II SA/Wa 206/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego oddala skargę. Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o utracie przez E. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2007 r. z uwagi na podjęcie przez nią zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). W odwołaniu od wskazanej decyzji E. M. przyznała, iż jest ona zgodna z literą prawa, jednakże podniosła, że działała w błędzie, co do interpretacji przepisów regulujących kwestie utraty statutu osoby bezrobotnej. Stwierdziła również, że osiągnięte z tytułu umowy zlecenia zarobki, które nie przekraczały kwoty [...] zł miesięcznie, sama zgłosiła w urzędzie pracy, a nadto sprawa ta wynika z nieświadomości wchodzącej dopiero na rynek pracy młodej osoby. Dodatkowo powołała się na trudną sytuację materialną rodziny spowodowaną utratą pracy przez matkę. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Przepis ten zawiera definicję bezrobotnego, którym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zaś powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Organ stwierdził ponadto, że – jak wynika z akt sprawy, E. M. od dnia [...] czerwca 2007 r. pracowała na umowę zlecenie w kasynie wojskowym (zaświadczenie z dnia [...] września 2007 r.), a zatem z tym dniem przestała spełniać warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. M. wniosła o jej uchylenie oraz wstrzymanie jej wykonania, a nadto o zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł oraz zwrotu opłaty za pełnomocnictwo procesowe w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu zarzuciła organowi naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez jego pominięcie w rozstrzygnięciu sprawy. Zapis zawarty w tym przepisie dopuszcza bowiem stan, w którym bezrobotny może uzyskiwać przychód, nie tracąc statusu osoby bezrobotnej. Warunkiem jest uzyskiwanie przychodów w wysokości nieprzekraczającej połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę w skali miesięcznej. Taki właśnie stan zaistniał, zdaniem skarżącej, w jej sprawie, gdyż wykonując umowę zlecenie, nie przekroczyła tych kwot, gdyż jak wynika z zaświadczenia kierownika kasyna z dnia 19 września 2007 r., z tego tytułu otrzymała w lipcu 2007 r. kwotę [...] zł, zaś w sierpniu i wrześniu 2007 r. po [...] zł w skali miesięcznej. Ponadto umowa zlecenie należy do kategorii umów nazwanych prawa cywilnego, nie należy zatem do kategorii umów pracowniczych z Kodeksu pracy. Skarżąca wskazała jednocześnie, że jest osobą studiującą w systemie zaocznym, płacącą czesne. Utrata statusu osoby bezrobotnej spowoduje konieczność zwrotu otrzymywanego stypendium, co wywoła trudne do przywrócenia skutki związane z potrzebą pobrania na ten cel kredytu bankowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej Skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu 19 września 2007 r., ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym, oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j lub cudzoziemca członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej albo, jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie wymiaru tego czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która ponadto spełnia pozostałe wymienione w tym przepisie enumeratywnie warunki. Jednym z nich jest nieuzyskiwanie miesięcznie przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z tytułu odsetek lub innych przychodów od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych (lit. h), przy czym przychodem jest, w myśl pkt 24 cyt. przepisu, przychód z tytułu innego niż zatrudnienie, inna praca zarobkowa, zasiłek lub inne świadczenie wypłacane z Funduszu Pracy, podlegający opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Spełnienie powyższej przesłanki łącznie z pozostałymi przewidzianymi w art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, jest konieczne tak dla uzyskania, jak i zachowania statusu bezrobotnego. Utratę tego statusu powoduje zatem brak któregokolwiek z warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, w tym także podjęcie innej pracy zarobkowej, którą w świetle art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy jest m.in. świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o dzieło. W razie zaistnienia wskazanego przypadku starosta, stosownie do treści art. 33 ust. 4 pkt 1 cyt. ustawy, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego takiego bezrobotnego. W rozpoznawanej sprawie niesporna jest okoliczność, że E. M. od dnia [...] czerwca 2007 r. świadczyła usługi na podstawie umowy zlecenia w Kasynie Wojskowym nr [...] w M. Zasadnie zatem Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2007 r., zaś Wojewoda Mazowiecki, po rozpoznaniu jej odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Zarzut E. M., że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ naruszył przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. h ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez jego niezastosowanie, jest całkowicie chybiony. W przepisie tym chodzi bowiem o przychód w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 24, a więc w szczególności z wyłączeniem przychodu z tytułu innej pracy zarobkowej, którą jest, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 11, m.in. świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia. Dlatego też organy prawidłowo uznały, że wysokość uzyskanego przez skarżącą przychodu nie ma w sprawie żadnego znaczenia. Przyjęcie wykładni wskazanej przez skarżącą prowadziłoby w istocie do nadania normie zawartej w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy znaczenia odbiegającego od tego, które wynika z jej wykładni gramatycznej. Należy zwrócić uwagę, że definicja osoby bezrobotnej nie zawiera zwrotów niedookreślonych i nie pozwala na dowolną ich interpretację. Osobą bezrobotną jest bowiem w rozumieniu omawianej ustawy, osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, czyli niewykonująca pracy i nieświadcząca usług na podstawie m.in. umowy zlecenia. "Ustalania znaczeń przepisów należy dokonywać w ten sposób, aby żaden ze zwrotów wchodzących w skład interpretowanych przepisów nie został uznany za zbędny, czyli nie został pozbawiony znaczenia ani też norma interpretowana nie została uznana za zbędną w ramach danego aktu normatywnego" (J. P. Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, 1996 r.). Ponadto interpretacja nie może przeczyć "literze prawa" i winna uwzględniać zarówno tekst prawa, jak i sens jego wydania. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez skarżącą trudnej sytuacji materialnej oraz wynikających z utraty statusu osoby bezrobotnej innych konsekwencji prawnych, należy stwierdzić, że powyższe okoliczności nie mają żadnego wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.