II SA/Wa 210/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia związku schorzeń ze służbą p o s t a n a w i a: odrzucić skargę W dniu [...] marca 2023 r. Komendant Rejonowy Policji [...] skierował M. L. (dalej: "skarżąca") do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej "MRKL", "organ pierwszej instancji") celem uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. W ww. skierowaniu m.in. podano, że skarżąca została zwolniona ze służby [...] lutego 2023 r. Orzeczeniem z [...] października 2023 r. nr [...] organ pierwszej instancji uznał, iż skarżąca jest zdolna do służby w Policji z ograniczeniem i zdolna do pracy oraz nie zaliczył jej do żadnej grupy inwalidzkiej. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od ww. rozstrzygnięcia [...]RKL, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") orzeczeniem z [...] września 2024 r. nr [...], w oparciu o art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 310; dalej: "u.k.l."), uchyliła orzeczenie organu pierwszej instancji, decydując o wydaniu orzeczenia własnego. W swoim rozstrzygnięciu organ odwoławczy podzielił ustalenia orzecznicze [...]RKL, ale skorygował niewłaściwie zastosowaną kwalifikację prawną w odniesieniu do jednego ze schorzeń rozpoznanych u skarżącej. Powyższe orzeczenie CKL skarżąca uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o zmianę zaskarżonego orzeczenia i przyznanie jej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą oraz dwuprocentowym trwałym uszczerbkiem na zdrowiu w związku ze służbą. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że przedmiot zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie skargi i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W myśl art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wymienione w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.k.l., komisje lekarskie orzekają w sprawach: 1) ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydatów do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej; 2) oceny stanu zdrowia funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 oraz ustalenia ich zdolności fizycznej i psychicznej do służby; 2a) ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom służb wskazanych w pkt 1 za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby; 3) (uchylony); 4) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1 doznanego wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, zwanego dalej "wypadkiem", lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, a także związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby; 5) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu osób niebędących funkcjonariuszami Policji, Straży Granicznej, Służby Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej lub Centralnego Biura Antykorupcyjnego, które w czasie korzystania lub w związku z korzystaniem przez te służby z ich pomocy poniosły uszczerbek na zdrowiu, oraz związku tego stopnia uszczerbku z tym zdarzeniem albo związku śmierci z tym zdarzeniem; 6) ustalenia stopnia uszczerbku na zdrowiu strażaków jednostek ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372, 1518 i 1593) oraz członków ochotniczej straży pożarnej, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu w związku z udziałem w działaniach ratowniczych lub ćwiczeniach; 7) (uchylony); 8) uznania funkcjonariuszy służb wskazanych w pkt 1, funkcjonariuszy zwolnionych z tych służb za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariuszy i funkcjonariuszy zwolnionych ze służby; 9) ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1, zwolnionych ze służby, w celu określenia grupy inwalidzkiej; 10) potrzeby udzielenia urlopu zdrowotnego funkcjonariuszowi Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej; 11) kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby lub prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb, o których mowa w pkt 1. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Druga grupa orzeczeń to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą oraz stopień inwalidztwa dla celów odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy takie jak np. mające zastosowanie w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2392). Przedmiotowe orzeczenia są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10 i z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17 i z 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaskarżone w niniejszej sprawie orzeczenie zapadło w wyniku skierowania skarżącej - jako funkcjonariusza zwolnionego [...] lutego 2023 r. ze służby w Policji - do [...]RKL w celu uznania jej za inwalidę lub uznania za niezdolną do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Zatem celem postępowania orzeczniczego było ustalenie ewentualnego stopnia inwalidztwa i jego związku ze służbą w odniesieniu do skarżącej jako byłego funkcjonariusza Policji. Powyższego ustalenia w kontekście zakresu skierowania nie zmienia przyznanie skarżącej kategorii B – zdolna do służby w Policji z ograniczeniem. W konsekwencji zaskarżone orzeczenie CKL nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast może ono zostać poddane kontroli sądu powszechnego w ramach odwołań od decyzji wydawanych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych). Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.