II SA/Wa 2115/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak, Janusz Walawski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa 1. oddala skargę w części dotyczącej ustalenia zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. – zwana dalej CWKL, działając na podstawie § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013) oraz § 12 pkt 1 i § 30 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. S., reprezentowanego przez radcę prawnego J. K., od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa – kategoria Z, Zał. 1 Grupa II – zdolny do zawodowej służby wojskowej, w dniu [...] czerwca 2015 r. wydała orzeczenie nr [...], którym uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i wydała nowe orzeczenie. CWKL w uzasadnieniu orzeczenia podała, że zaskarżone orzeczenie należało uchylić, ponieważ analiza dokumentacji wykazała, że w orzeczeniu tym nie uwzględniono wszystkich schorzeń, które zostały ujęte w niniejszym orzeczeniu w punkcie 8.7 i 8.12 oraz uzupełnione w punkcie 8.5. Schorzenia w punkcie 8.1, 8.4, 8.5, 8.7 i 8.12 pozostają bez związku ze służba wojskową, ponieważ ujawniły się po zakończeniu tej służby i brak jest danych aby warunki służby wojskowej miały wpływ na ich ujawnienie się. Pozostałe rozpoznania w punkcie 8.2, 8.3, 8.6, 8.8 – 8.11 pozostają w związku ze służba wojskową na podstawie wcześniej wydanych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, orzekany jest zdolny do zawodowej służby wojskowej, dlatego orzeczono kategorie Z – Zał. 1 Grupa II. W orzeczeniu stwierdzono również brak podstaw do zaliczenia orzekanego do którejkolwiek grupy inwalidztwa. T. S. , reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie CWKL z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] zarzucają, że zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa polegającym na braku uzasadnienia prawnego i faktycznego oraz rozważenia wszelkich okoliczności i dowodów mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Pełnomocnik skarżącego podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. CWKL w odpowiedzi na skargę wniosła o: 1. odrzucenie skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), w części dotyczącej inwalidztwa i związku chorób ze służbą wojskową, albowiem ustalenie związku chorób i schorzeń ze służba wojskową, ustalenia inwalidztwa i grupy inwalidzkiej – nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2. oddalenie skargi, na podstawie powołanej ustawy, w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby wojskowej z powodu jej merytorycznej niezasadności. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia związku schorzeń ze służbą postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1222/15 odrzucił skargę. Sąd w uzasadnieniu postanowienia podał, że skarżący – emerytowany żołnierz, został skierowany do wojskowej komisji lekarskiej przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. w celu ustalenia uprawnień do wojskowej renty inwalidzkiej i przedmiotem skargi do sądu administracyjnego uczynił orzeczenie wydane po przeprowadzeniu tych badań. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżone orzeczenia mieszczą się w grupie tych rozstrzygnięć, co do których skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 3050/15 uchylił powyżej określone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny w obszernym uzasadnieniu wyjaśnił, że od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Skoro skargą z 30 czerwca 2015 r. T. S. zaskarżył w całości orzeczenia CWKL z dnia [...] czerwca 2015 r., którym organ uchylił orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa, to orzeczenie to zostało wydane zatem również "w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej". W związku z tym, od orzeczenia z dnia [...] czerwca 2015 r. przysługuje - we właściwym zakresie - skarga do sądu administracyjnego. W tej sytuacji, dokładna analiza skargi nie pozwala na stwierdzenie, tak jak uczynił to Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 25 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1222/15, aby zakresem zaskarżenia objęto tylko część orzeczenia z dnia [...] czerwca 2015 r., bowiem pełnomocnik skarżącego wyraźnie wskazał, iż zaskarża orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w całości, a ponadto w uzasadnieniu skargi akcentuje, że zaskarżonym orzeczeniem orzeczono o zdolności skarżącego do służby wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przepis ten reguluje konsekwencje uwzględnienia skargi kasacyjnej przez NSA i uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części przy jednoczesnym przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Zdanie pierwsze tej normy prawnej adresowane jest do sądu, któremu sprawa została przekazana. Ratio legis tego unormowania sprowadza się do przyspieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, poprzez uznanie, że pomimo uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone. Powoduje to w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Naczelny Sad Administracyjny przesądził, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest "całe" zaskarżone orzeczenie. W celu ustalenia czy sprawa niniejsza podlega kognicji sądu administracyjnego, należy wskazać, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych (także kandydatów na żołnierzy), są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazywanych orzeczeniami. Orzeczenia te łączą elementy wiedzy z elementami typowymi dla orzecznictwa administracyjnego. Ma być w nich bowiem rozpoznanie lekarskie (element wiedzy medycznej) oraz ustalenie kategorii do służby lub określenie związku chorób i ułomności ze służbą (element orzecznictwa). Trzecim obligatoryjnym ich składnikiem jest uzasadnienie, które ma wykazać zasadność rozpoznania lekarskiego oraz zaliczenia do kategorii zdolności do służby lub określenia związku chorób i ułomności ze służbą. Wskazuje to bezspornie na władztwo i jednostronność działania takich komisji lekarskich oraz potwierdza prawidłowość kwalifikowania omawianych działań do decyzji administracyjnych. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, to jest przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1078), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 21b ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 666 z późn. zm.). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000 r. Nr 5, poz. 167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r., sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, Nr 2, poz. 47 oraz wyrok NSA z 22 lipca 2010 r., sygn. I OSK 220/10). W niniejszej sprawie przedmiotem orzekania wojskowych komisji lekarskich było określenie zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa. Komisje obu instancji działały na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów woskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Jak wynika z akt sprawy skarżący, jako emeryt wojskowy został skierowany na badania w Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. celem przeprowadzenia badania lekarskiego i wydania orzeczenia w sprawie inwalidztwa, jego związku ze służbą wojskową, a także ustalenia daty powstania inwalidztwa. Zgodnie z § 21 pkt 1 powołanego rozporządzenia, wojskowe komisje lekarskie orzekają o: 1) inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów, związku albo braku związku inwalidztwa z czynną służbą wojskową oraz o związku albo braku związku chorób i ułomności oraz śmierci z czynną służbą wojskową; 2) niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów, na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; 3) zdolności do czynnej służby wojskowej żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów. Wojskowe komisje lekarskie orzekają o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów na podstawie wiedzy medycznej, biorąc pod uwagę rokowania odzyskania zdolności do czynnej służby wojskowej. Żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, emerytów i rencistów kierują do wojskowych komisji lekarskich z urzędu albo na ich wniosek wojskowe organy emerytalne. Od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej przysługuje zainteresowanemu odwołanie do wojskowej komisji lekarskiej wyższego szczebla, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Zgodnie z § 25 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia (w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa). Orzekając o zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej w drugiej grupie badanych, w ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie w zakreślonym przedmiocie i dokonał właściwej kwalifikacji schorzeń (jednostek chorobowych) skarżącego, z których wynika że jest on zdolny do służby wojskowej. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 i art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.