II SA/Wa 205/24
WyrokWSA w Warszawie2024-09-27
Skład orzekający: Joanna Kube, Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Anna Pośpiech-Kłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dokumentacji jednoznacznie potwierdzającej takie okoliczności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu, jeśli wnioskodawca nie przedstawił dokumentacji jednoznacznie potwierdzającej takie okoliczności. Zaświadczenie może być wydane jedynie na podstawie posiadanych przez organ dokumentów, które muszą odnosić się do konkretnych sytuacji zagrożenia, z określeniem ich daty, miejsca i przebiegu zdarzenia.Stan faktyczny
Wnioskodawca M. P. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu w celu podwyższenia emerytury. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na brak dokumentacji potwierdzającej wystąpienie takich warunków co najmniej 6 razy w roku. Wnioskodawca wniósł skargę do WSA, zarzucając nieprzeprowadzenie właściwego postępowania wyjaśniającego i nieuznanie jego prywatnego zestawienia czynności. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Przedmiotem skargi jest postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS", "organ II instancji") z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] utrzymujące w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IAS", "organ I instancji")
z dnia [...] października 2023 r. nr [...]o odmowie wydania M. P. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") zaświadczenia o żądanej treści.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca pismem z [...] lutego 2023 r. na podstawie § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczególnych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej, zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy", wniósł o podwyższenie emerytury o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w siedzibie urzędu, jak i poza urzędem,
w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, tj. od 2004 r. Wnioskodawca wskazał, że po wejściu w życie przepisów, które zezwalały korzystać z tych uprawnień również funkcjonariuszom Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej, od 2019 r. prowadził własną ewidencję czynności dochodzeniowo-śledczych
w terenie, gdzie do ich wykonywania, w związku ze szczególnym zagrożeniem dla życia i zdrowia, każdorazowo była pobierana broń palna z magazynu broni. Ewidencję tę za lata 2019-2022 potwierdził kierownik Referatu [...].
Dyrektor IAS postanowieniem z [...] maja 2023 r. nr [...], odmówił wnioskodawcy wydania zaświadczenia żądanej o treści.
Na skutek zażalenia, Szef KAS postanowieniem z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Następnie Dyrektor IAS postanowieniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...] na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania wnioskodawcy zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie zadań służbowych w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu w latach 2004-2023.
Organ I instancji podał, że na podstawie informacji pozyskanych od Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (pisma z [...] kwietnia 2023 r. i z [...] września 2023 r.) oraz przeprowadzonej kwerendy akt osobowych stwierdzono, że brak jest materiałów dowodowych, na podstawie których można potwierdzić, że w trakcie wykonywania obowiązków służbowych w latach 2004-2023 wnioskodawca wykonywał czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia i zdrowia, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1626; dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym), w latach 2004-2023 co najmniej 6 razy w roku kalendarzowym.
Po rozpoznaniu zażalenia na ww. postanowienie, Szef KAS postanowieniem
z [...] listopada 2023 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I Instancji. Organ zaznaczył, że wnioskodawca został zwolniony ze służby z upływem [...] lutego 2023 r. i przeszedł na emeryturę, zatem posiada interes prawny w otrzymaniu zaświadczenia, które może mieć wpływ na wysokość świadczenia emerytalnego.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, przywołał treść art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym i § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 4 maja 2005 r. z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia
27 maja 2014 r. sygn. akt. U 12/13.
Wskazał, że przeprowadzone w sprawie postępowanie uzupełniające oraz dokonana analiza zgromadzonej dokumentacji, nie dały podstaw do potwierdzenia żądanych przez wnioskodawcę treści, dotyczących podejmowania określonych czynności służbowych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
Podkreślił, że z samego faktu pełnienia służby w Referacie [...], w Referacie [...], czy w Referacie [...] i wykonywania zadań regulaminowych przypisanych do ww. komórek organizacyjnych, nie można wywodzić, że w czasie pełnienia służby, występowało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia funkcjonariusza. Trzeba bowiem odróżnić wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych w warunkach realnego zagrożenia życia lub zdrowia, od pełnienia służby w warunkach powszechnych, wynikających z zakresu obowiązków i uprawnień. Istnieje bowiem oczywista różnica pomiędzy potencjalnym niebezpieczeństwem, z jakim wiąże się służba na określonym stanowisku, a realnym niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia, występującym przy podejmowaniu konkretnej czynności, udziale w konkretnym zdarzeniu bądź w określonej akcji - i to w ściśle wymaganym wymiarze czasowym (co najmniej 6 razy w ciągu roku), wskazanym w § 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Istotne jest, żeby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, ale miało charakter wyjątkowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt
I OSK 3462/15). Zagrożenie takie musi być realne, rzeczywiste, obiektywne
i konkretne, a nie potencjalne, czy abstrakcyjne. Musi odnosić się do konkretnych sytuacji zagrożenia, z określeniem ich daty, miejsca, przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. Nie chodzi zatem o codzienny trud służby i jej niebezpieczeństwa, ale wyjątkowe zdarzenia wprost godzące w życie lub zdrowie funkcjonariusza. Zagrożenie musi mieć zatem postać kwalifikowaną, tzn. być wyższe niż to, jakie jest udziałem pełnienia służby w sposób określony obowiązkami
i zadaniami przewidzianymi na zajmowanym stanowisku służbowym.
Organ II instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie udało się potwierdzić zdarzeń z udziałem wnioskodawcy, podczas których wystąpiło szczególne zagrożenie jego życia lub zdrowia co najmniej 6 razy w ciągu roku. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, w toku postępowania organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie, z uwzględnieniem zarówno składanych wniosków, jak i wszelkiej dokumentacji znajdującej się
w posiadaniu organu.
Zwrócił uwagę, że mając na uwadze wytyczne zawarte w postanowieniu Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z [...] lipca 2023 r. organ pismem z [...] lipca 2023 r. ponownie wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego
w [...] o potwierdzenie, czy wnioskodawca w latach 2004-2022 pełnił służbę
w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. tj. czy podejmował, co najmniej 6 razy wciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Zwrócił się przy tym o wskazanie czy istnieją dokumenty, na podstawie których jest możliwe ich potwierdzenie ze wskazaniem konkretnych sytuacji i dat, bądź sygnatur spraw, a ponadto o ustosunkowanie się do pełnego okresu służby wskazanego w piśmie wnioskodawcy, przekazując
w załączeniu jego wniosek o wydanie zaświadczenia wraz z ewidencją postępowań. Do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] organ przesłał również wniosek dowodowy wnioskodawcy z [...] sierpnia 2023 r. z prośbąo zajęcie stanowiska w sprawie.
Podjęte czynności nie doprowadziły jednak do ustaleń, które pozwoliłyby na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę.
Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w [...] w piśmie
z [...] września 2023 r. wyjaśnił, że ze stanowiska przedstawionego przez [...] Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] nadzorującego pierwszy pion zwalczania przestępczości ekonomicznej wynika, że przeprowadzona ponownie analiza dokumentów, dotyczących pełnionej przez wnioskodawcę służby
(w komórkach dochodzeniowo-śledczych w latach 2004-2017 i 2018-2022)
w zakresie warunków, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 4 maja 2005 r., nie ujawniła innych danych niż te wskazane w pierwotnej odpowiedzi na wniosek ww.
Za lata 2004-2017 brak jest dokumentacji, na podstawie której możliwe byłoby potwierdzenie, że wnioskodawca podejmował czynności, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia. Od 2016 r. wnioskodawcy zostały przydzielone środki przymusu bezpośredniego - brak jest natomiast dokumentacji na użycie przez ww. środków przymusu bezpośredniego. Od 2017 r. wnioskodawcy została przydzielona broń służbowa - w okresie pełnienia służby nie zgłosił on jednak użycia lub wykorzystania broni palnej.
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] podniósł, że z analizy czynności wskazanych w ewidencjach czynności prowadzonych przez wnioskodawcę wynika, że nie były to czynności, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia. We wskazanych przez ww. protokołach czynności
i notatkach służbowych brak jest informacji, które wskazywałyby na okoliczności zagrażające życiu jego lub innych funkcjonariuszy.
Również ze stanowiska przedstawionego przez Naczelnika Wydziału [...] wynika, że ponownie przeprowadzona analiza dokumentów, dotyczących pełnionej przez wnioskodawcę służby (w Pierwszym Referacie [...]) w zakresie warunków, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r., nie ujawniła innych danych niż te wskazane w pierwotnej odpowiedzi na wniosek ww.
Poza tym Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wskazał, że od [...] stycznia 2022 r. w ww. Urzędzie prowadzony jest Rejestr służby funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej pełnionej w szczególnych warunkach
i nie zawiera on żadnych wpisów, które świadczyłyby o pełnieniu przez wnioskodawcę służby w szczególnych warunkach.
Jednocześnie wskazano, że podejmowanie czynności służbowych uzasadniających podwyższenie emerytury musi niezbicie wynikać z dokumentacji będącej w posiadaniu Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego
w [...], a także musi odnosić się do konkretnych sytuacji zagrożenia,
z określeniem ich daty, miejsca, opisem przebiegu zdarzenia, podczas którego nastąpiło zagrożenie dla życia lub zdrowia funkcjonariusza.
Szef KAS zaznaczył, że Naczelnik Wydziału [...] i [...] Naczelnika nadzorujący pierwszy pion zwalczania przestępczości ekonomicznej nie wskazali konkretnych sytuacji zagrożenia, z określeniem ich daty, miejsca i opisem zdarzenia. Tym samym nie sprecyzowali czynności, podczas których doszło, co najmniej 6 razy w ciągu roku, do zagrożenia zdrowia lub życia funkcjonariusza.
Uwzględniając powyższe Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] nie potwierdził, że wnioskodawca podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego, w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Przy braku stosownej dokumentacji potwierdzającej pełnienie przez wnioskodawcę służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury należało odmówić wydania zaświadczenia o żądanej treści. Zgromadzona w sprawie dokumentacja oraz przeprowadzone w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające nie potwierdziły bowiem, że zadania wykonywane przez wnioskodawcę, w tym wskazane w załączonej ewidencji za lata 2019-2022, były realizowane przez niego w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Pismem z [...] stycznia 2024 r. M. P. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
Skarżący zarzucił, iż organ:
nie przyjął do wiadomości i nie poddał analizie jego osobistego zestawienia czynności dochodzeniowo-śledczych, wykonywanych w terenie po pobraniu broni palnej,
nie przeprowadził dowodu z tego zestawienia, opierając się jedynie na piśmie Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], że nie udało się potwierdzić zdarzeń z jego udziałem, z których wynikałoby szczególne zagrożenie życia i zdrowia,
nie przeprowadzając dowodu z ww. zestawienia, nie wskazał, jakie czynności
w konkretnych datach do konkretnych spraw były wykonywane i dlaczego nie uznał ich jako czynności realizowanych ze szczególnym narażeniem życia lub zdrowia,
nie przesłuchał świadków tj. ówczesnych kierowników referatu dochodzeniowo-śledczego, w których pełnił służbę, na okoliczność rozróżnienia czynności dochodzeniowo-śledczych ze zwykłym narażeniem zdrowia i życia wpisanych
w służbę i czynności z podwyższonym, szczególnym narażeniem,
nie prowadził aż do stycznia 2022 r. ewidencji zdarzeń, w tym czynności dochodzeniowo-śledczych ze szczególnym narażeniem życia lub zdrowia, przerzucając obowiązek dowodowy za lata od 1999 r. na funkcjonariusza.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie następujących dowodów:
jego zestawienia na okoliczność wykazania jakie czynności w tych konkretnych sprawach w konkretnych datach były wykonywane,
rejestru wydawanej broni palnej z magazynu broni i porównanie, na okoliczność pokrywania się z datami czynności wskazanych w jego zestawieniu,
przesłuchanie w charakterze świadków W. P. i M. W. - kierowników referatu [...] w latach 2016-2023, na okoliczność konieczności pobierania broni do czynności z podwyższonym zagrożeniem życia lub zdrowia oraz wskazania, do których czynności dochodzeniowo-śledczych nie było takich rekomendacji oraz na okoliczność, kto wydawał polecenie pobierania broni i w jakich sytuacjach i czy było to polecenie ogólne, czy szczególne,
wniosku w sprawie skierowania go na kurs ze środków przymusu bezpośredniego, z uzasadnieniem, którzy funkcjonariusze i dlaczego są kierowani na takie szkolenie,
wniosku w sprawie skierowania go na podstawowy kurs strzelecki z broni palnej,
z uzasadnieniem, którzy funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, dlaczego i czy wszyscy, byli kierowani na takie szkolenie,
ewidencji jego delegacji służbowych do realizacji czynności dochodzeniowo-śledczych z koniecznością pobrania broni palnej.
Uzyskania informacji od Izby Administracji Skarbowej w [...] lub przesłuchanie jako świadka Dyrektora na okoliczność czy były wcześniej wydawane w IAS w [...] zaświadczenia potwierdzające wykonywanie czynności dochodzeniowo-śledczych ze szczególnym narażeniem życia lub zdrowia dla odchodzących ze służby funkcjonariuszy i na podstawie jakich dowodów.
Skarżący, mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. oraz nie przeprowadzenie właściwie postępowania poprzez nie zrealizowanie jego wniosków dowodowych z dokumentów oraz z przesłuchań świadków, wniósł
o uchylenie zaskarżonego postanowienia Szefa KAS i przekazanie sprawy do powtórnego rozpatrzenia w celu wydania zaświadczenia, które pozwoli podwyższyć mu emeryturę o 0,5% podstawy wymiaru, za każdy rok służby, pełnionej ze szczególnym narażeniem życia i zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując
stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdził, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w koniecznym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Szefa KAS z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...] jest zgodne z prawem.
Sąd nie stwierdził podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny, może wprawdzie przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentu, ale tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnej wątpliwości. Przy czym, przepis ten nie służy ustalaniu okoliczności faktycznych kluczowych dla podjęcia rozstrzygnięcia
w sprawie, który to obowiązek spoczywa na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Z brzmienia powołanego przepisu wynika, że zeznanie świadka nie jest dopuszczalnym dowodem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zaś pozostała dokumentacja przedstawiona we wniosku nie ma wpływu na ocenę jego prawidłowości. Kontrola sądowa uwzględnia zaś stan faktyczny i prawny sprawy obowiązujący w dacie wydania zaskarżonego aktu.
Uwzględniając wytyczne zawarte w postanowieniu Szefa KAS z [...] lipca 2023 r. organ I instancji ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie potwierdzenia, czy skarżący w latach 2004-2022 pełnił służbę w warunkach określonych w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. tj. czy podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Zbadano w tym postępowaniu kwestię istnienia dokumentów, które by tego rodzaju okoliczności służby w tym okresie potwierdzały. Przy czym, jak wynika
z akt sprawy brano również pod uwagę w tym postępowaniu wnioski i uwagi skarżącego.
Podjęte czynności nie doprowadziły jednak do ustaleń, które pozwoliłyby na wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego. Przeprowadzona ponowna analiza dokumentów, dotyczących pełnionej przez skarżącego służby
(w komórkach dochodzeniowo-śledczych w latach 2004-2017 i 2018-2022)
w zakresie warunków, o których mowa w § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 4 maja 2005 r., nie ujawniła innych danych niż te wskazane w pierwotnej odpowiedzi na wniosek ww.
Nie budzi zastrzeżeń ustalenie, że za lata 2004-2017 brak jest dokumentacji, na podstawie której możliwe byłoby potwierdzenie, że skarżący podejmował czynności, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia.
W toku postępowania, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające
z uwzględnieniem zgłoszonych wniosków oraz dokonał wszechstronnej analizy zarówno dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy, w tym m.in. zakresów obowiązków, jak i pozostałej dokumentacji będącej w jego dyspozycji. W ramach prowadzonego postępowania uzupełniającego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], w celu potwierdzenia realizowania przez wnioskodawcę czynności w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], który mógł posiadać informacje w powyższym zakresie, o zajęcie stanowiska w sprawie. W następstwie przeprowadzonego postępowania nie odnotowano jednak dokumentów potwierdzających wystąpienie ww. zdarzeń.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu zajętym w przedmiotowej sprawie, że podejmowanie czynności służbowych uzasadniających podwyższenie emerytury musi niezbicie wynikać z dokumentacji będącej w posiadaniu Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], a także odnosić się do konkretnych sytuacji zagrożenia, z określeniem ich daty, miejsca, opisem przebiegu zdarzenia, podczas którego nastąpiło zagrożenie dla życia lub zdrowia funkcjonariusza.
W przedmiotowej sprawie organ ustalił, że nie posiada danych dotyczących wykonywania przez skarżącego w okresie służby zadań służbowych w szczególnych warunkach zagrażających życiu i zdrowiu w rozumieniu § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy. Do wydania zaświadczenia o określonej treści, konieczne jest bowiem, aby określone fakty lub okoliczności wynikały
z dokumentów, które są w posiadaniu organu. Organ wydając zaświadczenie, może zaś opierać się jedynie na posiadanych przez siebie dokumentach, albowiem zaświadczenie jest dokumentem urzędowym, korzystającym z domniemania prawdziwości tego, co jest w nim stwierdzone.
W konsekwencji postępowanie wyjaśniające nie dało podstaw do wydania zaświadczenia o pełnieniu przez skarżącego służby w warunkach uprawniających do podwyższenia świadczeń emerytalnych, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Przepis ten stanowi, że emeryturę podwyższa się
o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Powołaną normę ustawową doprecyzowuje § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia (Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2014r. sygn. akt U 12/13 (publ. OTK-A z 2014 r. nr 5, poz. 56) orzekł, że § 4 pkt 1 ww. rozporządzenia, w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, jest niezgodny z art. 15 ust. 6 w związku z ust. 2 pkt 3 ustawy
o zaopatrzeniu emerytalnym). Natomiast w myśl § 6a ust. 2 pkt 3 i 4 przepisy ww. rozporządzenia stosuje się do służby pełnionej w Służbie Celnej od dnia [...] września 1999 r. do dnia [...] lutego 2017 r. oraz w Służbie Celno-Skarbowej od dnia [...] marca 2017 r.
Organ trafnie zwrócił uwagę na fakt, że do 2018 r. funkcjonariusze Służby Celnej i Celno-Skarbowej nie byli objęci systemem zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, w związku z czym w okresie wcześniejszym, tj. od 1999 r. nie prowadził ewidencji zdarzeń wykonywanych w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, skoro emerytura policyjna funkcjonariuszom Służby Celnej i Celno-Skarbowej we wcześniejszym okresie nie przysługiwała.
Wobec powyższego, przy braku stosownej dokumentacji potwierdzającej pełnienie przez skarżącego służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, zasadna była odmowa wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści.
Powyższej oceny nie podważają zarzuty i argumenty skargi. Nie ma racji skarżący twierdząc, iż w sprawie organy nie przeprowadziły w sposób właściwy postępowania wyjaśniającego.
Otóż należy pamiętać, że postępowanie wyjaśniające w trybie zaświadczeniowym, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., nie jest tożsame
z postępowaniem dowodowym uregulowanym w Rozdziale 4 k.p.a. Za powyższym stanowiskiem przemawia fakt zamieszczenia przez ustawodawcę w art. 218 § 2 k.p.a. sformułowania "w koniecznym zakresie", co wskazuje na zawężenie w tym przypadku postępowania wyjaśniającego, a co zostało podyktowane tym, aby nie rozszerzać ponad niezbędną potrzebę zakresu aktów administracyjnych, które powstają w uproszczonej procedurze, gdyż nie jest wskazane zacieranie granic pomiędzy aktami informacji (zaświadczenia) i aktami ustalania i kształtowania stosunków prawnych (decyzje) (por. np. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 630/10, publ. CBOSA). Jak już wyżej wskazano, organ I instancji przeprowadził szerokie postępowanie wyjaśniające kierując się wytycznymi
organu II instancji, a wyniki tego postępowania nie dały podstaw do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego.
Warto w tym miejscu przypomnieć stanowisko zawarte w wyroku WSA
w Warszawie z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 2467/21, iż: "zaświadczenie stanowi potwierdzenie danych wynikających wprost z istniejącej dokumentacji, która w realiach rozpoznanej sprawy musi jednoznacznie świadczyć o tym, że służba była pełniona przez skarżącego w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Organ nie jest więc uprawniony do dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewynikających z ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu".
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd stwierdził, również iż: "Podejmowanie czynności operacyjno-rozpoznawczych lub dochodzeniowo-śledczych, albo interwencji w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego nie oznacza (...) samo przez się powstania sytuacji szczególnego zagrożeniem życia lub zdrowia. Są to typowe zadania, które funkcjonariusz zobowiązany jest wykonywać
w ramach pełnionej przez siebie służby. Trzeba bowiem odróżniać potencjalne niebezpieczeństwo, z jakim wiąże się służba w jednej z formacji wymienionych
w rozporządzeniu od szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia, występującego przy podejmowaniu konkretnej czynności, w tym podczas udziału w określonym co do miejsca i czasu zdarzeniu (...)".
Prawidłowo zatem organ stwierdził, iż zdarzenie uzasadniające podwyższenie emerytury wymaga wystąpienia realnego zagrożenia, dodatkowo odnotowanego
w dokumentacji. Przeprowadzone zaś postępowanie wyjaśniające, wobec braku dokumentacji, nie dało podstaw do wydania zaświadczenia zgodnie
z wnioskiem skarżącego.
Reasumując dotychczasowe ustalenia, należy stwierdzić, że analiza zebranych w sprawie materiałów jednoznacznie wskazuje, iż organ nie posiada dokumentów wskazujących na potwierdzenie pełnienia służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, co było wystarczającą podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia.
Odmowa wydania zaświadczenia nie oznacza, że skarżący nie może
w postępowaniu przed sądem powszechnym w sprawie o podwyższenie emerytury
z tytułu pełnienia służby w szczególnych warunkach dowodzić swoich racji za pomocą dostępnych w tym postępowaniu środków dowodowych.
Co zaś się tyczy ewentualnego wydawania w Izbie Administracji Skarbowej
w [...] innym funkcjonariuszom odchodzącym ze służby zaświadczeń potwierdzających wykonywanie czynności dochodzeniowo-śledczych ze szczególnym narażeniem życia lub zdrowia, to należy stwierdzić, że kwestia ta nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie gdyż wydanie zaświadczenia jest czynnością zindywidualizowaną, dokonywaną w oparciu o dane zawarte w aktach osobowych oraz na podstawie dokumentacji odnoszącej się do konkretnego funkcjonariusza.
W tym stanie rzeczy, ponieważ zarzuty skargi dotyczące naruszenia tak prawa materialnego, jak i procesowego, są bezzasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku art. 119 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło