II SA/Wa 2120/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji postanawia odrzucić skargę. K. K. przedmiotem swojej skargi z dnia 7 października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]. W wymienionym orzeczeniu stwierdzono: rozpoznanie zaburzeń [...], które mają związek ze służbą, zespół bólowy kręgosłupa [...], ponadto Komisja uznała, że funkcjonariusz jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem oraz brak jest podstaw prawnych do zaliczenia K. K. do jednej z grup inwalidów. Zarządzeniem z dnia 19 grudnia 2013 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania skargi, w terminie 7 dni po rygorem jej odrzucenia, przez wskazanie, czy jej przedmiotem jest część orzeczenia dotycząca stwierdzenia zdolności do służby w Policji z ograniczeniem, czy też część orzeczenia dotycząca związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji. W piśmie z dnia 10 stycznia 2013 r. (które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 17 stycznia 2014 r.) K. K. wyjaśnił, że jego skarga dotyczy orzeczenia wyłącznie w części nabytych schorzeń w trakcie służby w Policji – czyli części określonej jako druga w nadesłanym przez Sąd piśmie. W odpowiedzi na skargę OKLMSW w [...] wniosła o jej oddalenie, wskazując, że przedstawione w skardze zarzuty mają charakter merytoryczny, bowiem dotyczą ustaleń poczynionych na podstawie badań, te zaś nie dają podstaw do uchylenia lub zmiany orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Artykuł 1 cytowanej ustawy stanowi, że normuje ona postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). Z kolei art. 2 tej ustawy ustala właściwość w zakresie rozstrzygania spraw sądowoadministracyjnych, wskazując, że do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych powołane są sądy administracyjne. Oznacza to, że w pierwszej kolejności Sąd obowiązany jest zbadać, czy zaskarżony akt podlega jego kontroli. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Ustalenie związku określonych schorzeń ze służbą w Policji jest przedmiotem następujących przepisów: art. 20, art. 21, art. 22 i art. 41 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 667 ze zm.), a także § 6, § 8 i § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995 r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz. U. Nr 8, poz. 41 ze zm.) oraz § 6 i § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 ze zm.). Z powołanych regulacji wynika, że wprawdzie ustalanie chorób lub uszczerbku na zdrowiu oraz ich związku ze służbą w Policji należy do komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, to jednak prawo do świadczeń (oraz ich zakres i wysokość) z powyższych tytułów ustalają inne organy w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.). Z tych przepisów wynika zatem, że orzeczenia komisji lekarskich MSW dotyczące ustalania określonych schorzeń i ich związku ze służbą nie mają w pełni samodzielnego bytu, podlegają bowiem kontroli sądów powszechnych w postępowaniu o prawo do świadczeń przysługujących z powyższych tytułów, o ich zakres i wysokość. Związek schorzenia ze służbą w Policji staje się przeto sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych (sprawą cywilną) podlegającą kognicji sądów powszechnych zgodnie z art. 1 cytowanej ustawy – Kodeks postępowania cywilnego. Potwierdza to orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2003 r. o sygn. akt II UK 172/03, niepubl.). Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.) wynika, że komisje lekarskie orzekają przede wszystkim o zdolności danej osoby do służby w Policji i o zaliczeniu jej do określonej kategorii tej zdolności, a ponadto orzekają one także o związku schorzeń i ułomności ze służbą, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwie i jego związku ze służbą w Policji. Analiza powyższych przepisów wykazuje, że orzeczenia komisji lekarskich działających w sprawach funkcjonariuszy Policji, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby w Policji w ramach powołanej ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Te orzeczenia komisji lekarskich MSW mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych organów administracyjnych właściwych w sprawach powołania określonej osoby do służby lub zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby w Policji lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich MSW to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby, ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznania odwołań od decyzji administracyjnych, wydawanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich MSW, o których mowa w art. 26 ust. 1 ww. ustawy o Policji, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza na potrzeby ustalenia zdolności do służby w Policji, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wspomnianych komisji lekarskich, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Przedstawione stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. o sygn. akt OSA 1/00, publ. "Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego" 2001, nr 2, poz. 47; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2004 r. o sygn. akt OSK 440/04; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. o sygn. akt I OSK 220/10; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2010 r. o sygn. akt I OSK 1430/10; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2011 r. o sygn. akt II OSK 2403/11 – publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd taki wyraził również Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 października 1999 r. o sygn. akt III ZP 9/99 (publ. "Orzecznictwo Sądu Najwyższego – Izba Pracy" 2000, nr 5, poz. 167). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że skarga K. K. dotyczy orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], ale wyłącznie w zakresie związku orzeczonych schorzeń ze służbą w Policji, co sprecyzował sam skarżący w piśmie z dnia 10 stycznia 2013 r. W takiej sytuacji skarga jest zatem niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, gdyż sąd administracyjny nie jest w tej sprawie właściwy. Kontrola związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji należy bowiem do właściwości sądów powszechnych. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.