II SA/Wa 2089/21
PostanowienieWSA w Warszawie2021-06-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej dotyczące ustalenia inwalidztwa funkcjonariusza zwolnionego ze służby i związku tego inwalidztwa ze służbą podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Orzeczenia komisji lekarskich dotyczące ustalenia inwalidztwa funkcjonariusza zwolnionego ze służby oraz związku tego inwalidztwa ze służbą, mające na celu ustalenie prawa do świadczeń emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Są one jedynie orzeczeniem wstępnym, podlegającym kontroli sądów powszechnych w ramach postępowań dotyczących tych świadczeń.Stan faktyczny
Była funkcjonariuszka Służby Celno-Skarbowej, B. S., została skierowana na badanie przez komisję lekarską w celu ustalenia jej inwalidztwa i związku ze służbą po zwolnieniu. Komisja przyznała jej kategorię B (zdolna do służby z ograniczeniem) i nie zaliczyła do grupy inwalidzkiej. Po odwołaniu, Centralna Komisja Lekarska uchyliła poprzednie orzeczenie i wydała własne, stwierdzając podobnie, ale wskazując datę powstania inwalidztwa. Po sprostowaniu omyłki pisarskiej, funkcjonariuszka złożyła skargę do WSA, zarzucając sprzeczność w orzeczeniu. Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku ze służbą postanawia: odrzucić skargę.
B. S., jako była funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, została skierowana przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na badanie komisyjne do [...] Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą.
[...]Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] przyznała funkcjonariuszce kategorię B – zdolna do służby w Służbie Celno-Skarbowej z ograniczeniem i zaliczyła do żadnej grupy inwalidzkiej na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do Służby Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 831).
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższego orzeczenia Centralna Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]uchyliła zaskarżone rozstrzygnięcie i wydała własne, stwierdzając, że była funkcjonariuszka jest zdolna do służby Celno-Skarbowej z ograniczeniem – kategoria B, nie została zaliczona do żadnej grupy inwalidzkiej, jednocześnie wskazując, że inwalidztwo istnieje od [...] września 2018 r.
Następnie Centralna Komisja Lekarska postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]sprostowała oczywistą omyłkę pisarską w części [...]pkt [...] orzeczenia z dnia [...] listopada 2020 r. poprzez usunięcie zwrotu: "[...] września 2018 r.".
Pismem z dnia [...] maja 2021 r. B. S. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej. Podkreśliła, że zawarto w nim sprzeczne zapisy, bowiem w zaskarżonym rozstrzygnięciu zaliczono ją zarówno do żadnej grupy inwalidzkiej, jednocześnie stwierdzając w pkt 6 tego orzeczenia, że inwalidztwo istnieje od [...] września 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422) o zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398, z późn. zm.).
Z przepisów powołanej ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy.
Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.
Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.:
a) rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do Służby celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 831),
b) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2473).
Tego rodzaju orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W sprawie jest bezsporne, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w zakresie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Skarżąca jest byłym funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej, która została zwolniona ze służby z dniem [...] lutego 2020 r. Oznacza to, że przedmiotowe orzeczenie należy do grupy orzeczeń nie podlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia zawarte w treści orzeczenia dodatkowe wskazanie "zdolna do służby Celno-Skarbowej z ograniczeniem". Od tego rodzaju orzeczeń nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Orzeczenie komisji lekarskiej jest w tym wypadku elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne.
Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło