II SA/Wa 2049/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Asesor WSA, Janusz Walawski, Protokolant Paweł Groński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. [...] Wojewoda M., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001) i art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) w związku z art. 29 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych z dnia 30 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] czerwca 2004 r., na mocy której m.in. odmówiono przyznania p. I. G. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda M. podał, że p. I. G. zarejestrował się po raz kolejny w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu [...] maja 2004 r., chcąc uzyskać świadczenie przedemerytalne. Wymieniony przedłożył świadectwo pracy wystawione przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w S., z którego wynika, że w Spółdzielni pracował od dnia [...] czerwca 1994 r. do dnia [...] kwietnia 2004 r. w charakterze [...]. W okresie zatrudnienia p. I. G. nie osiągał wynagrodzenia w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. W ocenie Wojewody, p. I. G. spełnia warunki do uznania go za osobę bezrobotną, nie spełnia jednak warunków do uzyskania prawa do zasiłku, a co za tym idzie, również prawa do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda M. wskazał, że aby spełnić warunki do uzyskania prawa do zasiłku, bezrobotny musi udokumentować, że w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony lub wykonywał pracę w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, przy czym podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zdaniem organu odwoławczego, z dokumentów zgromadzonych w sprawie jednoznacznie wynika, że w okresie wykonywania pracy w Spółdzielni w niepełnym wymiarze czasu pracy p. I. G. nie pobierał wynagrodzenia z przyczyn ekonomicznych (brak funduszy) i nie była odprowadzana składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy od kwoty co najmniej najniższego wynagrodzenia. W tej sytuacji, w ocenie Wojewody M., p. I. G. nie spełnił warunków do uzyskania prawa do zasiłku, a okres wykonywania pracy w charakterze [...] nie podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego. Powyższą decyzję p. I. G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że ustalenia organów obu instancji, jakoby ewentualnie przysługujące mu wynagrodzenie byłoby niższe od najniższego, są całkowicie dowolne. Podał, że istotnie ze względów ekonomicznych w całym okresie zatrudnienia w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S. nie pobierał wynagrodzenia. Okoliczność ta nie może jednak skutkować nieuznaniem mu tego okresu zatrudnienia, skoro pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia. Powołując się na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), który to przepis znajduje zastosowanie w sprawie z mocy art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągnął wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Stosownie natomiast do art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego jest spełnienie obok, co najmniej jednego, z warunków określonych w art. 37k ust. 1 pkt 1-5 ustawy, także warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji stanęły na stanowisku, że skarżący nie spełnia warunków do uzyskania prawa do zasiłku, ponieważ w okresie i czasie, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2, będąc zatrudniony w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w S. świadczył pracę z wynagrodzeniem niższym niż minimalne. Trzeba zgodzić się ze skarżącym, że tego rodzaju ustalenie nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i jest sprzeczne z pozostałymi ustaleniami poczynionymi w sprawie, z których wynika, że skarżący w całym okresie zatrudnienia nie pobierał wynagrodzenia z powodu braku środków finansowych (Spółdzielnia postawiona w stan likwidacji). Ta ostatnia okoliczność pozostaje bezsporna w sprawie i jako taka, powinna zostać poddana ocenie organu w aspekcie spełniania przez skarżącego warunków do uzyskania prawa do zasiłku. Trzeba mieć na uwadze, że w umowie o pracę zawartej pomiędzy Rolniczą Spółdzielnią Produkcyjną w S. z dnia [...] lipca 1992 r. strony ustaliły wysokość wynagrodzenia, jakie miał otrzymywać skarżący na kwotę 3.620.000 zł. Skarżący miał więc prawo do wynagrodzenia, którego zgodnie z art. 84 Kodeksu Pracy nie mógł się zrzec. Powołany przepis stanowi, że pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść go na inną osobę. Prawo do wynagrodzenia jest prawem niezbywalnym. Zakaz zrzeczenia się przez pracownika wynagrodzenia za pracę ma charakter bezwzględny. Mając na uwadze tak ukształtowane prawo do wynagrodzenia, nieuzasadniona wydaje się interpretacja dokonana przez organy w niniejszej sprawie, w myśl której nieuzyskiwanie przez skarżącego wynagrodzenia za pracę stanowi o niespełnieniu warunku określonego w art. 23 ust. 1 pkt 2a. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zatrudnienie skarżącego na podstawie umowy o pracę, której istotnym elementem jest niezbywalne prawo do wynagrodzenia wyczerpuje dyspozycję powołanego przepisu, o ile zatrudnienie miało miejsce w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez 365 dni. Skoro pracownik ma niezbywalne prawo do wynagrodzenia, którego nie może się zrzec, to określony w art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunek "osiągania" wynagrodzenia nie można uzależniać od faktycznego pobierania przez tego pracownika określonych kwot pieniężnych tytułem wynagrodzenia za pracę. Innymi słowy, zatrudnienie na podstawie umowy o pracę zawsze łączy się z osiąganiem określonego w niej wynagrodzenia, niezależnie od tego czy wynagrodzenie to było rzeczywiście pobierane. Uwzględniając przedstawione uwagi, rozpoznając sprawę ponownie, organ powinien ocenić, czy kwota wynagrodzenia przyznanego (osiąganego) przez skarżącego w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres 365 dni, stanowiła co najmniej najniższe wynagrodzenie, od którego istniał obowiązek odprowadzania składek na Fundusz Pracy i w zależności od tej oceny, rozstrzygnąć wniosek skarżącego o przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.