II SA/Wa 2092/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-31
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Łukasz Krzycki, Joanna Kube
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Straży Granicznej, którego decyzja o zwolnieniu ze służby została uchylona wyrokiem sądu administracyjnego, a następnie ponownie zwolniony inną decyzją, przysługuje świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą?Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi przywróconemu do służby przysługuje świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą, jednak warunkiem koniecznym do jego przyznania jest skuteczne przywrócenie do służby w rozumieniu ustawy o Straży Granicznej. Uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby, które nie skutkuje ostatecznym wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji, nie stanowi podstawy do przywrócenia do służby i tym samym do wypłaty świadczenia pieniężnego, jeśli w obrocie prawnym pozostaje inna, ostateczna decyzja o zwolnieniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku L.K. o wypłatę świadczenia pieniężnego za okres pozostawania poza służbą w Straży Granicznej. Decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej odmówiono wypłaty świadczenia, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ uznał, że uchylenie przez WSA decyzji o zwolnieniu ze służby nie skutkowało przywróceniem do służby, ponieważ w obrocie prawnym nadal pozostawała decyzja organu pierwszej instancji o zwolnieniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, wskazując, że wyrok WSA przywrócił go do służby z mocy prawa. WSA oddalił skargę, a następnie NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia – oddala skargę –
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej im. [...] w C. z [...] lipca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 46 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 z późn. zm.), którą odmówiono L.K. wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu przywrócenia do służby za okres pozostawania poza służbą.
Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 901/14 uchylił decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia L.K. ze służby w Straży Granicznej. Uchylona przez Sąd decyzja z [...] marca 2014 r. ustalała nową datę zwolnienia funkcjonariusza ze służby na [...] kwietnia 2014 r., a w pozostałym zakresie utrzymywała decyzję o zwolnieniu go ze służby. Zdaniem organu, skoro w obrocie prawnym nadal pozostaje rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] grudnia 2013 r. nr [...] o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby to postępowanie w przedmiocie zwolnienia ze służby jest w toku.
W konsekwencji organ uznał, że nie nastąpiło przywrócenie funkcjonariusza do służby na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Decyzja organu pierwszej instancji o zwolnieniu ze służby nie została bowiem uchylona ani przez organ drugiej instancji, ani przez Sąd wyrokiem z 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 901/14. Przepis art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej stanowi zaś, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby z powodu jej niezgodności z prawem stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne.
Na powyższą decyzję L.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie art. 46 ust. 1 w zw. z art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej oraz art. 7, art. 77 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Skarżący wskazał, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 901/14 przywrócono go do służby z mocy prawa. Podkreślił, że wyrok ten uprawomocnił się 18 kwietnia 2015 r. i po tej dacie organ przyznał skarżącemu nagrodę roczną za służbę pełnioną w 2015 r. za okres od [...] kwietnia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. W konkluzji skarżący stwierdził, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2015 r. stanowił podstawę przywrócenia go do służby i organy bezprawnie pozbawiły go świadczenia z art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wyrok Sądu z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 901/14 spowodował konieczność kontynuowania sprawy w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. Podkreślił, że nadal nie zostało rozpoznane odwołanie od rozkazu Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Skoro wyrok ten nie uchylił rozkazu personalnego organu pierwszej instancji o zwolnieniu ze służby to nie nastąpiło przywrócenie do służby, a w konsekwencji nie było podstaw do zastosowania art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej i wypłacenie wnioskowanego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę L.K. wyrokiem z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1847/15 wskazał, że uchylenie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 901/14 decyzji organu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia skutkowało tym, że sprawa zwolnienia skarżącego ze służby pozostawała dalej w toku. Jednak wobec niejednoznaczności brzmienia art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej przyjął, że 18 kwietnia 2015 r., tj. z dniem uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 901/14, doszło do "uchylenia decyzji o zwolnieniu" skarżącego ze służby, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. Uchylenie decyzji (choć drugiej instancji) zgodnie z art. 46 ust. 1 stanowiło podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jednak w przedmiotowej sprawie skarżący uchybił zawitemu terminowi, o którym mowa w art. 46 ust. 2, bowiem akces podjęcia służby zgłosił dopiero [...] maja 2015 r. Termin 7-dniowy upływał [...] kwietnia 2015 r. (7 dni od [...] kwietnia 2015 r., tj. od daty prawomocności wyroku). Skutki uchybienia terminu określa przepis art. 46 ust. 2 ustawy i jest nim rozwiązanie stosunku służbowego.
Sąd przyjął, że skoro stosunek służbowy został rozwiązany ze skarżącym [...] kwietnia 2015 r. (bowiem w tej dacie upłynął 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 46 ust. 2), brak było podstaw do uznania, że po tej dacie został przywrócony do służby i przysługują mu świadczenia pieniężne, o których mowa w art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2611/16, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej L.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1847/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie było podstaw do przyjęcia, że na podstawie art. 46 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej stosunek służbowy ze skarżącym został rozwiązany [...] kwietnia 2015 r. z uwagi na niezgłoszenie pisemnej gotowości niezwłocznego jej podjęcia. Sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny czy w ogóle miało miejsce przywrócenie skarżącego do służby, a jeżeli tak to w jakiej dacie nastąpiło, a ponadto nie rozważył znaczenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 901/14 uchylającego wyłącznie decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] marca 2014 r. nr [...]. Sprawa zwolnienia ze służby powróciła do ponownego rozpoznania przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, który decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...] zwolnił skarżącego ze służby [...] lipca 2015 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia ta miała istotne znaczenie dla oceny żądania skarżącego opartego na przepisie art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 46 ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1402, z późn. zm.), funkcjonariuszowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Świadczenie to ma charakter rekompensacyjny, przy czym nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości, że warunkiem koniecznym do jego przyznania jest przywrócenie policjanta do służby w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, który stanowi, że uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej z powodu jej niezgodności z prawem stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne.
Niewątpliwie decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] marca 2014 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby [...] kwietnia 2014 r. stanowiła ostateczną decyzję administracyjną, a wyeliminowanie z obrotu prawnego przez Sąd wyrokiem z 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 901/14 zniosło jej skutek polegający na rozwiązaniu stosunku służbowego [...] listopada 2014 r. Podkreślić należy, że wyrok z 11 lutego 2015 r. wyeliminował z obrotu prawnego jedynie decyzję organu drugiej instancji. W obrocie prawnym pozostała zaś decyzja organu pierwszej instancji, tj. Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] grudnia 2013 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby [...] stycznia 2014 r. oraz wniesione od niej odwołanie w terminie, którego skutkiem było, zgodnie z art. 130 § 2 K.p.a., wstrzymanie (z mocy tego przepisu) wykonania tej decyzji.
W rezultacie rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji uzyskać mogło moc prawną dopiero od dnia wydania decyzji odwoławczej. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpoznaniu odwołania od rozkazu personalnego z [...] grudnia 2013 r. nr [...], decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...] ponownie uchylił rozkaz personalny organu pierwszej instancji wyznaczając nową datę zwolnienia funkcjonariusza ze służby na [...] lipca 2015 r., a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję o zwolnieniu ze służby.
Tak więc w dacie orzekania przez organ w sprawie z wniosku L.K. w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu przywrócenia do służby za okres pozostawania poza służbą, na podstawie art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Graniczne, skarżący był zwolniony ze służby na mocy decyzji ostatecznej z [...] czerwca 2015 r.
Nie ma podstaw do przyjęcia, że wyrok uchylający zaskarżoną decyzję o zwolnieniu ze służby bez wzruszenia decyzji organu pierwszej instancji daje funkcjonariuszowi możliwość skorzystania z instytucji przywrócenia do służby przewidzianej w art. 46 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz uzyskania świadczenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, gdyż skutki prawne, określone w tych przepisach ustawa nie wiąże z każdym uchyleniem decyzji o zwolnieniu ze służby, lecz jedynie uchyleniem decyzji ostatecznej w sensie materialnym i formalnym.
Wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2015 r. skarżący został przywrócony do służby (z której został zwolniony [...] kwietnia 2014 r.) z dniem uprawomocnienia się tego orzeczenia, tj. 18 kwietnia 2015 r. stosownie do treści art. 152 § 1 P.p.s.a. Skutki czasowe tego wyroku trwały do [...] lipca 2015 r., tj. do dnia zwolnienia ze służby na podstawie ostatecznej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] czerwca 2015 r. wydanej w sprawie z odwołania skarżącego od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] grudnia 2013 r. o zwolnieniu ze służby.
W zaistniałych okolicznościach, nie było podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej za okres pozostawania poza służbą w okresie od [...] kwietnia 2014 r. do [...] kwietnia 2015 r., ponieważ w tym czasie decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] marca 2014 r. o zwolnieniu ze służby [...] kwietnia 2014 r. pozostawała w obrocie prawnym, jako ostateczna.
W tym stanie sprawy nie podzielając argumentów zawartych w skardze oraz mając na uwadze wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 października 2018 r., sygn. akt I OSK 2611/16, uznając, że organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o Straży Granicznej mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.1302, z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło