popełniła przestępstwo przeciwko mieniu. Fakt ten obliguje organy Policji do cofnięcia jej pozwolenia na broń niezależnie od innych dowodów, w tym świadczących o niej pozytywnie, jak opinie z miejsca zamieszkania oraz pracy czy dotychczasowy tryb życia. Ustawodawca – ze względu na obligatoryjny charakter przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy – nie pozostawił tym organom żadnej możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia takiej sprawy, jak niniejsza. Nie rozróżnił przy tym wskazanych przez siebie w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy przestępstw uzasadniających a priori (automatycznie) obawę co do możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego na umyślne i nieumyślne. Nie uzależnił też powzięcia przez organy Policji omawianej obawy i będącego jej konsekwencją cofnięcia pozwolenia na broń (dopuszczenia do jej posiadania) od popełnienia przez osobę dysponującą bronią przestępstwa przy jej użyciu bądź w związku z jej posiadaniem.
Organ wskazał ponadto, że do nieumyślnego przestępstwa dochodzi bądź to w wyniku lekkomyślności (sprawca nie przypuszcza, że popełnia przestępstwo, choć na podstawie towarzyszących okoliczności mógł i powinien zdawać sobie z tego sprawę), bądź niedbalstwa (sprawca ma świadomość, że w danych okolicznościach możliwym jest popełnienie przez niego czynu zabronionego, ale z jakich względów zakłada, że tak się nie stanie). Jak wynika z wyroku Sądu Rejonowego w [...] (k. 28), w przypadku L.K. stwierdzono lekkomyślność działania, co znajduje odzwierciedlenie w złożonych przez niego wyjaśnieniach (k. 58 i 61/2). Bowiem chcąc rozeznać się w cenach telefonów komórkowych, udał się na bazar przy ul. [...] w [...], gdzie znajdują się stoiska z tego rodzaju ofertą. Tam podszedł do niego (spośród innych "klientów") nieznany mężczyzna i zaoferował sprzedaż telefonu po "bardzo okazyjnej" cenie, twierdząc (na pytanie strony), że dokumenty tego aparatu posiada w domu i na życzenie może je przynieść następnego dnia. Pomimo to strona chętnie kupiła proponowany przez tego mężczyznę i pochodzący z przestępstwa telefon (o czym nie wiedziała, ale na podstawie okoliczności zakupu mogła przypuszczać, zwłaszcza że zawodowo – na obszarze [...] – zajmuje się zwalczaniem przestępstw i wykroczeń, a więc trudno posądzić ją o naiwność). Sprawa ta nie dawała jej zresztą – jak wyjaśniała dalej – spokoju i po kilku tygodniach kupiła sobie, tym razem w salonie, nowy telefon.
Tym samym można przyjąć, iż skoro strona dopuściła się przez lekkomyślność przestępstwa z art. 292 § 1 kk, a więc nieumyślnego paserstwa. W tym przypadku obligatoryjnym jest cofnięcie dopuszczenia do posiadania broni palnej.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L.K. zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez uznanie, że istnieją obligatoryjne przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w sytuacji, gdy skarżący nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oraz że istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zarzucił również naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, 80, 107 § 3 k.p.a. obligujące do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. W obszernym uzasadnieniu skargi, tak jak i w odwołaniu, opisując przebieg postępowania w sprawie, zarzucił organowi, iż nie uwzględnił faktu umorzenia postępowania karnego przeciwko niemu, tym samym nieprawidłowo interpretuje przepis art. 15 ust. 1 pkt 6.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów wydających decyzje nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia sianu faktycznego sprawy, jak i zastosowania do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja jest wyczerpująca.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonych decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pk 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Sformułowanie "cofa pozwolenie na broń" jest kategoryczne, oznacza więc obowiązek cofnięcia pozwolenia w wypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6.
W myśl zaś art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Interpretując wskazane przepisy ustawy o broni i amunicji, należy mieć na uwadze także ich wykładnię celowościową. Dostęp do broni palnej jest ściśle reglamentowany. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione (art. 2 ustawy). Ustawa ściśle reglamentuje cele, na które może być wydane pozwolenie na broń (art. 10 ust. 3), jak również określa szereg właściwości osób fizycznych, np. limit wieku, określone właściwości psychiczne, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać.
Jednym z warunków negatywnych posiadania pozwolenia na broń jest warunek, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jest to warunek w dużej części uznaniowy.
Interes bezpieczeństwa i porządek publiczny nie są definiowane przez prawo pozytywne, a w literaturze przedmiotu określone są jako tzw. pojęcia niedookreślone. Przez bezpieczeństwo, spokój i porządek publiczny "ogólnie rozumie się pewne dodatnie stany panujące w organizacji społecznej, których zachowanie gwarantuje uniknięcie określonych szkód zarówno przez całość organizacji, jak i przez poszczególnych ich członków" (J. Jagielski (w:) M. Wierzbowski i inni, Prawo administracyjne, LexisNexis, Warszawa 2007, str. 548). Poszczególne ustawy zajmujące się tą problematyką wypełniają blankietową treść konkretnymi ustaleniami (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 356/07 i z dnia 20 maja 2008 r. niepubl.).
W świetle powołanego przez organ wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...] nie budzi wątpliwości fakt, iż skarżący dopuścił się czynu z art. 292 § 1 kk, tj. nieumyślnego paserstwa, a zatem przestępstwo przeciwko mieniu zawartego w Rozdziale XXXV Kodeksu karnego.
Skarżący podnosi, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie może być uznany za tożsamy z wyrokiem skazującym ani też nie wywołuje skutków prawnych, jakie przepisy prawa wiążą z takim wyrokiem. Jednakże okoliczność ta nie oznacza, że popełnienie takiego czynu jest wyłączone spod oceny organu z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy.
Skoro bowiem istnienie obawy, o której w powołanym przepisie mowa, uzasadnia nawet toczące się postępowanie o przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu to, zdaniem Sądu, przyjąć należy, że tym bardziej uzasadnieniem dla przyjęcia istnienia takiej obawy jest orzeczenie, niebędące wprawdzie wyrokiem skazującym, jednak uznające winę oskarżonego. Nie ma zatem, w ocenie Sądu, uzasadnienia dla swoistego premiowania osób, które popełniły przestępstwo wymienione w powyższym katalogu, a nie zostały skazane z uwagi na stwierdzenie przez sąd karny przesłanek do warunkowego umorzenia postępowania. Z tego zatem powodu, że w sprawie karnej nie doszło do wydania wyroku skazującego nie można okoliczności popełnienia przez skarżącego czynu z art. 292 § 1 kk pominąć i uznać, że dla oceny, czy istnieje obawa w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy ta okoliczność pozostaje bez istotnego znaczenia.
W tym stanie rzeczy fakt popełnienia czynu zabronionego przeciwko mieniu, tj. wymienionego w katalogu przesłanek, z którymi ustawodawca wiąże istnienie obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, przesądza o trafności ustaleń organów, iż w świetle art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy zachodzi podstawa do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń. Tak jak wyżej wskazano, powoływany wyrok wskazuje na to, że wina skarżącego, jak i okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości.
Dodatkowo należy wskazać, że pozytywna prognoza co do zachowań skarżącego, na którą powoływał się on w uzasadnieniu skargi, skutkująca wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie, została poczyniona przez sąd karny wyłącznie na użytek tego postępowania i dokonana przez pryzmat przesłanek określonych w art. 66 § 1 kk. Natomiast ocena z punktu widzenia art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy jest oceną odrębną, do której dokonania zobligowany jest właściwy organ Policji na podstawie własnych ustaleń faktycznych. Dokonanie takich ustaleń, nienawiązujących do prognozy sądu karnego, nie przesądza o ich wadliwości. Organy uzasadniły swoje rozstrzygniecie w tym zakresie bez uchybienia przepisom procesowym w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, odwołując się do materiału dowodowego, który był, zdaniem Sądu, wystarczający do wydania decyzji z powołaniem na przesłankę wskazaną w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, skargę należało oddalić.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło