II SA/Wa 2081/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia 29 grudnia 2014r., R. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wznowienie postępowania w zakresie przyznania mu prawa pomocy, w sprawie ze skargi na postanowienie Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (sygn. akt II SA/Wa 2081/13). Wcześniej w przedmiotowej sprawie zapadł, w dniu 19 marca 2014r., wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalający skargę R. M. na powyższe postanowienie Szefa Służby Cywilnej. Następnie, w dniu 7 maja 2014r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, celem wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2014r., sygn. akt II SA/Wa 2081/13. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2014r., odmówiono przyznania R. M. prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, wskutek którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 10 września 2014r. odmówił przyznania mu prawa pomocy. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2014r. zostało przez R. M. zaskarżone zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił je postanowieniem z dnia 13 listopada 2014r., sygn. akt I OZ 1003/14. W piśmie z dnia 29 grudnia 2014r., uzupełnionym pismem z dnia 2 kwietnia 2015r. wraz z załączonym formularzem PPF, R. M. wniósł o ponowną weryfikację jego sytuacji majątkowej, jednocześnie żądając przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym- poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (nie wskazując czy ma to być adwokat czy radca prawny). Wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną, która uzyskuje wynagrodzenie z tytułu stosunku pracy w wymiarze 2.500 zł netto miesięcznie, oraz małoletnią córką. On sam pracuje dorywczo uzyskując miesięcznie wynagrodzenie w wysokości ok. 133 zł netto. Oświadczył, że posiada dom z garażem, o powierzchni 154 m², nieruchomość rolną o powierzchni 0,15 ha oraz ¼ działki rekreacyjnej o wielkości 900 m² na której znajduje się domek letniskowy. Na niezbędne koszty utrzymania rodziny składa się: opłata za internet- 39 zł miesięcznie, opłata za prąd 413 zł miesięcznie, opłata za śmieci – 30 zł miesięcznie, opłata za wodę 26 zł miesięcznie, podatek rolny i podatek od nieruchomości- 168 zł za rok, zakup biopreparatu do oczyszczalni- 76 zł na 6 miesięcy, wywóz nieczystości- 150 zł na 9 miesięcy, opłata za przedszkole 224 zł miesięcznie, ubezpieczenie auta 453 zł na rok, koszty transportu żony do pracy i córki do przedszkola- ok. 330 zł miesięcznie, rata kredytu i pożyczki – 493 zł miesięcznie, wizyta żony u lekarza- 260 zł na 3 miesiące, doładowanie telefonów- 60 zł miesięcznie, serwis auta- ok. 290 zł na rok, leki żony ok. 100 zł na 3 miesiące, żywność 600 zł na miesiąc. Do wniosku R. M. załączył: wyciąg z rachunku żony- dostępna kwota 2.127,25 zł, raport o swoich kontach depozytowych - dostępna kwota 132,80 zł, słabo czytelną fakturę VAT nr [...], decyzję w zakresie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości, rachunek za wodę, zlecenie przelewu za energię elektryczną, zlecenie przelewu opłaty za śmieci, zlecenie przelewu za internet, rachunek za przedszkole, rachunki za obuwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Na wstępie podnieść należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że całkowite zwolnienie od kosztów sądowych jest możliwe wyjątkowo w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 696 i n. i powołane tam orzeczenia). W niniejszej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. W ocenie Sądu sytuacja majątkowa R. M. nie daje podstaw do udzielenia mu prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z przedstawionych wyciągów z rachunku żony i własnego wynika, iż obydwoje posiadają oszczędności w wysokości ponad 2.200 zł. Wnioskodawca nie przedstawił umów (zleceń i o dzieło) na podstawie których pracuje dorywczo, ani nie udowodnił dochodu jaki z tego tytułu osiąga. Nie zostały wykazane również wszystkie wydatki wskazane w niezbędnych kosztach utrzymania, np. brak umowy kredytowej i umowy pożyczki, spora część wydatków ma charakter periodyczny (np. ubezpieczenie i przegląd auta) i są dokonywane raz w roku. W świetle powyższego uznać należy, iż skarżący nie wypełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, a posiadany majątek, stałe dochody i oszczędności wskazują, że ustanowienie pełnomocnika z wyboru może się odbyć bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, należało orzec jak w sentencji postanowienia