II SA/Wa 2116/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2024 r. sprawy ze skargi M. R. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m. [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydania z naruszeniem prawa Uchwałą z dnia [...] lipca 2023r. Zarząd Dzielnicy [...] odmówił zakwalifikowania M. R. do udzielenie pomocy mieszkaniowej. W uzasadnieniu wskazano, że strona była dwukrotnie wzywana do uzupełnienia wniosku, lecz nie uczyniła tego. Organ przywołał też przepis § 32 ust. 8 Uchwały Nr XXlll/669/2019 Rady Miasta [...] z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy z późniejszymi zmianami wskazujący na potencjalną możliwość odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Skargę do tut. Sądu wywiódł od powyższej uchwały M. R. podnosząc, że nie był w stanie przedłożyć zaświadczenia o zarobkach gdyż został zignorowany przez byłego pracodawcę. Dodał też, iż właściciel lokalu który wynajmuje, ani zarządca nieruchomości nie posiadają dokumentów technicznych dotyczących lokalu sprzed jego przebudowy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z dnia [...] marca 2023 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w tym udokumentowania warunków mieszkaniowych na odpowiednim druku oraz udokumentowania dochodów z ostatnich 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji, tj. za lipiec, sierpień i wrzesień 2022 r. [...] marca 2023 r. Skarżący uzupełnił część dokumentów, w tym załącznik nr 4 (warunki mieszkaniowe). W pkt. 3.3. w/w załącznika nie została jednoznacznie określona powierzchnia mieszkalna i użytkowa zajmowanego lokalu (zostały podane dwie różne wartości - podane przez Skarżącego wartości powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu nie są zgodne z powierzchnią użytkową lokalu nr [...] przy ul. [...] z księgi wieczystej w/w lokalu). Dodano też, iż [...] kwietnia 2023 r. Skarżący drogą e-mailową uzupełnił część dokumentów związanych z sytuacją materialną, jednakże przesłane tabele nie zawierały podpisu osoby wystawiającej, pieczęci firmy a część z nich nie zawierała okresu jaki miały obejmować. Wyjaśniono także, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. odbyła się rozmowa ze Skarżącym, podczas której Skarżący oświadczył, że sam wymierzył i wpisał powierzchnię zajmowanego lokalu do załącznika nr 4. W związku z informacją, że powierzchnia lokalu nie została udokumentowana przez właściciela lub zarządcę lokalu, jak również nie został dostarczony żaden dokument, który by potwierdzał podane informacje, podczas przesłuchania Skarżący został ponownie poinformowany o brakach formalnych we wniosku i konieczności ich uzupełnienia w terminie 14 dni od daty przesłuchania. Dodano, że z informacji uzyskanych od Skarżącego wynikało, że nie ma obecnie żadnego źródła dochodu. Reasumując organ podkreślił, że Skarżący nie udokumentował faktycznej powierzchni zajmowanego lokalu ani nie udokumentował wysokości swoich dochodów z ostatnich 3 miesięcy poprzedzających złożenie deklaracji, w związku z czym, brak było możliwości ustalenia, czy Skarżący spełnia kryteria do najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...], a jeżeli nie, to o ile dokładnie je przekracza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), dalej: "p.u.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie należało podkreślić, że chwała objęta przedmiotową skargą, należy do kognicji Sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca samą zasadność przyznania pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Skarga oceniania w świetle powołanych wyżej przepisów jawiła się więc jako dopuszczalna a także jako merytorycznie uzasadniona. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy uznać należało, że jej istota, sprowadzała się do oceny tego, czy organ ustalił i następnie ocenił stan faktyczny przez pryzmat przesłanek opisanych w par.7 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Powyższy przepis określa kryterium dochodowe i metrażowe umożliwiające uzyskanie pomocy mieszkaniowej od miasta. Nie budzi wątpliwości Sądu administracyjnego, iż przy rozpoznawaniu spraw, w trakcie którego organ odnosi się do powyższych kryteriów, jego bezwzględnym obowiązkiem jest dokonanie ustaleń stanu faktycznego w granicach przedmiotowych zakreślonych przepisami uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...], a następnie dokonanie szczegółowej oceny stanu faktycznego przez pryzmat powyższej regulacji prawnej. Oczywistym jest też to, że pełny efekt powyższych działań organu powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie winno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie ustaleń faktycznych (uczynionych na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie), jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego, oraz sposób dochodzenia do owych wniosków. Tylko bowiem znając motywy jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy, strona postępowania, a następnie Sąd administracyjny rozpoznający ewentualną skargę, będą w stanie dokonać oceny poprawności samej uchwały. Tak więc tylko uzasadnienie uchwały zawierające zarówno ustalenia faktyczne, jak też ocenę faktów w granicach par.7 omawianej regulacji prawnej, będzie mogło być uznane za poprawne i poddające się weryfikacji sądowej. Dodania wymagało także to, że organ rozpoznając sprawę winien poddawać ocenie okoliczności faktyczne aktualne na dzień orzekania. Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że organ nie podołał ciążącym na nim obowiązkom. Pomimo tego, iż w reakcji na wezwania, strona załączyła do wniosku dokumenty obrazujące w jej mniemaniu sytuację materialną i mieszkaniową, z uzasadnienia skarżonej uchwały nie wynika to, by organ dokonał jakiekolwiek ich oceny. Powyższe uchybienie organu, w realiach faktycznych niniejszej sprawy ma zaś zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie. Przywołane przez stronę dowody zawierały odniesienie do kryterium dochodowego i metrażowego, od spełnienia których prawodawca uzależnił możliwość udzielenia pomocy mieszkaniowej. Brak oceny dowodów zgłoszonych przez stronę stanowi więc de facto o braku zbadania przez organ omawianej problematyki. To zaś sprawia, że skarżone rozstrzygnięcie jawi się jako przedwczesne. Gdyby bowiem (po wyczerpującym ustaleniu i zbadaniu stanu faktycznego) okazało się, iż wnioskodawca spełnia obydwa omawiane kryteria, istniałaby możliwość pozytywnego dla niego rozpoznania sprawy przez organ. Sąd nie znając jednakże motywów jakie kierowały organem przy ocenie okoliczności faktycznych sprawy, nie ma możliwości weryfikacji poprawności całego rozstrzygnięcia. Powyższe w ocenie tut. Sądu świadczy więc niezbicie o tym, iż organ nie udowodnił przyjętej przez siebie tezy zaistnienia okoliczności o jakich mowa w par.32 ust.8 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Na marginesie wyjaśnienia wymagało to, że braku sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia uchwały, nie sposób skutecznie uzupełnić na etapie postępowania sądowego. Odpowiedź na skargę, stanowi bowiem zwykłe pismo procesowe, które nie konwaliduje błędów popełnionych przez organ przy wydawaniu skarżonego aktu. Stąd okoliczności podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę, nie mogły rzutować na ocenę skutków braku wyczerpującego uzasadnienia skarżonej uchwały. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem przepisu par.7 oraz par.32 ust.8 uchwały Nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...]. Zaszły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże mając na względzie to, że skoro od dnia podjęcia zaskarżonej uchwały, minął już jeden rok do dnia orzekania przez Sąd administracyjny, to tym samym zachodziło wyłączenie o jakim mowa w art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 z późn. zm.), który to przepis wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Stąd Sąd stwierdził, że do wydania skarżonej uchwały doszło z naruszeniem prawa Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy aktualnego na dzień orzekania, przez pryzmat przesłanek z przepisu par.7 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] , oraz do poprawnego i wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.