II SA/Wa 2056/19

PostanowienieWSA w Warszawie2020-02-27

Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Andrzej Wieczorek, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej dotyczące ustalenia związku schorzenia ze służbą oraz grupy inwalidztwa podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych, rentowych lub emerytalnych, nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mają one charakter wstępny i podlegają kontroli sądów powszechnych w ramach postępowań dotyczących świadczeń. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje jedynie w zakresie orzeczeń dotyczących ustalenia zdolności do służby.
Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Służby Więziennej, został uznany przez Rejonową Komisję Lekarską za trwale niezdolnego do służby z powodu zaburzeń nerwicowych i innych schorzeń, przy czym stwierdzono, że schorzenia te nie pozostają w związku ze służbą. Centralna Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył orzeczenie CKL do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uznania związku inwalidztwa ze służbą. Sąd administracyjny odrzucił skargę z powodu braku właściwości.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant specjalista Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2020 r. sprawy ze skargi L. J. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz ustalenia związku schorzenia z warunkami służby postanawia: odrzucić skargę Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], Centralna Komisja Lekarska (dalej także: "CKL" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 345 ze zm. - dalej także: "u.k.l.MSW"), po rozpoznaniu odwołania L.J. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej także: "RKL" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], w sprawie ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego funkcjonariusza do służby w Służbie Więziennej - utrzymała w mocy w/w orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...]. Zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] maja 2018 r. skarżący L.J. - były specjalista Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...], został skierowany przez Dyrektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej w [...] na wykonanie badań do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], celem ustalenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego funkcjonariusza do służby w Służbie Więziennej, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W dniu [...] kwietnia 2019 r. [...] Rejonowej Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] wydała orzeczenie nr [...], w której stwierdziła w rozpoznaniu (vide: pkt 11 orzeczenia RKL): "1. Zaburzenia nerwicowe związane ze stresem i pod postacią somatyczną znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, oporne na leczenie § 70 pkt 3 C, 2. Nadciśnienie tętnicze II st. WHO § 38 pkt 2B, 3. Zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa lędźwiowego z nawracającym zespołem bólowym bez ubytków neurologicznych § 34 pkt 4B, 4. Obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich, szept 4/4 § 20 pkt 2B, 5. Nadwzroczność obu oczu § 13pkt 2A." W konsekwencji powyższych ustaleń, [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła w pkt. 12 wydanego orzeczenia określającym zdolność do służby, że skarżący jest trwale niezdolny do służby w Służbie Więziennej. Ponadto, [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] stwierdziła w pkt. 13 wydanego orzeczenia, że schorzenie wskazane w pkt 1 (vide: Zaburzenia nerwicowe związane ze stresem i pod postacią somatyczną znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, oporne na leczenie § 70 pkt 3 kat. C), powodujące niezdolność do służby, nie pozostaje w związku ze służbą w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2008 r., poz. 1473 oraz o protokół warunków służby. W uzasadnieniu orzeczenia RKL podniosła, że wobec wyniku kontrolnej konsultacji psychiatrycznej (wykonanej z zalecenia RKL) oraz uwzględniając konsultację psychiatryczną wykonaną w trakcie badania komisyjnego, uznać należy, iż zaburzenia nerwicowe związane ze stresem i pod postacią somatyczną znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne, oporne na leczenie dając podstawę do przyznania skarżącemu inwalidztwa [...] grupy inwalidzkiej. Jednocześnie, [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] wskazała, że nie ma podstaw do stwierdzenia, iż inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, a także nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą. [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] w podstawie prawnej swojego orzeczenia powołała się zarówno na ustawę z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jak i na załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 1989). W piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżący wniósł do Centralnej Komisji Lekarskiej odwołanie od powyższego orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...], wnosząc o "zmianę decyzji i uznanie przyznanego inwalidztwa [...] gr. za inwalidztwo związane ze służbą". W uzasadnieniu odwołania skarżący stwierdził, że w dokumentacji medycznej lekarza prowadzącego z dnia [...] lipca 2018 r. znajdują się zapisy jednoznacznie wskazujące na szczególne warunki służby oraz ich wpływ na stan zdrowia skarżącego, pomimo przejścia na emeryturę. W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Centralna Komisja Lekarska - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - wydała w dniu [...] lipca 2019 r. orzeczenie nr [...], na mocy którego utrzymała w mocy sporne orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, że po zapoznaniu się zarówno z odwołaniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...], jak i ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją orzeczniczą, nie widzi podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia. CKL wskazała, że skarżący, po 30 latach służby jako inspektor do spraw ewidencji w Zakładzie Karnym, został zwolniony w lutym 2017 r. z pełnienia służby w Służbie Więziennej. Organ odwoławczy CKL wskazał, że skarżący cierpi z powodu bezsenności, jest nerwowy, ma problemy z koncentracją, boi się ludzi, jest nadpobudliwy, jak też okresowo u skarżącego pojawiają się lęki. CKL zauważyła, że stwierdzona u skarżącego nerwowość ma bezpośredni wpływ na pojawianie się u niego dolegliwości bólowych brzucha. Organ odwoławczy podniósł, że skarżący po zakończeniu służby, zaczął od marca 2017 r. regularnie leczyć się w Poradni Zdrowia Psychicznego w [...] (leczony z rozpoznaniem: F48 Neurastenia). CKL podkreśliła, że skarżący nie był hospitalizowany na oddziale psychiatrycznym. Ponadto, CKL wskazała, że skarżący zgłasza także: okresowe dolegliwości bólowe kręgosłupa odcinka lędźwiowym (vide: badanie MR z 2016 r. wykazało wielopoziomowe zmiany dyskopatyczne, bez ucisku na korzenie), obustronne osłabienie słuchu, jak również fakt, że leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego. W tym zakresie organ odwoławczy stwierdził na brak udokumentowania powikłań narządowych z powodu nadciśnienia. CKL podniosła, że w badaniu komisyjnym stwierdzono, że kręgosłup lędźwiowo-krzyżowy jest z niewielkim ograniczeniem ruchomości (ograniczenie przodopochylenia - 10 cm), bez objawów korzeniowych. Ponadto, wskazano na odruchy skokowe obecne symetryczne, bez istotnych odchyleń od stanu prawidłowego. Poza tym, CKL zauważyła, że zaburzenia nerwicowe w obecnym nasileniu wymagają systematycznego leczenia i powodują inwalidztwo trzeciej grupy. Zdaniem CKL, nie można jednak powiązać schorzenia skarżącego ze służbą, gdyż skarżący nie był narażony na specjalne stresy, gdyż nie miał bezpośredniego kontaktu z więźniami w oddziałach, jak też nie było odnotowanych zdarzeń, które zdecydowanie wpłynęłyby na psychikę skarżącego. Wobec powyższego, Centralna Komisja Lekarska uznała, że zachodzą podstawy do utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia organu pierwszej instancji, zgodnie z art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. skarżący - działając za pośrednictwem Centralnej Komisji Lekarskiej, jako organu odwoławczego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie CKL z dnia [...] lipca 2019 r., zaskarżając je w części dotyczącej uznania, że przyznana [...] grupa inwalidzka nie pozostaje w związku ze służbą. W petitum skargi skarżący wniósł o: 1. uchylenie orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] lipca 2019r. w zakresie uznania przyznanej skarżącemu [...] grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą, a także 2. dopuszczenie i przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., dowodów uzupełniających z dokumentów, w celu udowodnienia okoliczności pominiętych w prowadzonym postępowaniu orzeczniczym, mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, 3. zwolnienie od kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca na wstępie wniosła, o zbadanie przez Sąd, w oparciu o przepis art. 3 § 1 i 2 pkt 1 P.p.s.a., czy Centralna Komisja Lekarska w sposób wyczerpujący rozpatrzyła cały materiał dowodowy i czy właściwie go oceniła oraz czy w sposób adekwatny ustaliła stan faktyczny. Skarżący zarzucił Centralnej Komisji Lekarskiej, że wydając sporne orzeczenie z dnia [...] lipca 2019 r., nie dokonała prawidłowej oceny stanu faktycznego. Jednocześnie, skarżący zarzucił, że CKL w sposób niewyczerpujący rozpatrzyła cały materiał dowodowy, oceniając go w sposób niewłaściwy i niezgodny z kryteriami zawartymi w stosownych przepisach. Skarżący stwierdził, że - wbrew stanowisku CKL - spełnił cztery warunki konieczne do przyjęcia, że powstałe inwalidztwo miało związek ze służbą. Po pierwsze, skarżący zauważył, że w ponad 30-letniej służbie nie był urzędnikiem, lecz od rozpoczęcia służby (we wrześniu 1986 r.) do zakończenia pełnienia służby (w luty 2017 r.) pełnił ją na stanowiskach od młodszego inspektora do specjalisty w charakterze funkcjonariusza mundurowego. Po drugie, skarżący wskazał, że jego obowiązki służbowe były związane z bezpośrednim kontaktem ze skazanymi i tymczasowo aresztowanymi i w konsekwencji generowały specjalny stres nieporównywalny z jakąkolwiek inną pracą. W tym miejscu, skarżący zauważył, że prowadzący go lekarz psychiatra w dokumentacji medycznej z dnia [...] lipca 2018 r. jednoznacznie wskazał na szczególne warunki służby oraz ich wpływ na stan zdrowia psychicznego skarżącego pomimo, przejścia skarżącego na emeryturę. Po trzecie, skarżący podniósł, że podstawowe czynności wykonywane były przez niego w bezpośrednim kontakcie ze skazanymi i tymczasowo aresztowanymi w oddziałach mieszkalnych dla osadzonych. Skarżący zauważył, że rozmieszczanie skazanych w celach związane jest z bezpośrednim kontaktem w oddziałach i celach dla skazanych i tymczasowo aresztowanych. Skarżący podniósł, że jako funkcjonariusz dokonywał rozmieszczenia osadzonych w celach mieszkalnych dla skazanych i tymczasowo aresztowanych, a cele usytuowane są w oddziałach mieszkalnych dla skazanych i tymczasowo aresztowanych. Skarżący zauważył również, że kierowanie osadzonych do zatrudnienia wykonywał dokonując ich selekcji poprzez bezpośrednie rozmowy ze skazanym lub tymczasowo aresztowanym. Skarżący podkreślił, że wszelki kontakt ze skazanymi jest możliwy wyłącznie w oddziałach dla skazanych. Skarżący podniósł ponadto, że opiniowanie skarg zgłaszanych przez skazanych i tymczasowo aresztowanych - przed wydaniem opinii - było związane z konieczną bezpośrednią rozmową ze skazanym, które przeprowadza się ze skazanymi w oddziałach mieszkalnych dla skazanych. Po czwarte, skarżący stwierdził, że służba, jaką pełnił, była związana z realnym narażaniem zdrowia i życia. W ocenie skarżącego, szczególnym zdarzeniem była akcja ratownicza podczas powodzi i związana z tym ewakuacja tymczasowo aresztowanych i skazanych, a szczególnie tych z długoletnimi wyrokami za najcięższe przestępstwa. Skarżący zauważył, że za te działania otrzymał mianowanie na wyższy stopień służbowy. Mając powyższe na względzie, skarżący stwierdził, że w świetle zarówno całości przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych, a także argumentów natury prawnej, uprawione jest twierdzenie, że zaistniały warunki do uznania przez Centralną Komisję Lekarską, że przyznana wcześniej [...] grupa inwalidzka winna być zakwalifikowana jako mająca związek ze służbą. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o jej odrzucenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się do zarzutów skargi, Centralna Komisja Lekarska wskazała, iż orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza z nich, jak zauważył organ odwoławczy, dotyczy ustalenia przez komisję lekarską zdolności do służby, w ramach której to oceniany jest stan zdrowia danej osoby w celu zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia, czy też zwolnienia ze służby. Orzeczenia należące do tej kategorii są podstawą do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, które następnie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Z kolei, druga kategoria orzeczeń, jak wskazała Centralna Komisja Lekarska, dotyczy orzeczeń wydawanych przez komisje lekarskie, które związane są ustaleniem schorzenia osoby badanej oraz jego związku ze służbą do celów odszkodowawczych, rentowych lub emerytalnych. Jak zauważył organ odwoławczy, z uwagi na fakt, że decyzje administracyjne w tej kategorii spraw wydawane są przez odpowiednie organy emerytalno-rentowe, przyjmuje się, iż orzeczenia z tej kategorii poddawane są kontroli przez sądy powszechne. W związku z powyższym, Centralna Komisja Lekarska uznał, że niniejszą sprawę zaliczyć należy do drugiej kategorii orzeczeń. W tej sytuacji, CKL stwierdziła, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych nie mają samodzielnego bytu. Organ odwoławczy podkreślił, że są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych. CKL zauważyła, że powyższe orzeczenia mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, stanowiącego w dalszej kolejności jedną z przestanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W związku z powyższym, Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, iż w ustalonym stanie faktycznym i prawnym uznać należy, iż sporne orzeczenie CKL w zaskarżonej części nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy dotyczące orzekania o inwalidztwie i związki schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądu administracyjnego (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 716/10). W tym stanie rzeczy, CKL wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "P.p.s.a."). Należy zauważyć jednocześnie, że przed przystąpieniem do oceny zasadności każdej skargi, Sąd ma obowiązek zbadać na wstępie, czy przedstawiona mu sprawa należy do drogi sądowej, a więc czy mieści się w granicach objętych kontrolą sądową. Sąd administracyjny sprawuje bowiem sądową kontrolę działalności administracji publicznej tylko w granicach prawem określonych. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności obowiązany był zbadać, czy przedmiot skargi w ogóle należy do właściwości sądów administracyjnych, albowiem granice właściwości sądów administracyjnych oraz istota wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez te sądy, zostały określone wprost w art. 184 Konstytucji RP, z treści którego wynika, że sądy administracyjne sprawują w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności organów administracji publicznej. Dokonując oceny przedmiotowej sprawy w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga L.J. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komicji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bowiem, że na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2019 r. utrzymującej w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komicji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. w zakresie orzeczenia o związku stwierdzonych schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w Służbie Więziennej oraz w zakresie określenia grupy inwalidztwa nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że o zdolności psychicznej i fizycznej funkcjonariuszy Służby Więziennej do służby w jednostkach Służby Więziennej orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Komisje te działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 398). Zgodnie z art. 16 cyt. ustawy, komisje te orzekają w dwóch instancjach - rejonowe komisje lekarskie, jako pierwsza instancja oraz Centralna Komisja Lekarska, w drugiej instancji. Wspomniane komisje lekarskie oceniają zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby m.in. w Służbie Więziennej, a także orzekają o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwie i związku inwalidztwa ze służbą, związku śmierci ze służbą, zdolności do pracy, wskazań i przeciwskazań dotyczących zatrudnienia funkcjonariusza niezdolnego do służby. Orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia osoby w celu zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia, czy też zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy, której osoba jest przyjmowana do służby, czy też z niej zwalniana. Decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co potwierdziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97. Wprawdzie uchwała ta dotyczyła wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, jednakże oceniając zakres kompetencji oraz rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez te komisje, Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie miałyby podlegać kontroli sądu administracyjnego. Drugą kategorią orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje lekarskie stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych czy emerytalnych. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez komisje lekarskie, lecz przez właściwe organy emerytalno-rentowe. Orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne, wskazać należy, iż od orzeczeń komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą w Służbie Więziennej dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA z 2001 r. nr 2, poz. 47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Należy uznać, iż na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11. Należy zauważyć, że skarżący został o powyższym pouczony przez Centralną Komisję Lekarską w treści zaskarżonego orzeczenia z dnia [...] lipca 2019 r. W pouczeniu zawartym w tym orzeczeniu poinformowano go bowiem wyraźnie, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje wyłącznie w zakresie orzeczenia o zdolności do służby, co oznacza tym samym, że nie przysługuje ona w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, a także w zakresie samego ustalenia inwalidztwa i związku inwalidztwa ze służbą. Pomimo powyższego wyraźnego pouczenia, skarżący L.J. zaskarżył jednak sporne orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie dotyczącym określenia grupy inwalidztwa oraz ustalenia związku schorzeń (inwalidztwa) ze służbą w Służbie Więziennej. Tymczasem, jak wskazano powyżej, na wspomnianą kategorię orzeczeń Centralnej Komisji Lekarskiej skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, co w konsekwencji oznacza, że Sąd zobowiązany był stwierdzić niedopuszczalność skargi. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - orzekł, jak sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło