II SA/Wa 2041/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Andrzej Kołodziej, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 k.p.a., art. 97 ust. 5 i art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), § 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1468 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., odmawiającą przyznania M. M. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego usytuowanego w O. przy ul. [...]. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: M. M. pełni służbę w Policji od 17 maja 2006 r. Funkcjonariuszem w służbie stałej został mianowany w dniu 17 maja 2009 r. Uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości położonej przy ul. [...] w O. wyraziła zgodę na zaadoptowanie przez M. M. oraz jego matkę U. M. części powierzchni strychu w ww. nieruchomości na samodzielny lokal mieszkalny. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Prezydent Miasta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. M. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na przebudowie części pomieszczenia strychowego na samodzielny lokal mieszkalny w O. przy ul. [...]. Po zakończeniu prac budowlanych związanych z adaptacją strychu, w dniu [...] grudnia 2009 r. doszło do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w O. przy ul. [...] składającego się z trzech pokoi, aneksu kuchennego, przedpokoju, łazienki, WC i garderoby o łącznej powierzchni użytkowej 55,30 m2 pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową Nieruchomości, a M. M. i U. M. Decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. M. M. przyznany został równoważnik pieniężny za remont przedmiotowego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia za 2010 r. Na podstawie aktu notarialnego – umowy sprzedaży Repertorium [...] numer [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. M. M. nabył własność lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w O. Z § 2 ww. aktu notarialnego wynikało, że U. M. zrezygnowała z prawa nabycia ww. lokalu cedując je w całości na M. M. Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2010 r. M. M. zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w O. [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 94 ust. 1, art. 95 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277), § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.), odmówił przyznania M. M. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu decyzji, powołując się na treść przepisów ustawy o Policji organ stwierdził, iż nie można przyznać wnioskodawcy pomocy finansowej z uwagi na ziszczenie się przesłanki z art. 95 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, bowiem posiada on w miejscowości pełnienia służby lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Organ podkreślił, że uprawnienia policjanta do pomocy finansowej, zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08, oceniane są w chwili składania wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Tymczasem M. M. potrzeby te miał już zaspokojone w dniu zakupu lokalu, gdyż jedynie dokonał wykupu zajmowanego już od [...] grudnia 2009 r. lokalu mieszkalnego. Od powyższego rozstrzygnięcia, M. M. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, w którym przedstawił okoliczności związane z zaadoptowaniem strychu na lokal mieszkalny, zawarciem umowy najmu lokalu mieszkalnego, a następnie aktu notarialnego – umowy sprzedaży tego lokalu. Podkreślił, że w dniu [...] czerwca 2010 r. nastąpiło podpisanie aktu notarialnego, a już w dniu 21 czerwca 2010 r. złożył stosowny wniosek do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z uzasadnieniem decyzji odmownej, gdyż z art. 94 ustawy o Policji oraz wydanego na jego podstawie rozporządzenia wykonawczego wynika jasno, kiedy przysługuje pomoc finansowa. Skoro zatem nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej to pomoc mu się należy i w związku z tym żąda jej przyznania i wypłacenia. Komendant Główny Policji rozpoznając powyższe odwołanie decyzją nr [...] z dnia [...] października 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 k.p.a., art. 97 ust. 5 i art. 94 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), § 3a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1468 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść przepisów ustawy o Policji organ podkreślił, iż z przepisów tych wynika, że pomoc finansowa nie jest uprawnieniem obligatoryjnym i samoistnym, lecz powstaje w ścisłym związku ze spełnieniem niezbędnych kryteriów ustawowych. Z przepisów ustawy pragmatycznej nie wynika bowiem, aby przedmiotowe świadczenie pieniężne traktować jako swoistą rekompensatę za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego oraz utożsamić je z bezzwrotnym świadczeniem udzielonym przez Państwo na spłatę wydatków związanych z nabyciem lokalu lub domu. Świadczenie to przysługuje nie w związku z uzyskaniem lokalu lub domu, ale w celu otrzymania lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza na zamieszkanie w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Podstawową przesłanką przy rozpatrywaniu tego typu spraw jest zatem ocena stanu formalno-prawnego i zbadanie, czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz miał zaspokojone potrzeby lokalowe, czy też nie. Pomoc ta nie przysługuje zatem funkcjonariuszowi, który składając wniosek, posiada (mieszka, zajmuje) lokal mieszkalny lub dom nadający się do zamieszkania w zakresie odpowiadającym co najmniej przysługującej powierzchni mieszkalnej. Na poparcie powyższego stanowiska organ powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08, a także na orzecznictwo wojewódzkich sądów administracyjnych. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy wskazał, iż bezspornym jest, że skarżący w dniu 21 czerwca 2010 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] usytuowanego przy ul. [...], który został przyznany zainteresowanemu wcześniej przez Gminę O. na podstawie umowy najmu z dnia [...] grudnia 2009 r., a prawo własności tego lokalu nabył w dniu [...] czerwca 2010 r., aktem notarialnym Repertorium [...]. Zainteresowany w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, tj. 21 czerwca 2010 r., był zatem już właścicielem wskazanego wyżej lokalu. W dacie złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej miał więc zaspokojone potrzeby mieszkaniowe przy zachowanych normach określonych w § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, a zatem brak było podstaw prawnych do przyznania zainteresowanemu przedmiotowego świadczenia pieniężnego. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. M. zarzucił, że decyzja ta wydana została wbrew postanowieniom art. 88 i art. 94 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, § 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, art. 9 k.p.a. oraz art. 2, 3, 7 – 11, 22 – 23 i in. ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Wniósł w związku z tym o uchylenie w całości decyzji Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, jako niezgodnych z prawem. W uzasadnieniu skargi przedstawił ponownie okoliczności związane z zaadoptowaniem strychu na lokal mieszkalny, zawarciem umowy najmu lokalu mieszkalnego, a następnie aktu notarialnego - umowy sprzedaży tego lokalu. Skarżący oświadczył, że już w czerwcu 2009 r. udał się do KWP w O. chcąc złożyć wniosek o przydzielenie pomocy finansowej wraz z dokumentami, m.in. z uchwałą Wspólnoty Mieszkaniowej i decyzją udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Na miejscu wypełnił wówczas wniosek (bez daty) oraz zostawił dokumenty. Poinformowano go wtedy, że nie ma sensu wpisywania aktualnej daty, gdyż wniosek będzie rozpatrywany dopiero, kiedy powstanie lokal mieszkalny i będzie miał tytuł prawny do niego. Gdy tylko Wspólnota Mieszkaniowa podpisała z nim umowę najmu zaniósł ją do KWP w O. Został jednak poinformowany, że jego sprawa była analizowana przez radców prawnych KWP w O. i dokumenty przez niego złożone nie spowodują nadania biegu dla wniosku o przydzielenie pomocy finansowej, gdyż zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001 r. musi mieć akt własności przedmiotowego lokalu wraz z odpisem księgi wieczystej. Skarżący poinformował wówczas, że przeprowadzenie procedury wykupienia powstałego mieszkania może trochę potrwać, gdyż nie ma środków finansowych, aby podpisać akt notarialny ze Wspólnotą Mieszkaniową. Podpisanie aktu notarialnego nastąpiło [...] czerwca 2010 r., a już 21 czerwca 2010 r. udał się do KWP w O., gdzie został poproszony o wpisanie aktualnej daty do wypełnionego już w 2009 r. wniosku oraz przedłożył akt notarialny. W ocenie skarżącego z przepisów ustawy o Policji oraz rozporządzenia wykonawczego wynika, że policjant otrzymuje pomoc finansową po spełnieniu łącznie następujących warunków: jest w służbie stałej, nie ma lokalu mieszkalnego przyznanego na podstawie decyzji administracyjnej oraz złożył wniosek z dokumentami potwierdzającymi fakt ubiegania się o lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Skarżący nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, spełnił wszystkie warunki niezbędne do otrzymania pomocy finansowej, a mimo to organ podjął decyzję negatywną. Skarżący zarzucił, że organ I instancji naruszył art. 9 k.p.a., gdyż najpierw poinformował go, że potrzebny jest akt własności zaadaptowanego mieszkania, a następnie w decyzji odmownej poinformował go, że w dniu złożenia wniosku miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. W ocenie skarżącego, zarówno ustawa o Policji, jak i rozporządzenie wykonawcze nie przewidują wygaśnięcia prawa do pomocy finansowej na skutek upływu czasu i zrealizowania celu na jaki pomoc finansowa jest przyznawana, przed wystąpieniem z wnioskiem o jej przyznanie. Skarżący zarzucił, że według wykładni przepisów zastosowanej przez organ w uzasadnieniu decyzji, żadnemu policjantowi w służbie stałej nie należy się pomoc finansowa, gdyż każdy policjant gdzieś mieszka, czy to u rodziny, czy też po prostu wynajmuje mieszkanie od obcych osób, a zatem ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Powoływanie się zaś przez organ na uchwałę NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08 dotyczącą pomocy finansowej dla funkcjonariusza Służby Więziennej jest niezasadne, gdyż w przepisach dotyczących Służby Więziennej przedmiotowe zagadnienia zostały inaczej uregulowane. Zdaniem skarżącego, dowody w postaci dokumentów zgromadzonych w jego sprawie świadczą o procedurze przekształcania adaptowanego przez niego lokalu w odrębną własność. Potwierdzają także, iż w trakcie budowy - adaptacji chciał nadać bieg wypełnionemu wnioskowi i dołączonym dokumentom, jednak organ mu to uniemożliwiał. Z uwagi na powyższe organ naruszył prawo materialne i proceduralne, a zatem decyzja w sprawie nie może się ostać. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia – decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga wniesiona przez M. M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] lipca 2010 r. nie naruszają prawa. Zgodnie z treścią art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Stosownie natomiast do art. 94 ust. 1 tej ustawy w przypadku, gdy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie takiego lokalu w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Z brzmienia wskazanego przepisu wynika, że pomoc finansowa jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego i konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza do otrzymania lokalu mieszkalnego poprzez jego przydział w drodze decyzji administracyjnej. Oba te uprawnienia, tj. przydział lokalu oraz pomoc finansowa, powiązane są ze sobą jednak przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Celem tego unormowania jest bowiem stworzenie takich warunków, w których policjant w służbie stałej będzie mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Należy jednocześnie wskazać, że w art. 95 ust. 1 pkt 1 – 4 cyt. ustawy zostały wyliczone przypadki, w których nie przydziela się funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Zgodnie z przepisem ust. 1 pkt 2 przywołanego wyżej artykułu nie przydziela się lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej policjantowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno – pensjonatowy. Analiza powołanych przepisów wskazuje, że policjantowi w służbie stałej mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, nie przysługują ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa, o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 tej ustawy, będąca zastępczą formą niezrealizowania uprawnienia policjanta do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być bowiem interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 cytowanej ustawy. W rozpoznawanej sprawie okolicznością niesporną jest, że skarżący podjął działania mające na celu zaadoptowanie części powierzchni strychu w budynku przy ul. [...] w O. na samodzielny lokal mieszkalny w 2008 r., gdy nie był jeszcze funkcjonariuszem w służbie stałej. W dniu 17 maja 2009 r. skarżący został mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej, natomiast w dniu [...] grudnia 2009 r. doszło do zawarcia umowy najmu, powstałego w wyniku przebudowy strychu, lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w O. przy ul. [...] składającego się z trzech pokoi, aneksu kuchennego, przedpokoju, łazienki, WC i garderoby o łącznej powierzchni użytkowej 55,30 m2 pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...], a M. M. i jego matką U. M. Następnie wnioskiem z dnia 1 lutego 2010 r. skarżący wystąpił o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont przedmiotowego lokalu mieszkalnego i decyzją [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. został mu przyznany równoważnik pieniężny za remont tego lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem 2 norm zaludnienia za 2010 r. W dnia [...] czerwca 2010 r., na podstawie aktu notarialnego – umowy sprzedaży Repertorium [...] numer [...], M. M. nabył własność lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w O., a w dniu 21 czerwca 2010 r. złożył do organu wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie tego lokalu mieszkalnego. Skarżący zarzucił w skardze, że już w czerwcu 2009 r. wypełnił wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego, jednak został wówczas poinformowany, że wniosek taki będzie rozpatrywany dopiero wtedy, kiedy powstanie lokal mieszkalny i będzie miał tytuł prawny do niego. Skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie powyższej okoliczności. Okoliczność ta nie była podnoszona przez niego na etapie postępowania administracyjnego, nie znajduje także potwierdzenia w dokumentach zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy. Na pierwszej stronie znajdującego się w aktach administracyjnych wniosku o przyznanie pomocy finansowej odbita jest pieczątka wpływu do KWP w O. z datą 21 czerwca 2010 r., natomiast na drugiej stronie tego wniosku przy podpisie wnioskodawcy widnieje wpisana odręcznie data 1 lutego 2010 r., taka sama data została wpisana także odręcznie przy adnotacji kadrowej sporządzonej przez pracownika Wydziały Kadr i Szkolenia KWP w O. opatrzonej jego podpisem. Z powyższego można zatem domniemywać, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej skarżący wypełnił w dniu 1 lutego 2010 r., czyli w tym samym dniu, w którym sporządził wniosek o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Należy jednak pamiętać, że już od dnia [...] grudnia 2009 r. skarżący dysponował tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w O., tj. umową najmu tego lokalu zawartą ze Wspólnotą Mieszkaniową i, jak wynika ze złożonego przez niego oświadczenia, zamieszkiwał w tym lokalu. Powyższe okoliczności wskazują zatem, że zarówno w dacie sporządzania wniosku o pomoc finansową, jak i w dacie jego złożenia do organu, skarżący miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż posiadał w miejscowości, w której pełni służbę lokal mieszkalny odpowiadający przysługującej mu powierzchni mieszkalnej, a tym samym nie spełniał warunków do przyznania mu pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na tle podobnej regulacji zawartej w ustawie z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów z dnia 29 kwietnia 2009 r. o sygn. akt I OPS 7/08 (publ. Lex 490969). W uzasadnieniu tej uchwały NSA podkreślił, że pomoc finansowa na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby. Pomocy tej nie można też utożsamiać z bezzwrotnym co do zasady świadczeniem udzielanym przez Państwo na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem domu (lokalu) mieszkalnego. Świadczenie to przysługuje nie w związku z uzyskaniem domu (lokalu), ale na ich uzyskanie, czyli w celu uzyskania mieszkania umożliwiającego funkcjonariuszowi zamieszkanie w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Wskazał również, że przedmiotowe świadczenie jest świadczeniem szczególnym. Wykładnia przepisów regulujących takie szczególne uprawnienia nie może być zatem rozszerzająca (por. uchwała w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt I OPS 3/08). Zaznaczył jednocześnie, że pomoc finansowa nie jest świadczeniem udzielanym z urzędu lecz na wniosek funkcjonariusza. Dopiero zatem po złożeniu wniosku wraz z wymaganą dokumentacją organ może prowadzić postępowanie w sprawie przyznania takiej pomocy. Natomiast kwestia czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do otrzymania przedmiotowego świadczenia może być rozważana tylko po zgłoszeniu roszczenia, a nie na dzień nabycia domu (lokalu). W tej sytuacji, jak stwierdził NSA, istotne nie jest to, czy organy przydzieliły funkcjonariuszowi lokal mieszkalny w drodze decyzji administracyjnej, lecz czy w dacie złożenia wniosku funkcjonariusz spełniał podstawową przesłankę do otrzymania takiego przydziału, a mianowicie miał niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem NSA przyjęcie innej interpretacji prawa do pomocy finansowej musiałoby prowadzić do uznania, że świadczenie to przysługuje każdemu funkcjonariuszowi, w każdym czasie i niezależnie od tego, jakie aktualnie posiada warunki mieszkaniowe. Taka interpretacja zaprzeczałaby ratio legis omawianej ustawy. Nie byłaby też zgodna z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawa. Ocena czy funkcjonariusz spełnia przesłanki do pomocy finansowej powinna zatem uwzględniać stan na dzień wszczęcia postępowania. Decydujące znaczenie ma bowiem sytuacja mieszkaniowa funkcjonariusza składającego wniosek o przyznanie przedmiotowego świadczenia, a pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi tylko wówczas, gdy zgłaszając roszczenie nie miał on zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych w miejscowości pełnienia służby lub pobliskiej. Podobne stanowisko, jak w przywołanej powyżej uchwale, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w wyroku z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 222/10, który wydany został na tle regulacji zawartej w ustawie o Policji, a dotyczącej pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Policji. Mając na względzie wyżej zaprezentowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że skoro skarżący występując z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej był już w posiadaniu lokalu mieszkalnego, a zatem miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby, to nie było podstaw do przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Wobec powyższego za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 88 i art. 94 ustawy o Policji oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł też potwierdzenia podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organ art. 9 k.p.a. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.