II SA/Wa 2048/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 8/11 odrzucającym skargę M. C. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odrzucić skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 8/11 odrzucił skargę M. C. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lipca 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu nieuiszczenia prze skarżącą wpisu sądowego od skargi. M. C. nie wniosła skargi kasacyjnej od ww. postanowienia, natomiast w dniu 31 sierpnia 2011 r. wniosła skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Wa 8/11. Jako przesłankę wznowienia postępowania skarżąca powołała art. 271 pkt 2 ppsa, wyjaśniając, że została pozbawiona przez Sąd możności działania w sprawie, ponieważ Sąd nie wezwał jej ponownie do uiszczenia wpisu sądowego, choć pierwotne wezwanie straciło aktualność z chwilą wniesienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Z uwagi na braki formalne skargi o wznowienie postępowania skarżąca została wezwana do nadesłania odpisu skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (zarządzenie Zastępcy Przewodniczącej Wydziału II z dnia 29 września 2011 r., doręczone skarżącej w dniu 17 października 2011 r. – potwierdzenie w aktach sprawy). W terminie otwartym do uiszczenia wpisu skarżąca złożyła wiosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po uzupełnieniu przez skarżącą na wezwanie Sądu ww. wniosku postanowieniem z dnia 25 stycznia 2012 r. referendarz sądowy odmówił zwolnienia od kosztów sądowych. W skutek wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 marca 2012 r. również odmówił zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 296/12 oddalił zażalenie M. C. na postanowienie z dnia 13 marca 2012 r. Wobec powyższego w piśmie z dnia 29 maja 2012 r. Przewodnicząca Wydziału II wezwała skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego wskazanego w zarządzeniu z dnia 29 września 2011 r. W odpowiedzi na wezwanie M. C. w dniu 2 lipca 2012 r. wniosła ponownie o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 165 w zw. z art. 243 i art. 245 ppsa. Wniosek ten Sąd pozostawił bez rozpoznania postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2012 r., a zażalenia na postanowienie odrzucił z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia (postanowienie z dnia 16 października 2012 r.). W dniu 12 listopada 2012 r. skarżąca wniosła o zwolnienie jej z kosztów wpisu na podstawie art. 165 w zw. z art. 243 ppsa z uwagi na odrzucenie jej zażalenia w kwestii pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak uzasadnionych podstaw skargi. Organ podkreślił, że skarżąca nie została pozbawiona możliwości działania w postępowaniu o sygn. akt II SA/Wa 8/11, a powoływany przez nią wyrok z dnia 24 marca 2010 r. oparty był na odmiennym stanie faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego stronie zwolnienia z kosztów sądowych wynika obowiązek strony do zapłaty wymaganego wpisu oraz obowiązek sądu do ponownego wezwania do jego uiszczenia (por. postanowienie NSA z 4 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 58/05 ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 118). Zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej ppsa wezwanie do uiszczenia opłaty doręcza się stronie, która w terminie siedmiu dni obowiązana jest tego dokonać. Skutkiem nieuiszczenia wpisu sądowego od skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia i skargi o wznowienie postępowania zgodnie z art. 220 § 3 ppsa jest przy tym ich odrzucenie. Należy podkreślić, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie zakreślonym w wezwaniu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego uprzednio rozstrzygnięcia i pozostaje bez wpływu na bieg terminu przewidzianego w ustawie. Bez znaczenia w tym przypadku pozostaje kwestia zmiany okoliczności wskazanych w tym piśmie, które mogą uzasadnić zmianę lub uchylenie wcześniejszego postanowienia w tym przedmiocie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do wniosku pierwotnego, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Jedynie wydanie i uprawomocnienie się postanowienia w przedmiocie prawa pomocy o odmiennej treści powoduje utratę mocy pierwszego postanowienia, nie niweczy jednakże skutków niezastosowania się strony do wynikającego z tegoż postanowienia obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w terminie zakreślonym nowym wezwaniem (por. postanowienie SN z 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02, Wokanda 2003, nr 11, str. 29). Odmienne działanie sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie da się zauważyć również w rozpoznawanej sprawie, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania. (por. postanowienie NSA z 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 621/09, LEX 628713, a także postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 1349/10, LEX 663256). W tej sytuacji, wobec bezskutecznego upływu zakreślonego w ponownym wezwaniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego wniesiona skarga, jako nieopłacona, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji postanowienia.