II SA/Wa 2085/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy substytut pełnomocnika ustanowionego z urzędu może domagać się przyznania wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu?
Ratio decidendi
Substytut pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie może domagać się przyznania wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu. Wynagrodzenie takie przysługuje wyłącznie pełnomocnikowi wyznaczonemu przez właściwą korporację (Okręgową Izbę Radców Prawnych lub Okręgową Radę Adwokacką), a nie substytutowi, nawet jeśli posiada pełnomocnictwo substytucyjne. Wniosek o przyznanie kosztów oraz oświadczenie o nieopłaceniu pomocy prawnej powinny być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Radca prawny A. S., będący substytutem pełnomocnika ustanowionego z urzędu w sprawie dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną. Wniosek został odrzucony przez referendarza sądowego. Adwokat M. P., który udzielił substytucji radcy prawnemu A. S., wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po złożeniu przez M. P. pełnomocnictwa do występowania w imieniu A. S.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania radcy prawnemu A. S. wynagrodzenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego A. S., o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: odmówić przyznania radcy prawnemu A. S. wynagrodzenia. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 9 kwietnia 2010 r. został ustanowiony dla R. K. w niniejszej sprawie radca prawny z urzędu. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. wyznaczyła pełnomocnikiem dla skarżącego r. pr. T. G., któremu zostało udzielone stosowne pełnomocnictwo. W trakcie postępowania zostało złożone do akt pełnomocnictwo substytucyjne, w którym wyznaczony pełnomocnik upoważnił adwokata M. P. do zastępowania go przy prowadzeniu sprawy, natomiast adw. M. P. udzielił substytucji r. pr. A. S. Substytut – r. pr. A. S. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku i w dniu 25 maja 2010 r. złożył do Sądu wniosek o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Jednocześnie oświadczył, że opłaty nie zostały zapłacone w części ani w całości. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 2085/09 odmówiono przyznania wynagrodzenia r. pr. A. S. Adwokat M. P., wniósł w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego postanowienia, a następnie na wezwanie Sądu złożył pełnomocnictwo do występowania w imieniu r. pr. A. S. w postępowaniu dotyczącym przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Ponadto wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Należy podkreślić, że powołany wyżej art. 250 cytowanej ustawy jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik. Przez wyznaczonego adwokata, czy radcę prawnego rozumieć należy adwokata/radcę prawnego wskazanego przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką, czy właściwą Okręgową Izbę Radców Prawnych (vide: postanowienie NSA z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt I OZ 184/10). W niniejszej sprawie OIRP w Warszawie pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczyła r. pr. T.G. Należy również stwierdzić, iż przyznanie – wyznaczonemu pełnomocnikowi – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego pełnomocnika. Znajdujące się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwa substytucyjne nie stanowią bowiem podstawy do uznania, że substytut staje się pełnomocnikiem pełnomocnika strony, który udzielił substytucji. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje bowiem zwolnienia wyznaczonego przez OIRP w W. radcy prawnego od udzielenia pomocy prawnej z urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika i to niezależnie od tego, czy domaga się on przyznania wynagrodzenia na rzecz wyznaczonego pełnomocnika, czy też na własną rzecz. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZP 27/06, Lex nr 182874, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt I CZ 78/06, Lex nr 276382). Natomiast w wyniku powyższego nie następuje zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu i wyznaczonego przez właściwą korporację. Również wymagane oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, powinno być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu. Z tego względu, na podstawie art. 250 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło