II SA/Wa 2087/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Asesor WSA Janusz Walawski Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2006 r. sprawy ze skargi I.G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego - oddala skargę - Starosta [...] działając na podstawie art. 9 ust. l pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. l pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) oraz art. 23 ust. l i 2, art. 37 k, art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm.) w związku z art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 120 poz. 1252) oraz art. 104 kpa decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. orzekł o: * uznaniu pana I.G. za osobę bezrobotną od dnia [...] maja 2004r * odmowie przyznania panu I.G. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] maja 2004r * odmowie przyznania panu I.G. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] maja 2004r. W uzasadnieniu organ podniósł, iż w dniu [...] maja 2004 r. pan I.G. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w P. celem zarejestrowania się i uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W trakcie postępowania organ uznał, że strona spełnia warunki do uznania za osobę bezrobotną natomiast, nie spełnia warunków do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a tym samym nie przysługuje świadczenie przedemerytalne. Zgodnie z art. 23 ust. l pkt l i 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w związku z art. 30 ust. l ustawy z dnia 29 grudnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27, jeżeli: 1. nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz 2. w okresie 18 m-cy poprzedzających dzień zarejestrowania łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie, co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy. Zgodnie natomiast z art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje z zastrzeżeniem art. 9 osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat (kobieta) i 63 lat (mężczyzna) i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55l at mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 3. do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn lub 4. do 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 85, Nr 127 poz. 1088 i Nr 155 poz. 1287), lub 5. zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. Jak wynika z powyższego, aby uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego konieczne jest spełnienie, co najmniej jednego z warunków określonych w art. 37k ust. l pkt 1-5 ustawy oraz warunków do uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Pan I.G. zgłaszając się do PUP P. przedstawił świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie w [...] w okresie od [...] marca 1994 r. do [...] kwietnia 2004 r. w niepełnym wymiarze czasu pracy z adnotacją, iż nie posiadał Pan prawa do wynagrodzenia. W związku z tym, że zgodnie z art. 94 Kodeksu Pracy pracownik nie może zrzec się wynagrodzenia organ wystąpił do strony w dniu [...] maja 2004 r. z zapytaniem o wysokość przysługującego Panu wynagrodzenia. W odpowiedzi organ otrzymał pismo od pana I.G. z dnia [...] maja 2004 r., w którym pisał, iż nie otrzymywał żadnego wynagrodzenia i nie były odprowadzane żadne składki, a pracę świadczył w niepełnym wymiarze. Na piśmie tym jest również potwierdzenie przez Panią A.K. Główną Księgową w [...] zgodności tych informacji ze stanem faktycznym. Informacje te nie umożliwiały podjęcia decyzji w sprawie skarżącego, gdyż w przypadku pracy w niepełnym wymiarze, aby przyznać prawo do zasiłku należy stwierdzić czy osiągane było, co najmniej najniższe wynagrodzenie, od którego istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. PUP P. wystąpił do ZUS w P. zapytaniem w tej sprawie. Odpowiedzi udzielił ZUS w M. informując, że z dokumentów posiadanych przez ZUS pracownicy [...] byli zatrudnieni do grudnia 1993 r., natomiast "w każdym miesiącu pracodawca zobowiązany był do obowiązkowego składania do ZUS comiesięcznych deklaracji rozliczeniowych z wykazaniem wynagrodzenia należnego za przepracowany miesiąc. Do 31 grudnia 1998 r. bez względu na fakt czy nastąpiła wypłata wynagrodzenia czy nie, pracodawca miał obowiązek składania deklaracji rozliczeniowych zawierających podstawę wymiaru składek Od 1.01.1999 r. w miesiącach, w których nie wypłacono wynagrodzenia zakład pracy powinien składać zerowe deklaracje rozliczeniowe." Ponadto ZUS M. poinformował, że od [...] stycznia 1999 r. zakład pracy o nazwie [...] nie figuruje w ewidencji płatników składek. W dniu [...] czerwca 2004 r. strona złożyła dodatkowe oświadczenie, że praca w okresie od [...] marca 1994 r. do [...] kwietnia 2004 r. była świadczona ciągle, ale nie otrzymywała żadnego wynagrodzenia i nie podlegała ubezpieczeniu społecznemu w związku, z czym nie dostarczy zaświadczenia o podstawie tego ubezpieczenia. W dniu [...] czerwca 2004 r. przesłuchano w charakterze świadka panią A.K., która pracowała w [...] do grudnia 1993 r. jako księgowa, która zeznała, że praca świadczona przez pana I.G. w okresie od [...] marca 1994 r. – do [...] kwietnia 2004 r. nie była ciągła, a jedynie w razie potrzeby. Była to praca w niepełnym wymiarze czasu pracy. W piśmie z dnia [...] czerwca 2004 r. strona potwierdziła, że pracę wykonywała w niepełnym wymiarze czasu pracy w zależności od potrzeb [...]. Po analizie powyższych dokumentów PUP P. wydał w dniu [...] czerwca 2004 r. decyzję uznającą pana I.G. za osobę bezrobotną od dnia [...] maja 2004 r., i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od [...] maja 2004 r. oraz odmówił przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego od [...] maja 2004 r. Od decyzji tej strona odwołała się do Wojewody Mazowieckiego, który utrzymał decyzję PUP w mocy. Następnie skarżący odwołał się od decyzji Wojewody Mazowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd wyrokiem z dnia 1 marca 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną w mocy decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wykonując wyrok Sądu PUP P. wystąpił do pana I.G. pismem z dnia o dostarczenie zaświadczenia z ZUS potwierdzającego wysokość osiąganego wynagrodzenia w okresie zatrudnienia w [...] od [...] marca 1994 r. do [...] kwietnia 2004 r. oraz stwierdzającego czy istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy od tego wynagrodzenia. W dniu [...] lipca 2005 r. wpłynęło do organu pismo ZUS M., w którym to informuje, że nie może potwierdzić okresu ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia od lutego 2004 r. do kwietnia 2004 r. w [...], ponieważ zakład pracy składał do ZUS deklaracje rozliczeniowe do grudnia 1993 r. Ponadto stwierdzono, że od stycznia 1999 r. zakład przynależy terytorialnie do ZUS w P. Ponadto pismem z dnia [...] lipca 2005 r. Urząd Pracy zwrócił się do skarżącego o przedłożenie dokumentów dotyczących zatrudnienia w okresie od [...] marca 1994 r. do [...] kwietnia 2004 r., z których można byłoby ustalić wysokość wynagrodzenia, od którego istniał obowiązek odprowadzania składek na Fundusz Pracy, miedzy innymi: umowy o pracę, uchwał, protokołów walnego zgromadzenia, list płac, PIT- 11 itp. W odpowiedzi strona dostarczyła listy płac za VIII i IX 1992 r. oraz protokół z dnia [...] lipca 1992 r. z Walnego Zgromadzenia Członków [...] oraz oświadczyła, że dostarczyła już do organu umowę o pracę z dnia [...] lipca 1992 r. na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy, a następnie pismem z dnia [...] lipca 2005 r. pan I.G. wyjaśnił, że umowa ta nie została całkowicie rozwiązana, ponieważ została zawarta na czas nieokreślony na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia Członków [...], a mogła być tylko rozwiązana na podstawie uchwały organu, który uchwałę podejmował, czyli Walnego Zgromadzenia Członków [...]. Strona dołączyła również protokół z dnia [...] lutego 1994 r. z posiedzenia Społecznej Komisji Likwidacyjnej, gdzie zapisano, iż "po wspólnym uzgodnieniu likwidatora głównej księgowej i komisji likwidacyjnej postanowiono, że główna księgowa, likwidator pozostaną w stosunku służbowym do zakończenia likwidacji bez prawa do wynagrodzenia". I.G. zeznał do protokołu, że umowa o pracę z dnia [...] lipca 1992 r. nie została rozwiązana, ani nie była w żaden sposób zmieniana. Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. ZUS P. stwierdził, że skarżący nie figuruje w ewidencji ubezpieczonych. Biorąc powyższe pod uwagę organ uznał, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a tym samym do świadczenia przedemerytalnego. W dniu [...] września 2005 r. odwołanie od powyższej decyzji złożył pan I.G. Wojewoda Mazowiecki działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 71 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i rynkach pracy i art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 29 i 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120 poz. 1252 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż z przedstawionych przez pana I.G. dokumentów wynika, iż w ostatnim okresie zatrudnienia był on zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, a zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż w tym czasie nie osiągnął minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istniał obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, a więc nie spełnia warunków do przyznania świadczenia. W dniu [...] października 2005 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan I.G. Zdaniem skarżącego organy obu instancji naruszyły: ▪ art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez założenie, że strona była uprawniona do otrzymywania niższego niż najniższe określone poprzez przepisy prawa wynagrodzenie za pracę; ▪ naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem, bowiem skarżącego organ I instancji wadliwie ustalił czas jego pracy, podczas gdy na podstawie art. 78 § 1 Kp wynagrodzenie powinno być ustalone o rzeczywisty przebieg zatrudnienia i czasu pracy. Jego zdaniem praca, którą wykonywał polegała na faktycznym kierowaniu spółdzielnia, co wymagało bardzo dużo czasu i ustalenie przebiegu jego czasu pracy w oparciu o dokumenty świadczące o niepełnym wymiarze jego pracy jest nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy stwierdzić, że podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 37k ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodnie z brzmieniem art. 37k zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie, która: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (, lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. Pod warunkiem, że spełniała określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Tak, więc bezwzględną przesłanką otrzymania świadczenia przedemerytalnego było, uzyskanie statusu bezrobotnego oraz jednocześnie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zasady uzyskania zasiłku dla bezrobotnych określał art. 23 ust. 1 lit. a cyt. ustawy. Przepis ten wskazywał, iż prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres, co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie, co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 54; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. W sprawie organ wykazał, iż pan I.G. nie spełnia drugiego warunku z w/w przepisu, bowiem w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zgłoszenia się do PUP nie był zatrudniony łącznie przez okres 365 dni i nie osiągał wynagrodzenia w kwocie, co najmniej najniższego, od którego opłacane są składki na Fundusz Pracy. Z treści tego przepisu wynika więc, że nie samo świadczenie pracy jest podstawą do przyznania świadczenia, ale jego wysokość połączona wraz z opłacaniem składek na Fundusz Pracy. Jak wynika z akt sprawy pan I.G. w okresie od [...] marca 1994 r. do [...] kwietnia 2004 r., a więc w czasie gdy pełnił funkcję likwidatora [...] nie otrzymywał wynagrodzenia, a sama Spółdzielnia przestała opłacać składki na ubezpieczenie społeczne co najmniej od [...] stycznia 1999 r., a więc dnia, w którym została wykreślona z ewidencji płatników składek ZUS. Wbrew twierdzeniom strony organy administracji nie mogły oceniać wkładu pracy pana I.G. w działania likwidacyjne [...], a ewentualne roszczenia w tym zakresie mogą być rozstrzygane przed sądem powszechnym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.