II SA/Wa 2104/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.) Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Stanisław Marek Pietras Protokolant specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi W. na decyzję Głównego Inspektora Pracy z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności nakazu inspektora pracy – oddala skargę – Główny Inspektor Pracy decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r., którą to decyzją odmówiono W. spółce z o.o. w [...] stwierdzenia nieważności nakazu inspektora pracy z dnia [...] listopada 2013 r. nr rej. [...] . W motywach uzasadnienia organ podał, że nakaz Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. wydany w stosunku do W. sp. z o. o w [...] nie jest obarczony wadami skutkującymi jego nieważnością. Wyjaśnił, że nakładał on obowiązek na W. sp. z o. o. dostosowania liczby pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy do ilości zatrudnionych pracowników, albowiem w podmiocie kontrolowanym zatrudniony był jeden pracownik służby BHP na 3002 pracowników, a powinien być co najmniej 1 pracownik służby na każdych 600 pracowników. Odmawiając stwierdzenia nieważności przedmiotowego nakazu organ wskazał, że nakaz został wydany zgodnie z art. 23711 § 1 Kodeksu pracy, bowiem kwestie związane z tworzeniem służby bezpieczeństwa i higieny pracy nie zostały uregulowane w ustawie o zatrudnieniu pracowników tymczasowych. Organ wyjaśnił, że w myśl § 1 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 109, poz. 704 z późn. zm.) pracodawca zatrudniający 600 pracowników zatrudnia w pełnym wymiarze czasu pracy co najmniej 1 pracownika służby BHP na każdych 600 pracowników. Stosownie zaś do art. 23711 § 1 Kp, pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy pełniącą funkcje doradcze i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ stwierdził, iż poza sporem jest, że Spółka zatrudnia ponad 100 osób oraz, że pracodawca utworzył służbę BHP w liczbie nieuwzględniającej stan zatrudnienia. Odnosząc się do kwestii podziału obowiązków z zakresu BHP pomiędzy agencją pracy tymczasowej a pracodawcą, organ wskazał, że spółka W. nie zawarła porozumień/umów, na mocy których którykolwiek z pracodawców przejąłby obowiązek zapewnienia służby BHP pracownikom tymczasowym w W. sp. z o.o.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. spółka z o. o. z/s w [...] , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzuciła naruszenie art. 8,art. 107 § 3, art. 64 § 2 k.p.a., art. 147 w zw. z art. 149 § 1 i 2 oraz art. 3 k.p.a., art. 145 i 2 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 i 5 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ naruszył art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez naruszenie art. 2 pkt 2, art. 5 w zw. z art. 14 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o pracownikach tymczasowych, przez uznanie, iż do agencji pracy tymczasowej stosuje się wprost przepisy dotyczące relacji z pracownikami tymczasowymi w zakresie BHP z pominięciem odpowiedzialności pracodawcy użytkownika. Zarzucono też, że wydany nakaz był niewykonalny poprzez nieprecyzyjne określenie, czy dotyczy on pracowników zatrudnionych na podstawie Kodeksu pracy, czy zatrudnianych na podstawie ustawy o zatrudnieniu pracowników tymczasowych. Nadto podniesiono, że ustawa o zatrudnieniu pracowników tymczasowych stanowi lex specialis wobec ustawy Kodeks pracy i ustanawia ona odrębny reżim prawny w zakresie przepisów BHP. Strona skarżąca wskazywała również na odmienną definicję pracownika i pracownika tymczasowego i wywodziła, że w oparciu o Kodeks pracy zatrudnia około 300 osób, co upoważniło ją do zatrudnienia jednego pracownika BHP (G.F.). Wskazywała też, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 15 Kodeksu pracy i art. 14 ustawy o zatrudnieniu pracowników tymczasowych, albowiem to pracodawca użytkownik powinien zapewnić odpowiednią liczbę pracowników BHP do wolumenu pracowników. Nadto strona skarżąca twierdziła, że organ dokonał nieprawidłowej wykładni art. 23711 Kodeksu pracy uznając, że liczbę zatrudnionych pracowników agencji ustala się z uwzględnieniem pracowników tymczasowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, iż przedmiotowa sprawa toczyła się w trybie nadzwyczajnym – art. 156 K.p.a., tj. stwierdzenia nieważności. Istota sprawy sprowadza się do oceny, czy przy wydaniu przez organ nakazu skierowanego do W. spółki z o. o. z siedzibą w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. doszło do naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a. Powyższy nakaz nałożył na W. sp. z o.o. obowiązek dostosowania liczby pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy do ilości zatrudnionych pracowników. W istocie spór sprowadzał się do oceny (wykładni prawa), jak należy rozumieć zawarte w nakazie sformułowanie "ilość zatrudnionych pracowników". Zdaniem organu w pojęciu tym mieszczą się pracownicy w rozumieniu Kodeksu pracy (art. 2) oraz pracownicy w rozumieniu ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (art. 2 pkt 2) (Dz.U. Nr 166, poz. 1608 z późn. zm.). W ocenie strony skarżącej, obowiązek zapewnienia i tworzenia służby BHP obciążał stronę skarżącą jedynie w stosunku do pracowników zatrudnionych w spółce w oparciu o umowy, o których mowa w art. 2 Kodeksu pracy i obowiązek ten nie dotyczy pracowników tymczasowych świadczących pracę dla pracodawcy użytkownika. W ocenie Sądu, zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd podzielił w całości ocenę prawną dokonaną przez organ i dodatkowo zważył, co następuje. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją należącą do nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, dlatego przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nakłada na występującego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązek wykazania, że było to naruszenie rażące. Wskazać też należy, iż w orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, iż odmienna wykładnia przepisów prawa nie stanowi i nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji (nakazu). Stosownie do art. 23711 Kodeksu pracy, pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa i higieny pracy, zwaną służą BHP, zaś pracodawca zatrudniający do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby BHP pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy. Art. 23711 § 2 Kp stanowi zaś, że pracodawca w przypadku braku kompetentnych pracowników może powierzyć wykonywanie zadań służby w BHP specjalistom spoza zakładu pracy. Omawiany przepis wyróżnia dwie formy zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy. Pierwsza realizowana jest w formie służby bezpieczeństwa i higieny pracy, druga poprzez powierzenie tych zadań innym podmiotom spoza zakładu pracy. W ocenie Sądu, wybór jednej z wyżej wskazanych form nie należy do pracodawcy, lecz jest zależny od ilości zatrudnionych pracowników. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca spółka zatrudnia ponad 100 osób. A zatem stosownie do art. 23711 § 1 Kp zobligowana była do utworzenia służby bezpieczeństwa i higieny pracy. W sytuacji kiedy pracodawca zatrudnia powyżej 100 osób nie jest w stanie zatrudnić pracownika bądź pracowników tej służby może on zalecić wykonanie tych zadań specjalistom spoza zakładu pracy. Tworzenie służby BHP o liczbie dostosowanej do ilości zatrudnionych pracowników na zasadach, o których mowa w art. 23711 Kp ciąży na agencji pracy tymczasowej, która jest pracodawcą w stosunku do pracowników tymczasowych. Wskazać należy, iż wykładni art. 23711 § 1 Kp w dokonano w zgodzie z treścią dyrektywy Rady nr 89/391/EWG w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej dyrektywy na pracodawcy ciąży obowiązek wyznaczenia jednego lub kilku pracowników celem zapewnienia ochrony i zapobiegania zagrożeniom podczas pracy. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżąca spółka nie dokonała z pracodawcami użytkownikami uzgodnień, nie zawarła umów, porozumień w przedmiocie przejęcia obowiązku zapewnienia służby BHP pracownikom tymczasowym skierowanym do wykonywania pracy tymczasowej na rzecz danego pracodawcy użytkownika. Tworzenie służby BHP o liczebności dostosowanej do ilości zatrudnianych pracowników na zasadach, o których mowa w art. 23711 Kp ciąży na agencji pracy tymczasowej, która jest pracodawcą w stosunku do pracowników tymczasowych. Podkreślić też należy, iż stosownie do art. 5 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, w zakresie nieuregulowanym odmiennie przepisami tej ustawy i przepisami odrębnymi stosuje się przepisy prawa pracy dotyczące odpowiednio pracodawcy i pracownika. Zgodnie z art. 9 ust. 2a wyżej wymienionej ustawy, pracodawca użytkownika w ramach własnych obowiązków BHP, dostarcza pracownikowi tymczasowemu odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, zapewnia napoje i posiłki profilaktyczne, przeprowadza szkolenia w zakresie BHP, ustala okoliczności i przyczyny wypadku przy pracy, przeprowadza ocenę ryzyka zawodowego oraz informuje o tym ryzyku. Stosownie do art. 9 ust. 3 pkt 2 omawianej ustawy, przed zawarciem umowy o pracę między agencją pracy tymczasowej, a pracownikiem tymczasowym, agencja i pracodawca użytkownik uwzględniają na piśmie zakres przejęcia przez pracodawcę użytkownika obowiązków dotyczących BHP, innych niż określone w art. 9 ust. 2a ustawy. Reasumując, stwierdzić należy, że przy wydawaniu nakazu organ nie naruszył przepisów prawa w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jego nieważności na podstawie art. 156 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie artykułu 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.