II SA/Wa 2041/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skarg R.W. oraz [...] Towarzystwa Strzeleckiego "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów sportowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz R.W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz [...] Towarzystwa Strzeleckiego "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 4 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji (Dz. U. 12012 r. poz. 576 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...],[...] cofającą R. W. pozwolenie na broń palną do celów sportowych. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji wskazał, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Komendant Policji w B., mając na względzie treść art.18 ust 4 ustawy o broni i amunicji, cofnął R. W. pozwolenie na broń palną sportową w związku z ustaleniem, iż aktualnie nie uprawia on czynnie strzelectwa sportowego, tj. nie bierze udziału w rywalizacji zawodniczej w tym sporcie. Od decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik strony wniósł odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 3 pkt 3 i art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji oraz przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 75 § 1, 77 § 1, 107 § 1 k.p.a. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji lub wyznaczenie nowego terminu zakończenia postępowania odwoławczego w celu umożliwienia stronie uzyskania stosownych dokumentów PZSS. Uznając zarzuty odwołania za niezasadne Komendant Główny Policji rozstrzygnięciem z dnia [...] września 2016 r. orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż na podstawie art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, organ może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności, na podstawie których pozwolenie to zostało wydane. W świetle zaś obecnie obowiązujących przepisów pozwolenie na broń sportową może być wydane jedynie wówczas, gdy zachodzą ustawowo określone, ważne przyczyny jej posiadana. Zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o broni amunicji, stanowią je w szczególności: udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b ustawy o broni i amunicji oraz licencja właściwego polskiego związku sportowego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że strona licencją taką nie dysponuje, co oznacza, że nie spełnia warunków niezbędnych do posiadania pozwolenia na broń palną sportową, o których mowa wart. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji. Natomiast okoliczność, że R. W. na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów spełniał wymogi do posiadania broni palnej sportowej nie oznacza, że nie jest on związany regulacjami ww. przepisów obecnie obowiązującej ustawy. Uznanie bowiem, że warunki określone w aktualnie obowiązującej ustawie nie dotyczą osób, które uzyskały pozwolenie na broń na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, prowadziłoby w efekcie do nieograniczonego w czasie stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą i byłoby niewątpliwie sprzeczne z celem nowej ustawy, która charakteryzuje się zaostrzonymi wymaganiami do uzyskania pozwolenia na broń. Mając powyższe na uwadze organy Policji stoją na stanowisku, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń do celów sportowych wydane na podstawie przepisów wcześniej obowiązującej ustawy musi spełniać warunki określone w art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, w tym warunek posiadania stosownej licencji. Z akt zaś jednoznacznie wynika, iż strona uzyskała pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej na podstawie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] stycznia 1998 r. Podstawą jej wydania było ustalenie, iż należy ona do klubu, gdzie zawodniczo uprawia strzelectwo sportowe oraz zdała egzamin z przepisów dotyczących broni sportowej, co potwierdzało zaświadczenie nr [...] [...] Towarzystwa Strzeleckiego "[...]" (dalej jako [...] lub Stowarzyszenie [...]) oraz karta egzaminacyjna, a także jej oświadczenie o uprawianiu strzelectwa sportowego. Komendant Główny Policji zaznaczył, iż obecnie R. W. jest członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim, tj.[...] , jednakże w obecnym stanie prawnym okoliczność ta umożliwia mu tylko rekreacyjne amatorskie uprawianie strzelectwa. Do czynnego sportowego (a zatem zawodniczego) uprawiania strzelectwa potrzebny jest bowiem stosowny dokument wydany przez Polski Związek Strzelectwa Sportowego (dalej jako PZSS), tj. patent (art. 10b ust. 2 ustawy o broni i amunicji), przede wszystkim zaś aktualna licencja PZSS, której wymieniony nie posiada. Natomiast dla ustalenia czy dana osoba nadal uprawia strzelectwo sportowe, a nie tylko strzela z broni rekreacyjnie, niezbędne jest przedstawienie przez nią licencji zawodniczej uprawniającej do udziału we współzawodnictwie w sporcie strzeleckim. Uzyskanie licencji wymaga zaś spełnienia określonych warunków, w tym uczestnictwa w ciągu roku w minimalnej, wskazanej przez PZSS, licznie zawodów sportowych. Ocena, iż posiadanie licencji jest niezbędnym warunkiem zachowania pozwolenia na broń do celów sportowych znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak np. w wyroku NSA z dnia 8 lipca 2015 r. sygn. akt II OSK 2960/13, z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt. II OSK 2265/14). W chwili obecnej strona - z uwagi na niespełnianie wymogów formalnych, tj. brak patentu strzeleckiego i licencji sportowej nie może używać broni do celu, w jakim ją uzyskała w przeszłości, nie może też skutecznie powoływać się na swój interes w zachowaniu pozwolenia na tę broń. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę na przedmiotową decyzję wniosło także Stowarzyszenie [...] (podmiot dopuszczony do udziału w postępowaniu na prawach strony). Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego strony skarżące podniosły zarzut naruszenia art. 1, art. 10 ust. 3 pkt 3, art. 18 ust. 4 oraz art. 52 ustawy o broni i amunicji, a także art. 6, art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 1, art. 155 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu swej skargi Stowarzyszenie [...] podniosło m.in., iż przesłankami formalnymi wydania R. W. pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej były: pozytywnie zdany egzamin przed organem Policji, czynne uprawianie strzelectwa sportowego, przynależność do sekcji strzeleckiej w ramach [...]. Wymieniony w chwili obecnej jest członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim i czynnie uprawia strzelectwo sportowe, co potwierdza dokumentacja źródłowa znajdująca się w dyspozycji macierzystego stowarzyszenia strzeleckiego. Spełnia więc wymogi wynikające z treści art. 10 ustawy o broni i amunicji. Stowarzyszenie [...] podkreśliło, iż na gruncie obowiązujących przepisów każdy ma prawo uprawiać określoną dyscyplinę sportu bez konieczności zrzeszenia się w PZSS. Dopuszczone jest działanie klubów sportowych poza strukturami PZSS, a Polski Związek Strzelectwa Sportowego nie posiada monopolu na prowadzenie działalności sportowej. Pogląd organu, zgodnie z którym brak licencji PZSS przesądza o tym, że strona nie uprawia strzelectwa sportowego [...] uznało za błędny, jako sprzeczny z orzecznictwem NSA (np. wyrok z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2462/14). Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne organu. W ocenie Komendanta Głównego Policji organy Policji przeprowadziły postępowanie zgodnie z regułami określonymi w art. 6, 7, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a., a ich decyzje zawierają wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 k.p.a., zaś przepis art. 155 k.p.a. nie miał zastosowania, gdyż przepis ten dotyczy trybu nadzwyczajnego, a sprawa skarżącego procedowana była w trybie zwykłym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargi są zasadne, choć niewątpliwie nie można podzielić zarzutu naruszenia art. 155 k.p.a., albowiem przepisu tego organy orzekające w sprawie nie stosowały. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 4 i art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. 2012 r., poz. 576 ze zm.). Przepis art. 18 ust. 4 powołanej ustawy stanowi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do wydania tego pozwolenia. Obowiązkiem organu było zatem ustalenie, czy ustały okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania R. W. pozwolenia na broń palną sportową. W ocenie Sądu, ustaleń w tym zakresie organ nie dokonał. Organ stwierdził jedynie, że do czynnego, sportowego uprawiania strzelectwa potrzebna jest, poza patentem, licencja PZSS, której wymienny nie posiada. Z tego względu zdaniem organu R. W. nie może używać broni w celu, w jakim uzyskał ją w przeszłości. Z akt sprawy wynika, że R.W. pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów sportowych uzyskał w 1998 r. na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. W decyzji tej wskazano, że podstawę jej wydania stanowi przynależność do klubu sportowego oraz zdanie egzaminu z przepisów dotyczących broni sportowej. W podaniu o wydanie pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej R. W. wskazał wówczas m.in., że jest członkiem [...] i uprawia czynnie różne formy strzelectwa sportowego. Skarżące Stowarzyszenie [...] w toku postępowania w sprawie cofnięcia R. W. pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych podnosiło, że także obecnie jest on członkiem stowarzyszenia o charakterze strzeleckim – [...] i uprawia czynnie strzelectwo sportowe w sekcji strzeleckiej tego Stowarzyszenia. W sprawie nie jest sporne, że R. W. nie posiada patentu strzelecki, jak też nie posiada licencji sportowej PZSS. Choć zainteresowany oraz Stowarzyszenie [...] konsekwentnie stoją na stanowisku, że wymieniony czynnie uprawia strzelectwo sportowe w ramach sekcji strzeleckiej [...], organ wymaganych w tym zakresie ustaleń nie poczynił. Pomimo wynikających z art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji kryteriów, które winny być brane pod uwagę w postępowaniu, organy obu instancji okoliczności tych nie zbadały, koncentrując swą uwagę na fakcie nieposiadania przez wymienionego licencji PZSS na uprawianie strzelectwa sportowego oraz patentu strzeleckiego, o których mowa w art. 10b ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Na gruncie tej sprawy wskazania wymaga, że na mocy art. 52 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zachowały ważność pozwolenia na broń i legitymacje noszące nazwę "pozwolenie na broń", wydane na podstawie dotychczasowych przepisów. W świetle poglądów prezentowanych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, weryfikacja pozwoleń – w trybie art. 18 ust. 4 ustawy, możliwa jest tylko przy wykazaniu, iż straciły aktualność przyczyny dla których udzielono pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej w oparciu o poprzednio obowiązujące przepisy. Brak jest natomiast podstaw, aby przesłanki (wymogi) wynikające z nowych przepisów, odnosić do tzw. "starych" pozwoleń. Chodzi tu w szczególności o spełnienie wymogu, wynikające z art. 10b ustawy o broni i amunicji. Pogląd taki prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podzielając przy tym w pełni stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2555/14, w którym Sąd II instancji dokonał analizy zmian przepisów ustawy o broni i amunicji oraz wykładni art. 10b tej ustawy. Mianowicie Sąd odwoławczy stwierdził, iż "art. 10b został wprowadzony do ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji na mocy art. 65 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127, poz. 857), która weszła w życie z dniem 16 października 2010 r. Art. 10 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w przytoczonym wcześniej brzmieniu obowiązuje od dnia 10 marca 2011 r. Nadanie temu przepisowi tej treści nastąpiło na mocy art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195). W konsekwencji dopiero od dnia 10 marca 2011 r. pozwolenia na broń palną sportową mogą być wydawane tylko wówczas, gdy osoba ubiegająca się o jego wydanie spełnia wymogi zawarte w art. 10b ustawy o broni i amunicji. (...) jak wynika z art. 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. ustawodawca zdecydował, iż zachowują ważność dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni, wydane do dnia wejścia w życie tej ustawy, to jest dokumenty wydane na podstawie ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. Tym samym dopiero w stosunku do osób, które uzyskały pozwolenie na broń palną sportową począwszy od 10 marca 2011 r. można cofnąć to pozwolenie, jeśli nie mają one zgodnej z prawem możliwości uprawiania strzelectwa sportowego". Mając na uwadze powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż "brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że w sytuacji, gdy skarżący kasacyjnie nie posiada dokumentu wydanego przez polski związek sportowy, o którym mowa w art. 10b ust. 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji i tym samym nie może uprawiać sportu o charakterze strzeleckim, to w konsekwencji ustała okoliczność faktyczna, dla której wydano mu pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej. (...) skarżący kasacyjnie uzyskał pozwolenie na broń palną sportową w czasie, gdy uzyskanie pozwolenia na posiadanie tego typu broni nie wiązało się z koniecznością uprawiania sportu o charakterze strzeleckim i pozwolenie to nadal zachowuje swoją moc. Nie ma żadnego przepisu, który pozbawiałby to pozwolenie mocy prawnej. (...) Nie ma też żadnego przepisu, który nakazywałby osobom posiadającym pozwolenie na broń palną sportową uzyskane na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych jak i na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przed dniem 10 marca 2011 r. dostosowania się do wymogów zawartych w art. 10b ustawy o broni i amunicji. Brak jest też podstaw do uznania istnienia tego rodzaju obowiązku w drodze wykładni." – podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt II OSK 1911/15 (publik. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, brak jest podstaw, aby w odniesieniu do R. W. fakt nieposiadania patentu strzeleckiego i licencji PZSS, traktować jako okoliczność wykluczającą możliwość uprawiania sportu o charakterze strzeleckim. Z tego względu Sąd stwierdził, że organ nie dokonał w istocie niezbędnych do rozpatrzenia sprawy ustaleń faktycznych, co do tego, czy faktycznie ustały okoliczności, które stanowiły podstawę wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów sportowych. Z tego też względu za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., a także art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji także art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na gruncie zaś dokonanych dotychczas przez organ ustaleń stwierdzić należało, że organ błędnie zastosował przepis art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na uwadze powyżej przedstawioną ocenę prawną. Zbada, czy R. W. nadal czynnie uprawia strzelectwo sportowe w ramach sekcji strzeleckiej [...], albowiem w tym celu pozwolenie na broń palną do celów sportowych zostało wymienionemu wydane i dopiero wówczas podejmie decyzję, co do dalszej zasadności posiadania przez wskazaną osobę przedmiotowego pozwolenia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, jak w punkcie 2 i 3 wyroku, na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 powołanej ustawy procesowej.